Amerika, Ay'da kalıcı bir üs kurmayı hedeflerken, Dünya'ya çok daha yakın bir uzaydaki konumu giderek belirsizleşiyor. Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) 2030 yılına kadar hizmet dışı kalması beklenirken, özel şirketler tarafından geliştirilen yeni uzay istasyonlarının bu boşluğu doldurması ve Amerikan uzay ajansı NASA ile uluslararası ortakları için bir üs sağlaması planlanıyor. Ancak, mevcut durum ABD'nin uzay kapasitelerinde ciddi bir boşluk yaratma riski taşıyor. Düşük Dünya Yörüngesi'nde (LEO) yer alan ve yüzeyden 2.000 kilometreye kadar uzanan bölgede bulunan eski Uluslararası Uzay İstasyonu, 25 yılı aşkın süredir yaklaşık 300 kişiye ev sahipliği yaptı. Ancak, ISS'in sonu yaklaşıyor ve NASA zamana karşı yarışıyor. CNN, yörüngede sürekli bir varlığın öneminin bilimsel hedeflerin ötesine geçtiğini aktardı. Uzmanlar, NASA astronotlarının derin uzay görevleri için gerekli araştırmaları yapabileceği işlevsel bir uzay istasyonu olmadan düşük yörüngeden ayrılmanın, ABD'nin uzay kapasitelerinde ciddi bir boşluk yaratacağı ve hatta ulusal güvenlik riski oluşturacağı uyarısında bulundu. Ticari bir uzay istasyonu konseptinin geliştirilmesinde yer alan Voyager Technologies CEO'su Dylan Taylor, CNN'e yaptığı açıklamada, "Ben buna 'yumuşak güç' diyorum. Çin'in yeni, gelişmiş bir uzay istasyonu var, bu yüzden yörüngede sürekli insan varlığının olması gerçekten önemli," ifadelerini kullandı. Çin'in "Tiangong" adlı yörünge üssü 2022'de tamamlandı ve aynı anda üç astronotu ağırlayarak gelişmiş araştırma projeleri yürütüyor. Yeni bir uzay istasyonuyla uyumlu uzay araçları ve teknolojileri tasarlama olasılığı da ortaya çıkıyor. Eğer ISS hizmet dışı kalırsa ve "Tiangong" düşük yörüngedeki tek istasyon olarak kalırsa, dünyadaki birçok uzay teknolojisinin ona adapte olacağı belirtildi. Taylor, bu durumu akıllı telefonların ilk günlerinde "Apple" ve "Android"in baskın bir ikili olarak ortaya çıkmasına benzetti ve "LEO'da varlık gösteremezsek, ABD bu alanda lider olma gibi büyük bir fırsatı kaçırmış olur," diye vurguladı. Amerika, ISS'i en az 2030'a kadar sürdürmeyi planlasa da, yasa koyucular bunun ISS'in yerini alacak ticari bir uzay istasyonunun geliştirilmesi, test edilmesi ve fırlatılması için yeterli zaman olmayacağını işaret etti. Senato'daki yakın tarihli bir yasa tasarısı, ABD'nin ISS finansmanını 2032'ye kadar sürdürmesini öngörüyor. CNN'in aktardığına göre, bu yasa tasarısı komiteden geçti ancak tüm Senato ve Temsilciler Meclisi'nin onayını bekliyor, bu da bir yedeğin yakın olmaması nedeniyle uzatmanın gerekli olduğunu açıkça gösteriyor. Başka bir deyişle, bu istasyonların erken tasarım ve modelleme aşamasında olan özel şirketler, rehberlik ve finansman için hala NASA'yı bekliyor. NASA, Senato'daki yasa tasarısı hakkında yorum yapmadı, ancak sözcü Bethany Stevens, ajansın "ISS'in düşük yörüngedeki ticari operasyonlara geçişine" kararlı olduğunu kaydetti. Stevens, "NASA, en uygun ve verimli şekilde ilerlerken kararların Başkan'ın politikasıyla uyumlu olmasını sağlamak için gereken süreyi kullanıyor. Ek detaylar hazır olduğunda paylaşılacaktır," diye bildirdi. Başka bir karmaşık faktör de, ISS'teki önemli bir Amerikan ortağı olan Rusya. Moskova, 2028'den sonra istasyonun kendi bölümünü sürdürme taahhüdünde bulunmadı ve Rusya'nın çekilmesinin ABD operasyonlarını veya istasyonun bakımı için gereken kaynakları nasıl etkileyebileceği belirsizliğini koruyor. Bu arada, yeni nesil istasyonların geliştirilmesine öncülük eden özel şirketler kaynaklarını güçlendiriyor. CNN'e göre, birkaç ticari firma kısa süre önce yeni yörünge istasyonlarının gelişimini ve fırlatılmasını hızlandırmak için büyük finansman akışları açıkladı. Ancak, uzay istasyonlarını geliştiren şirketlerden herhangi birinin, NASA'dan garanti edilmiş bir sözleşme veya en azından kamu sektöründen önemli bir iş olmadan ayakta kalıp kalamayacağı konusunda şüpheler olduğu belirtildi. O zamana kadar NASA, "Vast", "Axiom", "Blue Origin", "Voyager Technologies" ve diğerlerinin tekliflerini değerlendirecek ve başarı için en iyi şansa sahip olanı seçecek; bu sözleşmelerin 2026-2031 yılları arasında toplamda 1,5 milyar dolara kadar çıkması bekleniyor. Onlarca yıldır ISS, Amerikalı astronotların uçabildiği tek yerdi. "Artemis" programı Ay'a uçuşlar vaat etse bile, bu tür görevlerin rutin hale gelmesi yıllar veya on yıllar alabilir. Düşük yörüngede bir istasyon olmadan, Amerikalı astronotların daha uzun süreler Dünya'da kalmaya zorlanabileceği açık. ABD'nin son 26 yıldır uzayda sürekli en az bir astronotu olduğu düşünüldüğünde, bu iyi bir senaryo değil.