ABD ve İsrail, son on yılın Ortadoğu'daki en büyük ve en tehlikeli tırmanışlarından birini işaret eden koordineli bir askeri operasyon başlattı. Dünya gelişmeleri dikkatle takip ederken, operasyonun neden tam da şimdi gerçekleştiği merak konusu oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, günlerdir süregelen askeri yığınağın ardından operasyon kararının alındığını belirtti. Trump, yaptığı açıklamada, operasyonun amacının İran füzelerini, askeri üslerini ve donanmasını yok ederek rejimi "dünyayı tehdit edemeyeceği noktaya geri getirmek" ve Tahran'ın asla nükleer silah elde edemeyeceğini garanti altına almak olduğunu vurguladı. İsrailli güvenlik sektörü eski mensubu ve saygın analist Michael Rosenblatt, Washington'ın bu "kırmızı düğmeye" basma kararının arkasında altı temel neden bulunduğunu kaydetti.

Rosenblatt'a göre, İran 1979 İslam Devrimi'nden bu yana en kötü konumunda bulunuyor. Rejimin iç protestolarla tükendiğini, ABD ve İsrail ile önceki çatışmaların Hizbullah, Hamas ve Husiler gibi vekil gruplarının eski gücünü kaybettiğini aktardı. Direniş ekseninin kırıldığını belirten Rosenblatt, Washington'ın Tahran'ın bölgedeki etkisini kalıcı olarak zayıflatacak bir darbe için bunun ideal bir an olduğunu değerlendirdiğini ifade etti.

Aylardır süren protestoların acımasızca bastırılması ülkeyi bir kırılma noktasına getirdi. Resmi rakamlar yaklaşık 3.000 kurbandan bahsetse de, sahadaki tahminler acımasız çatışmalarda 30.000'e kadar insanın öldüğünü gösteriyor. Trump, "Amerika'nın İran halkına yardım etmesi gerektiğini" vurgulamış, analistler ise retoriğin somut eyleme dönüşmesi gerektiğini belirtmişti.

Trump'ın 2013'te ABD'nin Suriye'deki "kırmızı çizgilerini" geri çektiği "Obama sendromundan" her ne pahasına olursa olsun kaçınmak istediği kaydedildi. Rosenblatt, şimdi askeri tepki vermemenin Tahran'a Amerika'nın doğrudan bir çatışma cesareti olmadığı yönünde tehlikeli bir mesaj göndereceğini ve bu durumun rejimi daha fazla provokasyona teşvik edeceğini aktardı.

Bu operasyon sadece askeri değil, aynı zamanda ekonomik bir hamle olarak da değerlendiriliyor. Rejimin devrilmesinin İran'ın enerji rezervlerini (dünyanın en büyük ikinci gaz ve üçüncü petrol rezervlerine sahip) Batı pazarına açacağı belirtiliyor. Aynı zamanda, İran ve Venezuela'dan petrolünün yüzde 30'unu ithal eden Çin için de korkunç bir darbe olacağı, bu kanalın kesilmesinin Pekin'i önemli ölçüde yavaşlatacağı ve dikkatini Tayvan'dan başka yöne çekeceği vurgulandı.

İran, hiperenflasyon, su kıtlığı, yaygın yolsuzluk ve kitlesel ayaklanmalarla boğuşuyor. Rejimin kendiliğinden çökmesini pasif bir şekilde beklemenin, bu boşluğu Rusya veya Çin'in doldurması riskini taşıdığı aktarıldı. Washington'ın aktif stratejisinin mutlaka sahaya asker göndermeyi gerektirmediği, ancak muhalefete güçlü destekle askeri kapasiteleri yok ederek İran'ın geçiş sürecinde kontrolü ele almayı amaçladığı ifade edildi.

ABD ve İsrailli yetkililerin aktardığına göre, önceki saldırılar İran'ın nükleer programını yavaşlatmış olsa da Tahran, uranyum zenginleştirmeyi yer altı tesislerinde derinlemesine sürdürdü. Diplomasinin çıkmaza girdiği belirtilirken, oyalanmanın İran'a, eğer gerçekten bomba yapma yolundaysa, bombayı tamamlaması için değerli zaman ve "ekonomik oksijen" sağlayacağı kaydedildi. Askeri gücün, rejimi teslim olmaya zorlamak için tek seçenek olarak kaldığı aktarıldı.

Pentagon'un Ortadoğu'ya büyük güçler konuşlandırmasıyla "kararın alındığı" haftalar öncesinden belli olmuştu. ABD ve İsrail'in tüm senaryolara hazır olduğu, topun şimdi Tahran'ın sahasında olduğu belirtildi.