Günümüzde sahte video ve sesli mesaj oluşturma teknolojileri herkesin erişimine açık hale gelirken, dolandırıcılar deepfake içerik üretme becerilerini giderek daha fazla geliştirmektedir. Modern yapay zeka ağları, sadece üç ila beş saniyelik bir ses kaydına dayanarak birinin sesini klonlayabiliyor ve birkaç fotoğrafa bakarak ikna edici videolar oluşturabiliyor. Kaspersky uzmanları, fotoğraflarda, videolarda, sesli mesajlarda ve görüntülü aramalarda deepfake'i gerçek zamanlı olarak nasıl tanıyacağınızı ve kendinizi ve sevdiklerinizi bu 'klon saldırılarından' nasıl koruyacağınızı açıkladı.

Dolandırıcılar, deepfake materyali için açık kaynaklardan veri toplar; web seminerleri, sosyal medya ve çevrimiçi konuşmalar gibi kamuya açık video kayıtlarını kullanır. Bazen potansiyel kimlik hırsızlığı mağdurlarını arayıp mümkün olduğunca uzun süre telefonda tutarak, seslerini yüksek kalitede klonlamak için yeterli veri toplarlar. Sesli ve görüntülü mesajları sıkça kullanan bir kişinin hesabını ele geçirmek, dolandırıcılar için gerçek bir 'jackpot'tur. Video ve sesli mesajlara erişimle, yüzde 95'inin gerçek arkadaş veya iş arkadaşı mesajlarından ayırt edemeyeceği kadar gerçekçi sahtekarlıklar üretebilirler.

Deepfake oluşturma araçları oldukça çeşitlidir; Telegram'daki basit botlardan HeyGen ve ElevenLabs gibi profesyonel jeneratörlere kadar uzanır. Dolandırıcılar deepfake'i sosyal mühendislik teknikleriyle birleştirir: örneğin, bir mesajlaşma uygulamasında yapılan arama sırasında önce bağlantı kesintilerini taklit edebilir, ardından kötü bağlantı nedeniyle kalitesiz, önceden oluşturulmuş bir video mesajı gönderebilirler. Çoğu durumda, mesaj, deepfake mağdurunun sözde acil yardıma ihtiyaç duyduğu bir durumla ilgilidir. 'Zor durumdaki arkadaşın' acilen paraya ihtiyacı vardır, ancak bankamatiğe erişimi yoktur, cüzdanını kaybetmiştir ve kötü bağlantı nedeniyle çevrimiçi para transferi mümkün değildir. Çözüm ise elbette sahte bir hesaba, telefon numarasına veya kripto cüzdanına ödeme yapmaktır. Bu tür dolandırıcılıklar genellikle önceden oluşturulmuş videolara dayansa da, son zamanlarda gerçek zamanlı deepfake akış hizmetleri de yaygınlaşmaktadır. Bunlar, diğer şeylerin yanı sıra, görüntülü aramalar veya rastgele video sohbet platformlarında kendi yüzünüzü değiştirmeye olanak tanır.

Ekranda tanıdık bir yüz ve ses duyduğunuz ancak size alışılmadık sorular sorulduğu durumlarda, büyük olasılıkla bir deepfake dolandırıcılığı söz konusudur. Neyse ki, teknik bilgisi olmayan kişilerin bile sahte içeriği tespit etmesine yardımcı olabilecek görsel, işitsel ve davranışsal göstergeler bulunmaktadır.

Deepfake'i gösteren görsel ipuçları arasında ışıklandırma ve gölge sorunları yer alır: Deepfake genellikle ışık fiziği yasalarını göz ardı eder; yüzdeki ve arka plandaki gölgelerin yönü tutarsız olabilir, ciltten yansımalar doğal dışı görünebilir veya hiç olmayabilir. Bulanık veya 'yüzen' yüz hatları da dikkat çekicidir; saç çizgisinde genellikle bulanıklık, titreme veya doğal dışı renk geçişleri fark edilir. Doğal dışı göz kırpma veya 'ölü' bakış da deepfake işaretidir; bir kişi dakikada ortalama 10-20 kez göz kırparken, bazı deepfake görüntülerinde çok az veya çok fazla göz kırpma görülür. Duygusal dinamikten yoksun 'cam gibi' bir bakış veya iriste rastgele titreşen gözbebeği de görülebilir. Dudak senkronizasyonu ve konuşma sorunları da sık rastlanan bir durumdur; en yüksek kaliteli deepfake bile dudak hareketlerini konuşma ile eşleştirmede zorluk yaşayabilir ve 'm', 'f' veya 't' seslerinin telaffuzunda düzensizlikler tipik göstergelerdir. Üretilen videolarda arka plan genellikle doğal dışı görünür; aşırı bulanık veya tamamen hareketsiz kalabilir. Son olarak, deepfake duyguları doğru bir şekilde iletmekte zorlanır; yüz ifadeleri konuşmanın akışını takip etmez, gülümseme donuk görünür ve gerçek duygulara özgü ince kırışıklıklar eksiktir.

