Aktivistler, İran'ın muhaliflere yönelik en az 97 zorla alınmış itiraf yayımladığını ve bu itirafların genellikle psikolojik veya fiziksel işkenceler sonrasında alındığını bildirdi.

İran devlet televizyonu tarafından yayımlanan görüntülerde, gözaltına alınan kişiler kelepçeli ve yüzleri bulanık şekilde gösteriliyor. İtiraf videolarının arka planında dramatik müzikler yer alıyor ve demonstratörlerin güvenlik güçlerine saldırdığına dair kesitler sunuluyor. Bazı görüntülerde, yetkililerin isyanlar sırasında kullanıldığını öne sürdüğü el yapımı silahlar görülürken, diğerlerinde ise güvenlik kameralarına yansıyan mülk yakımı ve tahribi gibi sahneler yer alıyor.

İranlı yetkililer, itiraflarda sıkça İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri'nin adı geçtiğini, bu durumun protestoların yabancı komploların sonucu olduğunu gösterdiğini savunuyor. Ancak aktivistler, söz konusu itirafların zorla alındığını ve bu uygulamanın İran devlet televizyonunun uzun süredir sürdürdüğü bir pratiği olduğunu vurguluyor. Ayrıca, bu dönemde yayımlanan itiraf sayısının önceden benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaştığına dikkat çekiyorlar.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na göre, 28 Aralık'ta başlayan protestoların ardından yayımlanan 97 itiraftan birçoğu, daha önce gözaltına alınanların ifadelerine göre işkenceyle elde edildi ve bu durumda ağır sonuçlar, hatta idam cezası riski taşıyor.

Aktivist Skaylar Tompson, "Bu insan hakları ihlalleri birikiyor ve korkunç sonuçlara yol açıyor. Bu, rejimin defalarca tekrarladığı bir model," ifadesini kullandı.

Birleşmiş Milletler nezdinde bulunan İran misyonu, Associated Press'in konuyla ilgili sorularına yanıt vermedi. İranlı yetkililer, protestoları "kargaşa" olarak nitelendirirken, bunun arkasında ABD ve İsrail'in olduğunu öne sürmektedir. Dışişleri Bakanı Abas Aragçi, şiddetin mutlaka yabancı bir etki doğurduğunu, çünkü İranlıların asla camileri yakmayacağını belirtti.

Sadece iki hafta içinde yayımlanan 100 itiraf, İran'da bir rekor kırmaktadır. 2010 ile 2020 yılları arasında, yaklaşık 350 zorla alınmış itiraf yayımlandığı belirtildi. 2025 yılında ise bu sayı 40 ile 60 arasında oldu.

2022 yılında Mahsa Amini'nin ölümü sonrası yapılan protestolarda, idam cezası ile karşı karşıya kalan en az 37 kişinin televizyonlu itirafları yayımlandı. Bu protestolar sırasında 500'den fazla kişi hayatını kaybederken, 22.000'den fazla kişi gözaltına alındı.

2014 yılına ait Birleşmiş Milletler raporuna göre, daha önce gözaltına alınan kişilerin yüzde 70'i duruşmalarda zorla alınan itirafların kullanıldığını bildirmiştir ve birçok duruşma birkaç dakika sürdü.

Mahsa Amini’nin ölümünün ardından, Avrupa Parlamentosu, Ocak 2023'te zorla itiraf alımını işkence ve tehditlerle kınayan bir karar aldı.

Birleşmiş Milletler verilerine göre, İran 2024 yılında 975 infaz gerçekleştirmiştir ki bu, 2015 yılından bu yana en yüksek sayı. Dört infaz kamuya açık bir şekilde gerçekleşmiş ve ülkede idam cezaları asılmak suretiyle uygulanmaktadır.

İnfaz edilenlerin çoğu, uyuşturucu ile ilgili suçlar veya cinayetlerden hüküm giymekte olup, güvenlik suçları, örneğin casusluk, infazların yaklaşık yüzde üçünü oluşturmaktadır.

Tompson, mevcut protestolarla bağlantılı olarak infazların artma ihtimali konusunda ciddi endişelerini ifade etti ve birçok video itirafında idam cezasıyla tehdit edilen ağır güvenlik suçlamalarının bulunduğunu dile getirdi.

Teheran, Haziran ayından bu yana casusluk suçlamasıyla 12 kişiyi infaz etti; bunlar arasında geçtiğimiz hafta kripto para karşılığında İsrail'in Mossad'ı için casusluk yaptığı iddia edilen bir adam da vardı.

İran'daki televizyonlarda yayımlanan zorla alınmış itiraflar, 1979 yılındaki İslam Devrimi sonrası uygulanan bir yöntem olarak bilinmektedir. O dönem, devlet televizyonu çeşitli siyasi grupların üyelerinin itiraflarını yayımladı. İlk İran başbakanı Mehdi Bazargan bile, "papagayı tekrar eder gibi" televizyonda görünebileceği konusunda uyarıda bulunmuştu.

Uluslararası alanda en çok bilinen zorla alınmış itiraflardan biri, 2009 yılında gazeteci Maziar Bahari'nin yaptığı itiraftır; bu deneyimini belgeleyerek bir belgesel çekmiş ve anılarını yazmıştır.

Aktivistlerin bildirdiğine göre, protestoların başlamasından bu yana 18.000'den fazla kişi gözaltına alınmış ve 2.500'den fazla kişi, çoğunluğu protestocu olmak üzere, hayatını kaybetmiştir. İranlı yetkililer, kurban sayısı hakkında resmi bir veri paylaşmamaktadır.

İnsan hakları örgütleri ve Batılı hükümetler, yıllardır İran’ın özellikle siyasi ve casusluk davalarında idam cezasını daha sık uyguladığını ve hükümetin çoğu zaman zorla alınan itiraflar temelinde mahkûmiyet kararları verdiğini dile getirmektedir.