ABD Başkanı Donald Trump, İran ile hafta sonu yapılan ateşkes müzakerelerinin anlaşmasızlıkla sonuçlanmasının ardından, ABD'nin Ormuz Boğazı'nda abluka başlatacağını bildirdi. Normal şartlarda dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği bu stratejik su yolu, küresel piyasalarda belirsizliği artırdı. Boğaz, ABD ile yaşanan gerilimde İran'ın en etkili silahı olarak öne çıktı. 28 Şubat'tan bu yana ABD ve İsrail, İran'ı binlerce hedefi vurarak ve onlarca üst düzey liderini öldürerek bombaladı. İran ise buna, normal şartlarda dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kilit suyolunu fiilen kapatarak yanıt verdi. Bu durum, petrol fiyatlarını yükselterek enflasyon endişelerini tetikledi. Başkanın son tehdidi, geçtiğimiz hafta Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerin, altı haftadan uzun süredir dünya ekonomisini vuran kaosa son verebileceği umuduyla iyimser bir şekilde kapanmasının ardından, küresel piyasalara yeniden belirsizlik getirdi. Başkan, Pazar günü sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, dünyanın en iyisi olan Birleşik Devletler Donanması'nın, Ormuz Boğazı'na girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemilerin ablukasını başlatacağını kaydetti. İran'ı 'DÜNYA ŞANTAJI' ile suçlayan Trump, ABD gemilerine saldıran herkesin 'CEHENNEME KADAR YOK EDİLECEĞİ'ni belirtti. Ancak, 'herkesi ve her şeyi' abluka altına alma yönündeki geniş tehdidi, birkaç saat sonra ABD Merkez Komutanlığı (Centcom) tarafından yumuşatıldı. Centcom, ablukanın İran limanlarından geçen gemilerle sınırlı olacağını ve ABD'nin Körfez'deki müttefiklerinin limanlarına giden gemilerin geçişine izin verileceğini belirtti. Centcom, ablukanın Doğu Saatiyle 10.00'da (Britanya Saatiyle 15.00) yürürlüğe gireceğini kaydetti. Trump, Fox News'e yaptığı açıklamada, savaşa yeterince destek vermemekle eleştirdiği birçok müttefikin boğazdaki operasyona yardımcı olmak istediğini aktardı. Guardian gazetesi, Birleşik Krallık'ın ablukaya katılmayacağını öğrenirken, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ülkesinin katılmaya davet edilmediğini belirtti. Raporlar, boğazın yeniden açılmasının hafta sonu ABD ile İran arasındaki müzakerelerde temel anlaşmazlık konularından biri olduğunu vurguladı. Tahran, savaşın sona ermesinin ardından suyolu üzerindeki kontrolünü sürdürmek istediğini belirtmiş ve boğazdan geçen her gemi için 2 milyon dolara kadar ücret alma planı önermişti. Trump ve diğer dünya liderleri böyle bir planı 'seyir özgürlüğüne' bir saldırı olarak reddetti. Trump'ın yeniden açılışın kendi sorumluluğu olmadığı yönündeki iddialarına rağmen, Başkan, uzun süreli kapanmanın küresel ekonomi için daha büyük bir krize yol açmasını engellemek üzere bu sorunu çözmek için baskı altında. Eğer stratejisi başarılı olursa, İran'ın müzakerelerdeki en büyük kozunu ortadan kaldıracak ve boğazı dünya ticaretine yeniden açarak petrol fiyatlarını düşürebilecek. ABD ordusu, kaç savaş gemisinin katılacağı, uçakların kullanılıp kullanılmayacağı ve Körfez'deki müttefiklerin yardım edip etmeyeceği dahil olmak üzere henüz çok fazla detay açıklamadı. Uzmanlar, ABD ordusunun çevresel felaket riski nedeniyle tankerleri füzelerle veya başka silahlarla hedef almasının pek olası olmadığını belirtiyor. En muhtemel senaryo, ABD Donanması'nın tehditlerle gemileri rotalarını değiştirmeye zorlaması ve bu başarısız olursa, gemilerin kontrolünü ele geçirmek için silahlı ekipler konuşlandırması olarak değerlendiriliyor. Joe Biden yönetimi döneminde eski bir Pentagon yetkilisi olup şu anda Washington Yakın Doğu Politikası Enstitüsü'nde görev yapan Dana Stroul, 'Trump hızlı bir çözüm istiyor. Gerçek şu ki, bu görevi tek başına yürütmek zor ve orta ve uzun vadede muhtemelen sürdürülemez,' açıklamasını yaptı. Uzmanlar, ablukanın petrol fiyatlarının yükselmesine neden olabileceğini, ancak bunun büyük ölçüde 'kapsamına ve uygulama şekline' bağlı olduğunu belirtiyor. ClearView Energy Partners araştırma direktörü Kevin Book, daha az arzın genellikle daha sıkı bir piyasa ve daha yüksek fiyatlar anlamına geldiğini kaydetti. Book, 'Tahran'ın nasıl tepki vereceği de önemli. İran ve/veya Husilerin Körfez üreticilerinin alternatif rotalarına yönelik misillemeleri fiyatları daha da artırabilir,' şeklinde belirtti. İran petrolü taşıyan gemilere boğazı kapatarak Trump, rejimin ana finansman kaynaklarından birini kesebilir ancak bu durum, küresel fiyatlar üzerinde kısa vadede olumsuz bir etki yaratabilir. ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamaya başlamasından bu yana yaklaşık 100 tanker boğazdan geçti; bunların çoğu Çin ve Hindistan'a giden İran petrolünü taşıyordu. ABD, arz üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla İran'ın ihracata devam etmesine izin vermiş, hatta denizde petrol yaptırımlarını hafifletmişti. Amaç, kar doğrudan rejime gitse de, sürekli İran petrolü sevkiyatlarının fiyatları kontrol altında tutmasına yardımcı olmaktı. Bu sevkiyatların kısıtlanması fiyatları daha da artırabilir. Trump'ın açıklamasının ardından ABD ham petrolünün fiyatı yüzde 8 artışla varil başına 104,24 dolara yükselirken, Brent petrolü yüzde 7 artışla 102,29 dolara çıktı. Uluslararası standart olan Brent, Şubat sonunda savaştan önceki yaklaşık 70 dolardan çatışma sırasında 119 dolara kadar yükselmişti. İran Devrim Muhafızları, ablukayı uygulamak üzere boğaza yaklaşan her savaş gemisinin mevcut ateşkese ihlal olarak kabul edileceğini ve sert bir şekilde ele alınacağını açıkladı. Boğazın İran kontrolünde kaldığını vurguladılar. Trump, Pazar günü İran içindeki ABD saldırılarının devam etme olasılığını belirtti ve füze fabrikalarını olası hedeflerden biri olarak gösterdi. Wall Street Journal, yönetiminin barış müzakerelerindeki çıkmazı aşmak için saldırıları sürdürmeyi düşündüğünü bildirdi.