Euronews portalında bu hafta yayımlanan analize göre, Avrupa Birliği'nde geçen yıl fiyatı en çok artan üç gıda maddesinden biri çikolata oldu. Analizde, sığır ve dana etinin fiyatının ortalama yüzde 10, dondurulmuş meyvelerin yüzde 13, çikolatanın ise yüzde 17,8 oranında yükseldiği belirtildi. Çikolatanın lüks bir ürün haline geldiği ve kakao fiyatlarındaki artışın uzun yıllardır devam ettiği kaydedilirken, Avrupa'da 2022'den bu yana kakao fiyatlarının üçe katlandığı vurgulandı.

Bu durumun temel nedeninin, dünya kakao üretiminin yüzde 60'ını karşılayan Batı Afrika ülkeleri Gana ve Fildişi Sahili'ndeki iklim koşulları olduğu aktarıldı. Bölgede son yıllarda yaşanan kuraklıkların kakao hasadını olumsuz etkilediği belirtildi. Ekonomi analisti Damir Novotny, yüksek çikolata fiyatlarının şaşırtıcı olmadığını belirtti. Novotny, "Kakao fiyatlarındaki artış eğilimi yıllardır devam ediyor. Son yıllarda çikolatanın ana hammaddesi olan kakaonun fiyatındaki yükseliş özellikle güçlü oldu" açıklamasını yaptı. Ancak bu sorunun sadece market raflarındaki yüksek çikolata fiyatlarıyla sınırlı kalmadığına dikkat çekildi. Çikolata çeşitliliğindeki artış fenomeninin de giderek daha belirgin hale geldiği kaydedildi.

Novotny, çikolata endüstrisinin kakao kıtlığına ve artan fiyatlara, çikolatalardaki kakao miktarını azaltarak uyum sağladığını kaydetti. Novotny, "Üreticiler, ürünlerinin fiyatlarının aşırı yükselmemesi için çeşitli dolgularla çoklu aromalı ürünler üretiyor. Çok fazla kakao içeren hazır çikolata tabletlerinin perakende fiyatları ise oldukça yükseldi" açıklamasını yaptı. Halk dilinde, kakao ne kadar pahalı olursa, kremalı ve bisküvili çikolataların o kadar arttığı belirtilirken, bazılarının yeterli kakao içermediği için "çikolata aromalı tatlılar" olarak etiketlenmek zorunda kaldığına dikkat çekildi. Novotny, yüzde 80 kakao içeren bir çikolata almak isteyenlerin daha yüksek bir fiyat ödemeye hazır olmaları gerektiğini ifade etti. "Şu anda piyasada bir kilogram kakaonun fiyatı yaklaşık 10 avro civarında, bu da oldukça yüksek bir miktar" diye ekledi. Novotny, 1980'lerde ekonomik kriz ve kakao kıtlığı dönemlerinde popüler olan "şeker tabletleri" adı verilen ürünlerin çikolata yerine kullanıldığını anımsattı. "Şeker tabletleri yüzde 20'den fazla kakao içermez. Bu tür ürünler hala mevcut ancak pazarımız ilerledi ve yüksek şeker, düşük kakao içeriğine sahip bu ürünlere olan talep çok düşük" değerlendirmesinde bulundu. Kakao bitkisinin iklim değişikliklerine karşı hassas hale gelmesi ve yetersizliği nedeniyle laboratuvar ortamında yetiştirilmesi üzerine yoğun deneyler yapıldığı belirtildi. Novotny, bunun araştırma enstitüleri için, Gana gibi sıcak ve nemli tropikal iklime sahip ekvator kuşağındaki ülkelerden farklı mikroklimatik koşullarda kakao ve kahve yetiştirmenin mümkün olup olmadığını test etme fırsatı olduğunu kaydetti. Avrupa'nın en büyük çikolata pazarı olması nedeniyle bazı büyük Avrupa araştırma enstitülerinin bu konuda özellikle çalıştığını vurgulayan Novotny, iklim değişikliklerine dayanabilecek yeni kakao varyantları ve klonlarının araştırıldığını ancak bu araştırmalardan henüz bir sonuç alınamadığını ifade etti. Bu nedenle gelecek yıllarda kakao fiyatlarında artışın devam etmesinin beklendiğini dile getiren Novotny, piyasada kakaoyu ikame eden bir başka ürünün de fındık kreması olduğunu hatırlattı. Bazı şirketlerin ise gerçek çikolatanın tadını, dokusunu ve erime özelliğini taklit etmek amacıyla kakao yerine pirinç de dahil olmak üzere fermente edilmiş tahıl ve baklagilleri kullanmaya başladığı bildirildi.