Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun açılışında dünyanın yeni bir çağın eşiğinde olduğunu ve insanlığın dört büyük zorlukla karşı karşıya kaldığını vurguladı.
"İnsanlar giderek daha fazla makinalara güveniyor," dedi Guterres toplantıda bulunan dünya liderlerine.
Teknolojik gelişmelerin hızına dikkat çeken Guterres, "Autonom sistemlerin kontrolümüzden çıkması" ve "bilimkurgu filmlerinden çıkmış gibi ölümcül otonom silahların askeri bir gerçeklik haline gelmesi" ihtimalini vurguladı.
Guterres, dünya'nın "çok kutuplu bir düzen"e doğru ilerlediğini ancak bu sürecin farklı yollarla gelişebileceğini belirtti.
Bir yandan dünyanın "artış gösteren gerilimler ve giderek artan güvensizlik"le karşı karşıya kalabileceği, diğer yandan ise "farklı güç merkezlerinin bir arada var olduğu, uluslararası hukuk ve ortak kurallar çerçevesinde birlikte çalıştığı" bir dünya mümkün olabileceğini ifade etti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, dünyanın geleceğinin insanlığın "dört büyük zorluğa nasıl cevap vereceği"ne bağlı olduğunu söyledi.
Bunlardan ilki savaş ve barış konusunda karar verme gücü, ikinci olarak zenginliğin yoğunlaşması ve eşitsizliğin artması, üçüncüsü ise iklim krizi oluşturuyor.
Dördüncü büyük zorluk olarak Guterres, yapay zekanın gelişimiyle ortaya çıkan potansiyel tehditleri vurguladı. Devletlerin bu güçleri nasıl yöneteceklerinin uluslararası düzeni büyük ölçüde belirleyeceğini belirtti.
Guterres, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin reformu çağrısında bulundu ve Afrika'nın en az bir kalıcı üyeliğe sahip olması gerektiğini vurguladı.
"21. yüzyılın Güvenlik Konseyi'nde Afrika'ya kalıcı bir yer olmaması hem haksızdır hem de savunulamaz," dedi Guterres, "Bu değişmelidir."
Güvenlik Konseyi şu anda Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nden oluşan beş kalıcı üyeden oluşuyor. Uzun zamandır eleştirilen Güvenlik Konseyi'nin yapısı, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki güç dengelerini yansıtıyor ve Afrika'nın kolonileşmeden kurtulduğu dönemden beri büyük ölçüde değişmedi.
Güvenlik Konseyi'nde ayrıca bölgesel temsiliyet göz önünde bulundurularak seçilen on geçici üye bulunuyor. Geçici üyeler, kalıcı üyelerin sahip olduğu veto hakkına sahip değil.
Afrika Birliği uzun zamandır Afrika'nın Güvenlik Konseyinde daha fazla temsil edilmesini talep ediyor. Afrika Birliği'nin talebi, Afrika'ya iki kalıcı ve iki geçici üyelik verilmesini içeriyor.
Guterres, şu anki sistemin artık geçerli olmadığını ve Afrika'nın Güvenlik Konseyindeki konumunun değiştirilmesi gerektiğini açıkça belirtti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, Orta Doğu'da çatışmaların yaygınlaştığını ve ateşkeslerin sadece geçici bir düşüş sağladığını söyledi.
"Yeterince oldu," dedi Guterres, New York'ta toplantıda bulunan liderlere çağrı yaparak bölgede deeskalasyon ve diyaloğun teşvik edilmesi gerektiğini belirtti.
"Hep birlikte net bir mesaj göndermeliyiz: Savaşlar durmalı, insani yardım sorunsuz ulaşmalı ve uluslararası hukuk çerçevesinde denizcilik hakkı tamamen geri kazanılmalıdır," dedi Guterres.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ayrıca, Filistin topraklarındaki zor durumun gözden kaçırılmaması gerektiğini vurguladı.
Tüm tarafların uluslararası hukuru saygı duyması gerektiğini ve özellikle Batı Şeria'daki durumu ele aldığını belirtti.
"Şiddet, yerinden edilme ve İsrail yerleşimlerinin yayılması 'barış yolu'nu engelliyor ve etnik temizlik korkusunu artırıyor," dedi Guterres.
Guterres son olarak iki devlet çözümünün tehdit altında olduğunu ve bu çözümün yok olmaması gerektiğini vurguladı.
"İki devlet çözümünü göz ardı edemeyiz," diye uyardı Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri.
