Sırbistan, Avrupa'nın güvenlik dinamikleri üzerinde önemli bir etkiye sahip hale geldi. Belgrad'daki Güvenlik Politikası Merkezi'nin Direktörü Igor Bandović, Sırbistan'ın Moskova'nın istihbarat üssü haline geldiğini ve Avrupa'nın güvenliğini tehdit eden bir "hibrid operasyon" modelinin ortaya çıktığını vurguladı.

Avrupa Birliği kurumları, 19 Kasım 2025 tarihinde siber güvenlik konusunda yüksek öncelikli bir uyarı yayımladı. Uyarıda, "Beograd Güvenlik Konferansı 2025" adı altında düzenlenen bir phishing kampanyasının, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki yetkililere yönelik olarak yürütüldüğü belirtildi. Sahte kayıt alanları, kullanıcıları saldırganların kontrolündeki sahte Microsoft giriş sayfasına yönlendirerek resmi hesapları ele geçirme riskini artırıyordu. Avrupa Birliği yetkilileri, bu hedeflerin arkasında Sırbistan'daki demokratik ve sivil toplum ağlarının etkisinin bulunduğunu kaydetti.

Daha sonra, bu uyarının temel alınması gereken bir gerçek ortaya çıktı: Aynı siber altyapı ve taktikler Sırbistan içinde de kullanılıyordu. 2024 Ekim'inden 2025 sonuna kadar, Güvenlik Politikası Merkezi, sürekli bir siber casusluk operasyonuna maruz kaldı. Saldırganlar, ele geçirilmiş VPN kimlik bilgileri kullanarak, iç iletişimlere ve duyarlı araştırma dosyalarına erişim sağladı.

Forensik araştırmacılar, yalnızca iki ay içinde 28.000'den fazla yetkisiz erişim kaydetti. Saldırılar, Rusya'nın Dış İstihbarat Servisi (SVR) ile bağlantılı "Gece Fırtınası" ve Askeri İstihbarat Servisi (GRU) ile ilişkili "Orman Fırtınası" adındaki iki hacker grubu tarafından gerçekleştirildi. Bu grupların kullandığı yöntemler, AB uyarı dokümanlarında belirtilenlerle örtüşüyordu ve bu saldırılar siber suç olmaktan öte, hem AB kurumlarını hem de Sırbistan’daki sivil toplumu hedef alan koordineli bir hibrid operasyon olarak tanımlandı.

Bu saldırılar, Sırbistan’daki son birkaç on yılın en büyük sivil hareketi ile aynı zamana denk geldi. 2024 Kasım’ında Novi Sad'daki yeniden inşa edilen tren istasyonu aşırı yük nedeniyle çökmüş ve bu olay protestoların ülke genelinde yayılmasına sebep olmuştur. Hareket, 15 Mart 2025'te, Sırbistan’ın modern tarihinde gerçekleşen en büyük kamu topluluğu eylemi ile zirveye ulaştı. Bu gün, protestocular yüksek yoğunlukta bir ses cihazına maruz kalmış, bu da panik, dezoryantasyon ve fiziksel yaralanmalara yol açmıştır.

Olay sonrası 3.000’den fazla vatandaşın ifadesi toplanmıştır. Daha sonraki günlerde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Sırp yetkililerden kullanılan cihazın ne olduğunu açıklamalarını ve protestocuların fiziksel bütünlüğünü korumalarını istemiştir. Hükümet, böyle bir cihaz kullanmadığını ve bağımsız bir soruşturmayı reddettiğini belirtmiştir.

Kamusal baskının arttığı bir dönemde, Sırbistan hükümetinin yanıtı daha derin bir sorunu gözler önüne serdi. Hükümet, Nisan 2025’te, Rusya Federasyon Güvenlik Servisi (FSB)’den "ses topunun" olası kullanımı hakkında bir soruşturma yapmasını istemiştir. Yabancı bir güvenlik servisi, Sırp vatandaşlarına yönelik olası insan hakları ihlallerini değerlendirmek üzere davet edilmiştir. Sırp yetkililer, daha sonra FSB'nin bulgularını göz önünde bulundurarak bu iddiaları reddetmiş ve Rusya’nın istihbaratını tarafsız bir hakem olarak görmüşlerdir.

Bölgesel gelişmeler, duruma başka bir boyut ekledi. 2025 yazında Moldova yetkilileri, bazı Batı Sırbistan bölgelerinin Moldova’daki parlamento seçimleri öncesinde Moldova vatandaşlarının eğitimine sahne olduğuna dair görüntü ve ifadeleri yayımladı. Moldova polisi, katılımcıların, Rusya desteği ile organize edildiği iddia edilen askeri tipteki kamplarda radyo iletişimi ve diğer taktikler konusunda eğitildiğini bildirdi.

