Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin büyükelçileri, Almanya'nın talebi üzerine Çarşamba günü Sırbistan'daki yargı yasalarının kabul edilmesinin ardından oluşan durumu değerlendirmek üzere olağanüstü bir toplantı düzenledi. Toplantıda, AB fonlarının askıya alınması ihtimali ele alındı.

Diplomatik kaynaklardan alınan bilgilere göre, toplantıda herhangi bir karar alınmazken, bazı ülkeler kabul edilen yargı yasalarının yürürlükte kalması halinde Sırbistan için Büyüme Planı fonlarının askıya alınması olasılığının değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Skandinav ve Baltık ülkeleri ile Hollanda'nın da aralarında bulunduğu birçok üye ülke, söz konusu yasaların hukukun üstünlüğü alanında bir gerilemeyi temsil ettiğini belirterek "ciddi endişelerini" dile getirdi. Bazı ülkeler, Venedik Komisyonu'nun görüşüne uyulmaması durumunda Avrupa Komisyonu'ndan Sırbistan'a yapılan ödemelerin durdurulmasını değerlendirmesini talep etti. Tartışmada ayrıca Sırbistan'ın AB karşıtı söylemleri ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda Ukrayna konulu bir karara ilişkin oylamadaki çekimser tutumu da gündeme getirildi. Öte yandan, Belgrad'ın Venedik Komisyonu'nun Haziran ayında açıklanması beklenen görüşüne kadar yasama sürecini uygulamama yönündeki istekliliği bazı devletler tarafından memnuniyetle karşılandı.

Fransa, İtalya, Macaristan ve Slovakya'nın da bulunduğu bir grup ülke ise Sırbistan'a yönelik "dengeli bir yaklaşım" çağrısında bulundu. Bu ülkeler, Büyüme Planı'ndan yapılacak ödemelerin "aceleci bir şekilde askıya alınmasının" Sırbistan'ın AB'ye yakınlaşma stratejik çıkarına zarar vereceği konusunda uyarıda bulundu. Geçtiğimiz Aralık ayında olduğu gibi, bu ülkeler Sırbistan ile müzakerelerde 3. kümenin açılmasının yeniden masaya yatırılmasını savundu. Avrupa Komisyonu'nun Belgrad'ın bunun için gerekli teknik koşulları yerine getirdiği yönündeki değerlendirmesini ve liyakat ilkesini referans gösterdiler. Bazı üye ülkeler, AB'nin diğer alanlarda kaydedilen ilerlemeyi dikkate alması halinde yargı yasalarına yönelik eleştirilerin daha inandırıcı olacağına işaret etti.

Söz konusu yargı yasalarının kabul edilmesinin sonuçları hakkında benzer tartışmalar, Şubat ayı boyunca üye ülkelerin Genişleme Çalışma Grubu (COELA) düzeyinde defalarca yapılmıştı. Avrupa Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Marta Kos, bu ayın başlarında Avrupa Komisyonu'nun Sırbistan'a Avrupa fonları için ön koşulların hala karşılanıp karşılanmadığını değerlendireceğini bildirmişti. Batı Balkanlar Büyüme Planı'na ilişkin düzenlemelere göre, bu fondan yararlanmanın ön koşulları demokratik sistemin ve hukukun üstünlüğünün işleyişi ile Belgrad ve Priştine söz konusu olduğunda "diyalogda yapıcı angajman" olarak belirtilmiştir.