Hırvatistan’ın Krapina kentinde, eski Yugoslavya dönemindeki toplu konutların vazgeçilmez bir parçası olan halı silkeleme demirleri, sanatçı Tomislav Hršak tarafından birer sanat sembolüne dönüştürüldü. Sanatçı Hršak, 1950’li ve 1970’li yıllar arasında kentsel planlamanın standart bir unsuru olan bu yapıları, modern şehircilik anlayışı içinde "planlı yaşamın anıtları" olarak yeniden yorumladığını bildirdi.

Planlı Şehircilikten Modern Sanata Dönüşüm
Heykeltıraş Tomislav Hršak’ın "Nebo" (Gökyüzü) başlıklı sergisi, 5-20 Mart tarihleri arasında Zabok’taki Regenerator Kentsel Kültür Merkezi'nde ve kentin kamusal alanlarında izleyiciyle buluşacak. Sergi kapsamında gerçekleştirilecek olan "Anıt" (Spomenik) aksiyonu ile eski halı silkeleme aparatları, geçmişin sosyal dokusunu temsil eden heykelsi formlar olarak sergilenecek.

Hršak, bu yapıların bir zamanlar banklar, sokak lambaları ve çöp kutuları gibi kentsel donatıların ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek, o dönemde okul, kreş ve oyun alanlarıyla birlikte mahalle kültürünün bütüncül bir yaklaşımla tasarlandığını vurguladı.

Toplumsal Hafıza ve Kentsel Eleştiri
Serginin küratörü Bojan Dmitrović Krištofić, Hršak’ın çalışmasının sadece sanatsal bir nesne üretimi değil, aynı zamanda kentsel bir hafıza tazeleme süreci olduğunu kaydetti. Krištofić, derinlemesine temizlik yapan elektrikli süpürgelerin yaygınlaşmasıyla bu demirlerin işlevini yitirdiğini, eş zamanlı olarak da planlı şehircilik anlayışının yerini ekonomik taleplerin yönlendirdiği yoğun yapılaşmaya bıraktığını vurguladı.

Yazar Vedran Perkov ise sanatçının bu projesiyle ilgili olarak, mahallelerin giderek daha fazla betonlaştığı ve sosyal alanların azaldığı günümüzde, bu eski yapıların "mevcut olanı koruma" adına güçlü birer simge haline geldiğini aktardı.

Sanatçının Kariyeri ve Sergi Detayları
1992 yılında Zagreb’de doğan ve 2017 yılında Zagreb Güzel Sanatlar Akademisi'nden mezun olan Tomislav Hršak, Hırvatistan'ın genç kuşak heykeltıraşları arasında en özgün isimlerden biri olarak kabul ediliyor. Daha önce Zagreb, Split, Karlovac ve Krapina’da benzer sanatsal eylemler gerçekleştiren sanatçı, çalışmalarını halen Krapina’daki atölyesinde sürdürüyor. Sanatçının Zabok ve Zagorje halkıyla buluşacak olan sergisinin, yerel toplumsal mirasa farklı bir perspektif sunması bekleniyor.