Bosna Hersek'in Trebinje kentindeki Enerji Zirvesi'nde düzenlenen bir panelde, elektrik enerji sisteminin güvenilir işleyişi ve yenilenebilir enerji kaynaklarının başarılı entegrasyonu için daha fazla dijitalleşme, otomasyon ve yapay zeka uygulamasının kilit önem taşıdığı belirtildi. Panel moderatörü Miroslav Nikolić, özellikle yenilenebilir, ancak kontrol edilemeyen enerji kaynaklarının artan payı nedeniyle, enerji geçişinin zorluklarına karşı elektrik şebekesinin modernizasyonu ve otomasyonunun kilit bir yanıt olduğunu vurguladı. Nikolić, günümüz elektrik enerji sisteminin, güneş ve rüzgar santrallerinin payının artmasına rağmen üretim ve tüketim arasında istikrarlı bir denge sağlaması gerektiğini kaydetti. Nikolić, yenilenebilir kaynakların hava koşullarına bağlı olarak kontrol edilemez olduğunu, bu nedenle sistemin bu tür dalgalanmaları dengeleyebilecek yetenekte olması gerektiğini açıkladı. Elektrik enerji şebekesinin, daha önceki tek yönlü enerji akışı modeline kıyasla önemli ölçüde değiştiğini aktardı. Günümüzde enerji akışının çift yönlü olduğunu, enerjinin sadece üreticilerden tüketicilere gitmekle kalmayıp, tüketicilerin de enerji ürettiğini belirtti. Ayrıca, bataryalar ve hidrojen üretim tesisleri gibi yeni unsurların ortaya çıktığını ve bunun sistemi son derece karmaşık hale getirdiğini ifade etti. Nikolić'e göre bu karmaşıklığa tek yanıt, sistemin dijitalleşme yoluyla hızlandırılmış modernizasyonudur. Bilgi ve iletişim teknolojileri, çok sayıda sensör ve gelişmiş algoritmaların uygulanmasının, sistemin gerçek zamanlı izlenmesini, arızaların tespit edilmesini ve otomatik karar alınmasını sağladığını vurguladı. Gelecekte yapay zeka uygulamasının da özel bir rol oynadığını kaydetti. Yapay zekanın büyük miktarda veriyi işlediğini ve şebeke yönetiminde, operatörlerle iletişimde ve sistem istikrarının korunmasında yardımcı olduğunu açıkladı. Bölgedeki somut adımlardan bahseden Nikolić, Bosna Hersek'teki elektrik şirketlerinin şimdiden önemli bir adım attığını belirtti. Bosna Hersek'teki üç elektrik şirketinin de SCADA sistemlerini devreye alarak şebeke otomasyonu ve yönetiminde büyük bir adım attığını, şimdi ise daha sofistike yazılımlar ve algoritmalarla yükseltme yapılacağını aktardı. Daha önce sistemin istikrarını sağlayan termik santrallerin kapatılmasının özel bir zorluk teşkil ettiğini kaydetti.