Hollanda, bu yıl itibarıyla vatandaşların havai fişek malzemeleri satın almasını ve kullanmasını tamamen yasaklamaya yönelik adımlar atmaya başladı. Böylece, bu yasağı getiren Avrupa Birliği'nin ikinci ülkesi oldu. Konuyla ilgili olarak İngiliz The Guardian gazetesinde yer alan habere göre, havai fişek malzemelerin yasaklanması hakkında Avrupa'nın birçok ülkesinde tartışmalar devam ediyor.

Acil Tıp Uzmanları Derneği Başkanı Basta Bos, Hollanda'da yılbaşı kutlamaları sırasında havai fişek ve patlayıcıların patlamasında iki kişinin hayatını kaybettiğini, 1.200'den fazla kişinin yaralandığını ve bunlardan üçte birinin hastanede tedavi altına alındığını bildirdi.

Yasağın 2026 yılı itibarıyla tamamen yürürlüğe girmesi öngörülüyor; bu durum, Hollandalıların havai fişek ürünlerden kaynaklanan gürültü ve patlamaların son kez tadını çıkarabilecekleri bir fırsat sunuyor.

Hollanda, İrlanda'nın ardından, Avrupa'da bu geleneği yasaklayan tek ülke oldu. Bu gelenek, birçok kişi tarafından son derece tehlikeli ve zararlı olarak eleştiriliyor; zira havai fişek malzemeler evcil hayvanları korkutup, şehirlerin havasını toksik gazlarla dolduruyor.

Hollandalı itfaiyeciler, yılbaşındaki kutlamalar sırasında 4.286 yangın ihbarı aldı. Amsterdam'daki ünlü Vondel Park'ının yakınlarında, polis tarafından "eşine az rastlanır bir şiddet" olarak tanımlanan olayda, 19. yüzyıldan kalma Vondel Kilisesi neredeyse tamamen yanarak yok oldu. Hollandalıların havai fişeklere olan sevgisi 17. yüzyıla kadar uzanıyor; II. Dünya Savaşı sonrasında kitlesel popülerlik kazandı. Yasağın karşıtları, Hollanda ve Avrupa genelinde yılbaşı kutlamalarında havai fişek kullanımının sevilen bir gelenek olduğunu ve devletin buna müdahale etmemesi gerektiğini savunuyor.

havai fişek ürünlerin satışı, daha önce birkaç Hollanda belediyesi tarafından yasaklanmış durumda. Ancak satıcılar, yeni yıl kaosunu tehlikeli ve yasadışı patlayıcıların ithalatına atfetti. Doktorlar ise, bu tür ürünlerin kazaların bir kısmının sebebi olduğunu, fakat yasaklı ürünlerin de ciddi tehlikeler oluşturduğunu vurguladı.

Yılbaşı kutlamalarında havai fişek kullanımına yönelik yasak, birkaç Avrupa ülkesinde tartışma konusu olmaya devam ediyor. Almanya'da, yılın son günlerinde genellikle havai fişek malzemeler yüzünden ölüm olayları yaşandığı için yasak talepleri, doktorlar, çevre örgütleri ve polis sendikaları tarafından destekleniyor. Bazı çevre grupları, izin verilen toplu havai fişek gösterilerinin de yasaklanmasını talep ediyor.

Finlandiya'da, yeni yıl gecesinde başlatılan bir vatandaş girişimi 50.000 imza toplayarak parlamentoyu konu hakkında birkaç gün içinde tartışmaya zorladı. Bir anket, Finlerin yüzde 70'inin havai fişek ürünlerin kullanımının kısıtlanmasını desteklediğini, yüzde 25'inin ise derhal yasaklanmasını istediğini ortaya koydu.

Atina ve Lefkoşa gibi bazı Avrupa başkentleri, ulusal piroteknik yasak olmamasına rağmen alternatif olarak ışık gösterileri ve drone efektleri bulmaya çalıştı. Brüksel'de ise mevcut havai fişek yasakları, yılbaşı döneminde kısmen gevşetildi. Bu gecede şehir acil hizmetleri ve toplu taşıma çalışanları, havai fişekler ile karşı karşıya kaldı.

Avrupa genelinde piroteknik yasaklar henüz görünmüyor; ancak yetkililer, sorunun mevcut olduğunu kabul etti. Avrupa Komisyonu, piroteknik ürünlerle ilgili direktifinde bu ürünlerle bağlantılı güvenlik ve çevresel sorunlara dikkat çekti; ayrıca tehlikeli piroteknik ürünlerin kolay erişilebilirliği ve çevrimiçi satışından doğan kuralların aşılması ihtimalini gündeme getirdi.

Politikacılar ise üreticiler ve satıcılar için nasıl bir tazminat sağlanacağı konusunda uzlaşmaya varamadı. Bu nedenle Hollanda'daki yasak, kademeli ve şartlı bir şekilde uygulanıyor; çünkü ulaşılan 129 milyon Euro'luk gelirle ilgili endüstrinin zararını telafi etmek için çözüm arayışları sürüyor.