Yeni Avrupa yolcu kontrol sistemi olan EES'in tam olarak uygulanmaya başlamasının ilk günleri, uzun bekleyişler, gerginlikler ve belirsizliklerle geçti. Sırbistan, Bosna Hersek ve Hırvatistan arasındaki sınır kapılarında büyük yoğunluklar yaşandığı ve binlerce kişinin sınırdan geri çevrildiği belirtildi. Hırvatistan Sınır İdaresi Başkanı Yardımcısı ve Baş Emniyet Müdürü Yardımcısı Zoran Ničen, resmi verilere göre yalnızca bir günde 3.261 kişinin ülkeye girişinin reddedildiğini açıkladı. En yaygın ret nedeninin, Avrupa Birliği'nde (AB) izin verilen kalış süresinin aşılması yani 'overstay' olduğu vurgulandı. Kısa süre önce tüm AB ülkelerinde tam kapasiteyle uygulanmaya başlanan Giriş/Çıkış Sistemi (EES) ile pasaportların yanı sıra yolcuların biyometrik verileri de toplanıyor. Ničen, yeni sistemin başkalarının belgelerini kötüye kullanımını pratik olarak engellediğini ve Avrupa veri tabanlarıyla bağlantı kurarak güvenlik düzeyini artırdığını kaydetti. Ancak bu güvenliğin bir bedeli olduğu, her yolcu kontrolünün 70 saniyeyi bulduğu ve sınır kapılarında araçtan inme ile ek prosedürlerin büyük gecikmelere yol açtığı aktarıldı. Ničen, bazı geçişlerdeki büyük yoğunluklara da değindi. Bajakovo'da (Batrovci) üç saat kadar beklenmesine rağmen, bu yoğunluğun Giriş/Çıkış Sistemi'nden kaynaklanmadığını, Ortodoks Paskalyası öncesindeki Cuma gününe denk gelen bu tür seyahatlerin olağan olduğunu bildirdi. Ancak, sahadaki durumun hiç de basit olmadığını yolcu tanıklıkları doğruluyor; bir yolcu Sırbistan'dan Hırvatistan'a girişte Bajakovo sınır kapısında yaklaşık dokuz saat beklediğini belirtti. Belgrad'dan yaklaşık 300 çocuktan oluşan bir çocuk korosunun Hırvatistan sınırında 10 saat beklediği de bildirildi. Yeni sistem, daha önce AB'de izin verilen kalış süresini aşanlara karşı özellikle 'acımasız' davranıyor. Daha önce kesin kayıt tutmaktan kaçınılabilirken, artık her giriş ve çıkış otomatik olarak kaydediliyor. Bu durum, hatalara veya kuralları atlatma girişimlerine yer bırakmadığı anlamına geliyor. Öte yandan, sistem yeni bir özellik de sunuyor: Yolcular artık AB'de ne kadar kalış süresi kaldığını anında görebiliyor, bu özellik daha önce ek kontroller olmadan mevcut değildi. Hırvatistan Sınır İdaresi Başkanı Yardımcısı Zoran Ničen'in ifadesine göre, sınır polisi mobil cihazlar kullanarak ve çalışma yöntemlerini adapte ederek büyük yoğunlukları azaltmayı planlıyor. Ničen, HRT'ye yaptığı açıklamada, halihazırda mobil cihazları kullandıklarını ve hafta sonları ile turizm sezonunda hem sınır kapılarında hem de havalimanlarında ek olarak bunları uygulayacaklarını kaydetti. Yetkililer kontrolleri hızlandırmak için mobil cihazların kullanılacağını açıklasa da, sahadaki gerçeklik şimdilik aksini gösteriyor; yoğunluklar hala büyük ve yolcular arasındaki gerginlik artıyor. Yaklaşan tatiller ve turizm sezonunun başlamasıyla birlikte sınırlarda ek bir baskı bekleniyor. Şimdilik, Avrupa Birliği'ne seyahat etmeyi planlayan herkese tavsiye açık: Belgelerinizi hazırlayın, kalış durumunuzu kontrol edin ve eskisinden çok daha fazla zaman ayırmayı hesaba katın.