İşitsel göstergeler arasında doğal dışı veya 'elektronik' bir ton bulunur; ses monoton, doğal tonlama değişikliklerinden yoksun veya hafif elektronik bir tınıya sahipse, muhtemelen sentetik bir konuşmadır. Nefes alma eksikliği de önemli bir ipucudur; sentetik seslerde bu nüanslar genellikle eksiktir veya doğal dışı bir şekilde yerleştirilmiştir. Robotik konuşma, kelimelerin 'birbirine yapışık' duyulması, vurgunun alışılmadık olması veya konuşmanın aniden durması da deepfake'i işaret edebilir. Kişiye özgü aksan, tipik ifadeler veya konuşma alışkanlıkları gibi karakteristik dilsel özelliklerin eksikliği de bir gösterge olarak değerlendirilebilir. Dolandırıcılar genellikle görsel ve işitsel düzensizlikleri, kötü internet bağlantısını taklit ederek gürültülü veya bulanık bir görüntü göndererek gizlerler. Düşük görüntü veya ses kalitesi, muhatabın kimliğinin ek bir doğrulamaya ihtiyaç duyduğunun ilk uyarı işaretidir.

Deepfake'i gerçek zamanlı olarak tespit etmenin en güvenilir yollarından biri davranışsal göstergelerin analizidir. Görüntülü arama sırasında kişinin kafasını tamamen yana çevirmesini isteyin. Deepfake içeriklerinin çoğu portre fotoğraflarından oluşturulduğu için, çevirme sırasında görüntüde bozulmalar veya 'parçalanmalar' meydana gelecektir. Metaphysic.ai şirketinin uzmanları, kafa rotasyonunun şu anda en güvenilir testlerden biri olduğunu kaydetti. Muhataptan yüzünün önünde spontane bir şekilde elini sallamasını, burnunu kaşımasını, bir fincandan yudum almasını, elleriyle gözlerini kapatmasını veya odadaki bir nesneyi göstermesini isteyin. Deepfake spontane hareketleri işlemekte zorlanır; el yüzün içinden geçebilir, parmaklar bozuk görünebilir veya doğal dışı hareket edebilir. Görüşme iş odaklıysa, muhataptan ekranını paylaşmasını ve ilgili bir belgeyi göstermesini isteyin. İş arkadaşının gerçek cihazına erişim olmadan bunu taklit etmek neredeyse imkansızdır. Cevabını sadece gerçek kişinin bildiği bir soru sorun: 'Yarın hangi toplantımız var?', 'Bu yara izim nereden kaldı?', 'İki yıl önce nerede tatil yapmıştık?' Dolandırıcı, bu bilgiler ele geçirilmiş iletişimde veya herkese açık kaynaklarda yoksa cevabı bilemeyecektir. Aileniz veya arkadaşlarınızla acil durumlar için gizli bir kelime kararlaştırın. Yakın olduğunu iddia eden biri sizden panik içinde para isterse, şifreyi sorun. Gerçek kişi bilecektir, dolandırıcı bilmeyecektir.

Bu tür durumlarda alınması gereken önlemler şunlardır: Konuşmayı kesin ve başka bir yolla tekrar iletişime geçin. Kişinizin alışıldık telefon numarasını arayın, SMS gönderin veya başka bir iletişim uygulaması üzerinden ulaşın. Para göndermeniz için baskı yapmalarına izin vermeyin. Dolandırıcıların favori taktiklerinden biri, sizi dürtüsel ve kontrol etmeden tepki vermeye yönlendirmek için sahte bir aciliyet hissi yaratmaktır. Gerçek bir kişi, gerçek bir durumda, bilgiyi doğrulamanıza ve muhatabın kimliğini onaylamanıza izin vermek için birkaç dakika beklemekte genellikle bir sorun görmeyecektir. Son olarak, arkadaşınızı veya iş arkadaşınızı hesaplarının tehlikeye girdiğine dair bilgilendirin. Kişilerinizden gelen bir arama veya mesaj yeni bir numaradan veya bilinmeyen bir hesaptan geliyorsa, bu tek başına alışılmadık bir durum değildir; saldırganlar genellikle sahte profiller oluşturur veya geçici telefon numaraları kullanır, bu da ek bir uyarı işaretidir.