Belgrad Ekonomi Fakültesi öğretim üyesi ve Sırbistan Merkez Bankası eski guvernörü Dejan Šoškić, ekonomi alanında verdiği mülakatta, Sırbistan'da 2026 yılında vatandaşların gelir artışı politikalarının devam etmesinin, stagnasyon halindeki bir ekonomide enflasyon baskıları yaratacağını belirtti.

Gıda, kamu hizmetleri, elektrik ve yakıt gibi alanlarda kaygıların olduğunu vurgulayan Šoškić, akıllı ve tutarlı bir tarım politikası yürütülmediğini, kamu işletmelerinde iş yapma açısından mantıklılığın sağlanmadığını ve yolsuzlukla mücadele için herhangi bir düzenleme yokluğunun endişe verici olduğunu aktardı.

Šoškić, Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün Sırbistan'ı Avrupa'nın en yolsuz dört ülkesinden biri olarak sınıflandırdığını hatırlatarak, yolsuzluğun çok sayıda olumsuz sonuç doğurduğunu ifade etti. Yolsuzluğun kamu ihalelerinde ve tedariklerinde kalite kaybına, kamu bütçesine ise artan maliyetlere neden olduğunu bildirdi. Kamu işletmelerinde de maliyet artışlarının yaşandığını ve bunun tüketicilere yansıdığını kaydetti.

Ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın, enflasyon baskılarını zayıflatması gerektiğini söyleyen Šoškić, buna rağmen Sırbistan’da enflasyon baskısının devam ettiğini değerlendirdi. Uzun yıllardır ekonominin popülariteye dayalı geçici önlemlerle yönetildiğini belirten Šoškić, tutarsız ekonomik politikaların uygulanmasının yanı sıra istenilen sonuçlara ulaşmak için idari çözümlere başvurulduğunu da sözlerine ekledi.

İdari yasaklar ve düzenlemelerin, önceki ekonomik politikaların yanlış ve etkisiz olduğunu gösterdiğini vurgulayan Šoškić, bu önlemlerin mevcut siyasi yapının politik popülaritesini artırma amacına hizmet ettiği sürece geçerliliğini koruyacağını belirtti.

Sırbistan'da fabrikaların kapanması ve işçi çıkarmalarının artmasının, hatalı ve uyumsuz makroekonomik politikaların bir sonucu olduğunu ifade eden Šoškić, iş gücü maliyetlerinin artan produktivite olmaksızın yükseldiğini ve bu durumun hem iç hem de dış piyasada Sırp üreticilerinin rekabet gücünü azalttığını dile getirdi.

Popülariteye dayalı gelir arttırma önlemlerinin ve sabit kur uygulamasının; duraklayan bir ekonomi içerisinde sürdürülemez bir durum yarattığını aktaran Šoškić, yolsuzluk koşullarında kamu çıkarları ve devlet mülklerinin yok olmaya mahkûm olduğunu kaydetti.

Sırbistan Petrol Şirketi (NIS) konusuna da değinen Šoškić, ABD Hazine Bakanlığı'nın bu şirkete 23 Ocak'a kadar çalışma izni vermesinin geçici bir önlem olduğunu bildirdi. NIS'in faaliyetinin stabilizasyonu ve normalleşmesinin Sırbistan ekonomisi için öncelikli bir mesele olduğunu belirten Šoškić, çözüm yollarının, Sırbistan'ın çıkarlarını daha iyi koruyacak modellerde aranması gerektiğine dikkat çekti.

Sırbistan'ın komşu ülkelerindeki ulusal petrol şirketleri ile karşılaştırıldığında, etkili bir yönetim ve rekabet ortamı yaratılması gerektiğini belirten Šoškić, ulusal petrol şirketinin, başarılı bir şekilde büyüyebilmesi ve yerel ekonomiye enerji sağlama istikrarını temin etmesi gerektiğini ifade etti.

Ancak mevcut durumun, Sırbistan'ın çıkarlarını koruma başarısızlığının bir kanıtı olduğunu vurgulayan Šoškić, her yabancı mülkiyet değişikliğinin, suboptimal bir çözüm olduğunu dile getirdi. Devlet mülkiyetinin NIS üzerindeki yönetiminin de problematik olduğunu belirterek, mevcut kamu işletmelerinin birer “parti malı” haline geldiği bir ortamda bu durumu sorgulamak gerektiğini vurguladı.