{

"headline": "Macaristan'da Fides partisi anayasa değişikliği protestosu düzenliyor Budapeşte'de gösteri bekleniyor", "article": "Fides partisi, Macaristan'da 9 Temmuz Perşembe günü saat 18.00'de Budapeşte'deki Sandor Cumhurbaşkanlığı Sarayı önünde, anayasa değişikliğini protesto etmek amacıyla bir gösteri düzenlediğini bildirdi. Partinin açıklamasına göre, söz konusu anayasa değişikliği başta cumhurbaşkanının görevden alınması olmak üzere birçok kritik düzenlemeyi içeriyor.\n\nN1'in aktardığına göre, mevcut yasaya göre Cumhurbaşkanı Tamás Šuyok'un görev süresi 4 Mart 2029'da sona eriyor. Macaristan Başbakanı ise Šuyok'u defalarca istifaya çağırdığını ve istifa etmemesi halinde kendisini Anayasa değişikliğiyle görevden alacağını belirtti.\n\nMacar portalı HVG'nin aktardığına göre, Fides Meclis Grubu adına Gergely Gulyás, Tisa Partisi liderliğindeki Hükümet tarafından önerilen anayasa değişikliğine ilişkin değerlendirmede bulundu. Gulyás, "Rejim değişikliğinden bu yana (Macaristan'da komünizmin düşüşü 1989'dan itibaren) iktidardaki partiler parlamentoda altı kez üçte iki çoğunluğa sahip oldu. Ancak hiç kimse anayasal çoğunluğu bu şekilde kötüye kullanmadı" ifadelerini kaydetti.\n\nHaberde, Gulyás'ın Pazartesi günü parlamento oturumu öncesinde düzenlediği basın toplantısında, "öneriyi skandal niteliğinde gördüklerini" belirttiği aktarıldı. Gulyás, özellikle Tisa Partisi'nin bu öneriyle cumhurbaşkanlığı kurumunu aşağıladığını ve devlet başkanını görevden aldığını vurguladı.\n\nFides Meclis Grubu Başkanı, önerilen anayasa değişikliğinin eleştirel noktalarından birinin de milletvekili görev süresi sınırlaması olduğunu kaydetti. Fides'e göre bu durum, seçmenlerin ve politikacıların hem aktif hem de pasif oy kullanma haklarını ihlal ediyor. Ayrıca, bu değişikliğin parlamentodaki herhangi bir muhalefet partisinin seçimlerde "gerçekten gücünü ölçmesini" imkansız hale getireceğini de belirtti.\n\nGulyás, anayasa yargıçlarının görevden alınması ve ulusal mülkiyetin nitelikli korunmasının kaldırılmasına ilişkin değişikliğin bir kısmını da eleştirdi. Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesi'nin yetkilerinin genişletilmesine ilişkin kısmı bir ilerleme olarak gördüğünü belirtti. Anayasa değişikliklerinin olumlu değişikliklerden daha fazla zarar getireceğine inandığını vurguladı. Gulyás, kendisinin ve Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) Meclis Grubu Başkanı Bence Rétvári'nin sürekli olarak "Devlet Güvenlik Servisi (ÁVH)" olarak adlandırdığı Ulusal Varlık Kurtarma ve Koruma Ofisi ile ilgili olarak, "Bu aynı zamanda yargı denetimini bile ortadan kaldıracak bir süper savcılığın (Organize Suçlar Savcılığı) kurulmasına da olanak tanıyor" açıklamasını yaptı.\n\nMacar portalının aktardığına göre, Gulyás, anayasa değişikliğine karşı tüm imkanlarla mücadele edeceklerini vadetti. Kabul prosedürünü kabul edilemez bulduklarını belirten Gulyás, mevcut plana göre değişikliğin kamuoyu tartışmalarının bitiminden sekiz gün sonra onaylanabileceğini, Fides'e göre ise bu kadar büyük öneme sahip tedbirler için yeterli zaman olmadığını vurguladı.\n\nYıllardır Fides'in koalisyon ortağı olan ve seçimlerde birlikte hareket eden KDNP Meclis Grubu Başkanı, anayasa değişikliğinin "sivil, muhafazakar çevrelerin" yanı sıra "diğer kesimlerden" de eleştiri aldığını belirtti. HVG'nin aktardığına göre, Bence Rétvári, anayasa değişikliğinin "siyasetteki diğer tüm aktörleri ortadan kaldırmaya çalıştığını" kaydetti. KDNP Meclis Grubu Başkanı, "Lex Orban'dan sonra Lex Şuyok geliyor" ifadesini kullandı.\n\nHVG'nin belirttiğine göre, bu hafta Türkiye'deki NATO zirvesinde bulunan Başbakan Péter Magyar, Fides'in Sandor Sarayı önünde duyurduğu protesto haberine dakikalar içinde Facebook hesabından yaptığı paylaşımla tepki gösterdi. Magyar, Facebook'ta "Fides'in anayasallık ve demokrasi için protesto etmek istediğini duyduklarında İstanbul'da bile yüksek sesle güldüler. Bu, hırsızın 'hırsızı tutun!' diye bağırmasına benziyor" ifadelerini kullandı.\n\nÖte yandan, Ulusal Veri Koruma ve Bilgi Edinme Özgürlüğü Kurumu (NAIH), Sandor Sarayı hakkında bir soruşturma başlattığını aktardı. Kurum, Tamás Šuyok'un cumhurbaşkanlığı görevinden alınmasına ilişkin anayasa değişikliğinin bir bölümü hakkında Venedik Komisyonu'nun görüşünü istediği mektupla ilgili kamuya açık bilgilere erişim talebini reddetmesi nedeniyle bu adımı attığını belirtti.\n\nSandor Sarayı'nın, Macaristan Cumhurbaşkanı'na gönderilen Venedik Komisyonu yanıtını da yayımlamayı reddettiği bildirildi. Saray, bu belgelerdeki argümanların karar alma temeli olarak kabul edildiğini, kamuya açıklanmalarının ise Venedik Komisyonu ve cumhurbaşkanının süreç boyunca özgürce görüş bildirmesini ve dış etkilerden bağımsız faaliyet göstermesini tehlikeye atacağını açıkladı. NAIH Başkanı Attila Péterfalvi ise Sandor Sarayı'ndan talep edilen bilgilere ilişkin kurumun ön görüşlerini sunarak, cumhurbaşkanının istifası meselesi ve bununla ilgili tüm koşulların, ayrıca Venedik Komisyonu'na gönderilen belgenin "en büyük kamu önemi taşıyan bilgiler" olduğunu vurguladı." }