Her ne kadar tam kapsam hâlâ tartışmalı olsa da, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçić Eylül 2025’te, Loznica yakınlarındaki bir kampta üç Rus vatandaşının bulunduğunu doğrulamıştır; bu, Sırbistan topraklarındaki Rus katılımına dair ilk resmi kabul oldu.

Bu bağlamda, Rus Dış İstihbarat Servisi kritik bir eşiği aştı. Eylül 2025'te yayınladığı bir açıklamada, SVR'nin Avrupa Birliği’ni Sırbistan'daki huzursuzlukları kışkırtmakla suçlayarak, bağımsız Sırp medyasını "Sırp Euromaydan"ının hazırlanmasında kilit aktörler olarak isimlendirmesi, dikkat çekti. SVR'nin açıklamasına göre, "Sırbistan'daki mevcut huzursuzluklar, aktivizme katılan gençlerin desteğiyle, büyük ölçüde Avrupa Birliği ve üye devletlerin subversif faaliyetlerinin bir ürünüdür," ifadesi kullanıldı.

Bu beyanların önemi yalnızca içeriğinde değil, aynı zamanda Belgrad'ın verdiği tepkiyle de ilgilidir. Sırp yetkilileri, yabancı bir istihbarat servisinin iç politikaya müdahalesini reddetmemekte, aksine Cumhurbaşkanı, SVR’ye "bilgileri" için kamuya açık teşekkürlerde bulunmuştur.

Bu anlatım, daha sonra Rus Cumhurbaşkanı Vladimir Putin tarafından da tekrar edilmiştir. Ekim 2025’te Soçi’deki Valday Tartışma Klubu’nda yaptığı konuşmada, Putin, Rus istihbaratlarının Batılı ülkelerin Sırbistan’da "renkli bir devrim" organize etmeye çalıştığını doğruladığını iddia etmiştir.

SVR Direktörü Sergey Naryshkin, Aralık 2025’te bu anlatıyı kişiselleştirerek, istihbarat servisinin Başkan Vučić’e "şiddetli bir siyasi kriz" sürecinde yardım sağladığını ifade etmiştir. Naryshkin, kitlesel protestoları Batı'nın orkestrasyonundaki istikrarsızlıkların başlangıcı olarak tanımlamış ve Rusya'nın Sırbistan'daki tarihi ve ideolojik etkisini artırma yönündeki faaliyetlerini sürdürmüştür.

Bu durum, açıkça güvenlik dışı görevlerin ve otoriter uygulamaların dışarıya kaydırılmasının belirli bir modelini ortaya koymaktadır. Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne erişim sürecinin resmi yapıları devam etse de, yönetim ve hesap verebilirlik işlerinin dışarıya saptığı gözükmektedir.

Brüksel, bu gelişmelerin etkilerini fark etmeye başlamıştır. Ekim 2025’te Avrupa Parlamentosu, Sırbistan ile ilgili en son önergesini kabul ederken, demokrasi gerilemesi, bağımsız medyalar ve sivil topluma yönelen baskılar ile çözülemeyen güvenlik sorunlarına dikkat çekmiştir. Sırbistan’ın Klaster 3’ü açmada yaşadığı zorluklar, bu değerlendirmeyi daha da artırmıştır. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ekim 2025’te Sırbistan’a yaptığı ziyarette, ülkenin demokrasi ile otokrasi arasında bir seçim yapmak zorunda olduğunu açıklamıştır.

Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi, önümüzdeki hafta Sırbistan'ı ziyaret etmeye hazırlanırken, zamanlama bir başka açıdan da önemlidir. Yukarıda belirtilen modelle desteklenen bir iddia, Rus güvenlik güçlerinin, daha önce rejimi sorgulayan sosyal hareketlerin içinde yer alma veya bu hareketleri istismar etme girişiminde bulunabileceğidir.

Bu durum, mevcut hükümetin Avrupa Birliği’ne gerçek bir bağlılığı olmadığını ortaya koymaktadır. Hükümetin AB ile olan ilişkileri, esasen rejimin hayatta kalma taktiği olarak işlev görürken, gerçek güvenlik, anlatı ve kriz yönetimi bağımlılıkları başka yerlerde kaydırılmaktadır.

Hükümetin, dış güçler arasında bir denge kurma çabaları, Sırbistan’ı stratejik olarak bağımlı hale getirmekte ve anti-Avrupa dış aktörlerine bağımlılığını artırmaktadır.

Hibrit karışım, resmi ittifakları gerektirmemekte; belirsizlik tolerans edildiğinde ve sorumluluk ertelendiğinde gelişmektedir. Sırbistan bu eşiği geçti. Şimdi ise Avrupa'nın bu durumu bir kör nokta olarak görüp görmeyeceği veya Sırbistan'ın AB adaylık statüsünün, Moskova'nın istihbarat köprübaşı işlevi gördüğünü kabul ederek harekete geçip geçmeyeceği sorusu öne çıkmaktadır.