100'den fazla çalışmanın kapsamlı bir incelemesi, elektronik sigaradaki nikotin kullanımının akciğer ve ağız boşluğu kanserine muhtemelen neden olduğunu ortaya koydu. Bilimsel dergi Carcinogenesis'te dün, 30 Mart 2026 tarihinde yayımlanan bu analiz, önemli bir sağlık uyarısı taşıyor. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar ile elektronik sigara sıvılarında bulunan kimyasalların etkilerini inceleyen hücre deneylerinin analizi, bu ürünlerde kanserojen etki bulunduğunu gösterdi. Araştırmacılar, 2017'den bu yana yayımlanan çalışmaların giderek artan endişeleri kaydettiğini belirtti. Uzmanlar, henüz nüfus düzeyinde uzun vadeli verilere sahip olmadıklarını ve bu nedenle kesin riskin niceliksel olarak belirlenemeyeceğini aktardı. Ancak erken işaretlerin, sigaralarla yapılan hataların tekrarlanmaması gerektiği konusunda bilim insanlarını uyarmak için yeterince güçlü olduğu vurgulandı. Çalışmanın ortak yazarları, Yeni Güney Galler Üniversitesi'nden Fredi Sitas ve Bernard Stjuart, "Her ne kadar sigara içimi bir zamanlar önemli kabul edilse de, ilgili kanserojen veri gücü göz önüne alındığında aynı durumun artık elektronik sigara kullanımı için de geçerli olduğu" değerlendirmesini aktardı. Elektronik sigara, 2000'li yılların başında, tütün yapraklarının yakılmasıyla duman soluma yöntemlerine kıyasla daha az hoş olmayan kokuya sahip, nikotin bağımlılığını sağlayan daha güvenli bir sistem olarak tanıtılmaya başlandı. Bunun yerine, cihaz nikotin içeren sıvıyı ısıtıp buharlaştırıyor ve kullanıcı bu buharı soluyor. Elektronik sigaranın popülaritesi hızla artarken, uzun vadede yol açabileceği potansiyel zararlara dair çok az bilgi mevcut olduğu kaydedildi. Bazı halk sağlığı uzmanları ise, elektronik sigaraların içerdiği kimyasallar hakkında zaten bilinenlere dayanarak potansiyel zararları vurguladı. Bilim insanlarının sigara ile akciğer kanseri arasındaki nedensel bağlantıyı kanıtlaması için 19. yüzyılın ortalarından 1964'e kadar yaklaşık 100 yıl, etkilerini niceliksel olarak belirlemesi için ise 50 yıl daha gerektiği göz önüne alındığında, araştırmacılar ortaya çıkacak yeni kanıtlar konusunda temkinli davrandıklarını belirtti. Bununla birlikte, çalışmaların genellikle elektronik sigara kullanımını sigara içmekle karşılaştırdığı veya sadece elektronik sigara kullanıcılarının sigara içme eğilimine dayanarak kanser riskini değerlendirdiği kaydedildi. Sitas, Stjuart ve meslektaşları, elektronik sigaraların kendi kanserojen etkisini değerlendirmeyi amaçladıklarını açıkladı. Ekip, özellikle elektronik sigara ile ilgili olan veya elektronik sigara kullanan kişilerle kullanmayanları karşılaştıran çalışmalara odaklandı. Hem elektronik sigara hem de normal sigara kullanan çift kullanıcıları veya elektronik sigarayı sigara ile karşılaştıran araştırmaların bu kapsamdan dışlandığı aktarıldı. İncelemelerinin, 2017'den bu yana yayımlanan çalışmaları da kapsadığı, böylece daha önceki, düzensiz çalışmalara aşırı bağımlılığın önüne geçildiği belirtildi. Araştırmacılar, geleneksel risk faktörleri (sigara veya viral enfeksiyon gibi) bulunmadığında veya sınırlı olduğunda bile, nispeten genç hastalarda agresif ağız boşluğu kanseri ile görülen elektronik sigara kullanıcılarını tanımlayan vaka raporlarını da değerlendirdiğini aktardı. Kanser araştırmacısı Stjuart, "İnceleme, elektronik sigara kullananların kullanmayanlara kıyasla artan kanser riskine maruz kaldığını gösteriyor. Klinik takip, hayvan çalışmaları ve mekanistik veriler de dahil olmak üzere tüm bulgular dikkate alındığında, elektronik sigaraların muhtemelen akciğer kanseri ve ağız boşluğu kanserine neden olduğu" açıklamasını yaptı. Gerçek dünyada insanların elektronik sigarayı nasıl kullandığı da ayrı bir endişe kaynağı olarak belirtildi. Elektronik sigara, uzun süredir sigarayı bırakmaya yardımcı bir araç olarak tanıtılmaktadır. Bazı kanıtlar kısa vadede, en azından nikotin bantları gibi diğer bırakma stratejilerinden daha fazla yardımcı olabileceğini gösterse de, birçok kişinin sigaradan tamamen elektronik sigaraya geçmediği kaydedildi. 2021 yılına ait 25 çalışmanın meta-analizine göre, hiç sigara içmemiş ancak elektronik sigara kullanmaya başlayan gençlerin düzenli sigara içicisi olma olasılığının üç kat daha fazla olduğu belirtildi. Bazı kanıtlar, bu çift kullanımın sadece sigara içmekten çok daha tehlikeli olabileceğini aktardı. 2024 tarihli bir çalışma, hem elektronik sigara kullanan hem de sigara içen kişilerde akciğer kanseri riskinin, sadece sigara içenlere kıyasla dört kat daha yüksek olduğunu belirledi. Elektronik sigaranın sağlık risklerini niceliksel olarak belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulsa da, özellikle birçok kanserin ilk maruziyetten sonra ortaya çıkabileceği göz önüne alındığında, uzun vadeli bilgi toplamanın zaman alacağı vurgulandı. Araştırmacılar, yeni bulguların hükümetlerin düzenlemeler üzerinde çalışırken onlara yardımcı olmasını umduklarını açıkladı. Epidemiyolog Sitas, "İlk raporlar sigara içimini tüberküloz gibi bulaşıcı hastalıklarla, daha sonra kardiyovasküler hastalıklar, inme ve akciğer kanseriyle ilişkilendirmişti. Elektronik sigaralar yaklaşık 20 yıl önce piyasaya sürüldü. Hareket etmek için 80 yıl daha beklememeliyiz" değerlendirmesini aktardı.