Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Gazze Şeridi'nde kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddet vakalarının hızla arttığını, erken ve zorla evliliklerin bu yılın ikinci çeyreğinde ilk üç aya kıyasla yüzde 123 yükseldiğini açıkladı.
UNFPA'nın 10 kuruluşun verilerine dayanan son raporunda, üç yıldır süren savaşın, kitlesel ölümlerin, yıkımın ve tekrarlanan yerinden edilmelerin Gazze'deki toplumsal yapıları neredeyse tamamen çökerttiği belirtildi. UNFPA Filistin Temsilcisi Nestor Ovomuhangi, eğilimleri "şok edici" olarak nitelendirerek "Her şey aşındı ve ortada bir sistem yok" dedi.
Raporda, Gazze ve Han Yunus'taki aşırı kalabalık kamplarda yaşayan 230 kadının tanıklıklarına yer verildi. Bir yerinden edilmiş kadın, tecavüz mağdurlarının bazen "utanç ve skandalı" önlemek için tecavüzcüleriyle evlendirildiğini anlattı. Aynı kadın, "Okullarda tecavüz vakaları ortaya çıktığında ertesi gün aynı okulda düğün ve kutlamalar yapılıyor" ifadelerini kullandı.
Bir başka kadın ise geçen yılki kıtlık sırasında bir erkeğin, kendisi ve diğer çocuklarını besleyebilmek için 14 yaşındaki kızını iki çuval un karşılığında evlendirdiğini aktardı. Farklı kamplardan altı kadın daha benzer vakalar bildirdi.
Kız çocukları, aşırı kalabalık kamplarda mahremiyet ve güvenlik eksikliği nedeniyle özellikle risk altında. Bazı aileler evliliği kızlarını "korumak" ve itibarlarını korumak için bir yol olarak görüyor. Savaşta ebeveynlerini kaybeden kız çocukları daha da savunmasız durumda. Bir kadın, ailesinden 14 ve 15 yaşındaki iki kızın amcaları tarafından evlendirildiğine tanık olduğunu belirterek "Amcaları onları çok genç yaşta evlendirdi. Neden biliyor musunuz? Çünkü ebeveynleri öldürülmüştü ve amcalar sorumluluktan ve masraftan kurtulmak istedi" dedi.
UNFPA, Gazze'de cinsel şiddetin büyük ölçüde bildirilmediğini, bunun nedeninin damgalanma ve misilleme korkusu olduğunu vurguladı. Nisan-haziran döneminde tecavüz ve cinsel saldırı vakaları, bildirilen tüm toplumsal cinsiyete dayalı şiddet vakalarının yüzde 2,7'sini oluşturdu; bu oran bir önceki çeyrekte yüzde 2,1'di. Mutlak sayı ise yüzde 61 arttı.
Gazze nüfusunun tamamına yakını, yani iki milyondan fazla kişi, evlerini terk etmek zorunda kaldı. Yaklaşık 1,2 milyon Filistinli çadırlarda veya geçici barınaklarda yaşıyor. Yaklaşık 700 bin çocuk neredeyse üç yıldır yüz yüze eğitime erişemiyor.
Gazze'deki hanelerin yaklaşık dörtte biri artık kadınlar tarafından yönetiliyor; bu oran savaş öncesinin iki katı. Gece aydınlatması ve güvenli tuvaletlerin yokluğu nedeniyle birçok kadın gece çadırlarından çıkmaktan kaçınıyor. Bir kadın, bir kamp temsilcisinin çadır arayan bir dul kadına cinsel ilişki karşılığında barınak teklif ettiğini anlattı.
Yerel mevzuata göre Gazze'de evlilik için asgari yaş 17 olarak belirlenmiş durumda; ancak ebeveyn onayı ve hâkim izniyle istisnalar uygulanabiliyor. Savaş öncesinde erken evlilikler Gazze'de Batı Şeria'ya kıyasla daha yaygındı, ancak sayıları düşüyordu. Uzmanlar, savaş sırasında çocuk koruma mekanizmalarının daha da zayıfladığına dikkat çekiyor.
Erken evliliklerin sağlık sonuçlarına da işaret eden Ovomuhangi, "Ergen hamilelikleri çocuk yaşta evlilikler nedeniyle hızla artıyor" dedi. Kız çocuklarının erken yaşta hamile kalması düşük yapma ve düşük doğum ağırlıklı bebek riskini artırıyor. Bu risk, yetersiz beslenme, hijyen eksikliği ve doğum sonrası destek yokluğuyla birleştiğinde daha da ağırlaşıyor.
İnsani yardım kuruluşları, barınak kalitesinin artırılması, sanitasyon altyapısı, aydınlatma ve temel yardımların güçlendirilmesinin şiddet riskini önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor. Eğitim ve sağlık sistemlerinin yeniden inşası ile aile içi şiddet ve çocuk yaşta evliliğe karşı uzun vadeli kampanyalara yönelik planlar da hazırlanıyor.
