Sırbistan’da HPV aşısı ücretsiz ve erişilebilir olmasına rağmen, devlet bütçesinden üç yıldan fazla bir sürede 50.280 çocuk ve gencin aşılandığı kaydedildi.

En son veriler, “Batut” Halk Sağlığı Enstitüsü tarafından yayınlanarak, ülke genelinde ciddi bölgesel farklılıkların olduğunu ortaya koydu. Beograd, Južnobački, Zaječarski, Borski ve Moravički bölgeleri en yüksek aşılama oranlarına sahipken, Novi Pazar, Tutin, Pčinj ve Jablanička bölgeleri endişe verici derecede düşük aşı oranları ile karşı karşıya kaldı. Bu durum, Sırbistan’ın rahim ağzı kanserini ve insanda papilloma virüsleri ile ilişkili diğer kanserleri önlemede kritik bir fırsatı hala kaçırdığını göstermektedir.

“Batut” Enstitüsü’nden elde edilen verilere göre, devlet destekli HPV aşılamasına 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla 9 ila 14 yaş arasındaki 35.862 çocuk ilk doz aşıyı aldı, bunların 26.854’ü yaş grubuna uygun olarak tam aşılandı. 15 ila 19 yaş grubundaki 24.085 gençte ilk doz uygulandı, 18.760’ı ise üç doz içinde tamamladı. Nisan 2024 itibarıyla, 19 ila 26 yaş aralığında üniversite öğrencilerine Beograd, Novi Sad, Niš ve Kragujevac’ta aşılama imkanı sağlandı. Bu program çerçevesinde 6.332 genç ilk doz aşıyı aldı, 4.666’sı ise tam aşılamayı tamamladı.

Rahim ağzı kanserinin önlenebilecek bir hastalık olduğunu belirten Gorica Đokić, bu nedenle 2026 yılında 30.000 çocuğun aşılanmasını amaçladıklarını vurguladı. Yıllık olarak 600.000 çocuk ve gencin aşılanma kapasitesine sahip olmalarına rağmen, son dört yılda sadece 60.000 çocuk aşılandı. Bu hızlarla, bir hedef olan Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği rakamlara ulaşmanın mümkün olmadığına dikkat çekti.

Ayrıca, Sırbistan, Avrupa'da en yüksek rahim ağzı kanseri hastalığı oranına sahip ülkelerden biri olmaya devam ediyor. Yılda neredeyse 1.500 kadın bu hastalıkla karşılaşıyor ve 700'e yakın kişi hayatını kaybediyor.

Sırbistan’ın rahim ağzı kanserinde olumsuz bir konumda olduğunu aktaran Dr. Marijana Milović-Kovačević, HPV aşısının zorunlu aşı statüsü kazanması gerektiğine işaret etti. Verilere göre, 2024 yılında HPV aşısını tam olarak almış olan kızların oranı yalnızca %4, erkeklerin ise %2 olarak kaydedildi. Bunun, Halk Sağlığı Örgütü ve Avrupa Kanserle Mücadele Planı'nın hedeflerinin oldukça altında olduğu vurgulandı.

Dünya Sağlık Örgütü Sırbistan Ofisi Direktörü Dr. Fabio Skano, hiçbir kadının önlenebilir bir hastalıktan ölmemesi gerektiğini kaydetti. Aşıların, erken tarama testlerinin ve kanser öncesi değişiklikler için etkili tedavi yöntemlerinin mevcut olduğunu belirten Skano, birlikte çalışarak bu hedefe ulaşabileceklerini ifade etti.

Son olarak, Prof. Dr. Verica Jovanović, Sırbistan'da son on yılda rahim ağzı kanserinden kaynaklanan mortalitenin %12 oranında düştüğünü belirtti. Aşılamanın, düzenli taramaların ve zamanında tedavinin önemine dikkat çekerek, bu konuda toplumsal bilincin artırılmasında sağlık çalışanlarının ve medyanın rolü olduğuna vurgu yaptı.