İsrail'in dün, dünyanın en büyük doğal gaz yatağı olan Güney Pars'a bağlı İran tesislerini bombaladığı bildirildi. Bu saldırı, ABD-İsrail'in İran'daki savaşında önemli bir tırmanışı temsil etmektedir. Umman dahil Basra Körfezi ülkeleri, saldırıyı "tehlikeli bir tırmanış" olarak nitelendirerek kınadıklarını belirtti. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ise saldırının küresel enerji güvenliğine tehdit oluşturduğunu kaydetti. Wall Street Journal'ın haberlerine göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın enerji altyapısına yönelik daha fazla saldırıya karşı olduğu belirtildi. Ancak, Amerikan haber sitesi Axios'un iki üst düzey İsrailli yetkiliye dayandırdığı bilgilere göre, İran'ın gaz altyapısının kalbine yapılan ilk saldırının Trump yönetimi tarafından onaylandığı aktarıldı. Basra Körfezi'ndeki enerji altyapısına yönelik artan tehditler ve Hürmüz Boğazı'ndaki sürekli ablukanın tedarik kesintisi korkularını tetiklemesiyle petrol fiyatlarının varil başına 110 dolara yükseldiği kaydedildi. İran'ın şimdiden misillemeye başladığı ve Körfez genelindeki önemli enerji tesislerine saldırılar düzenlediği aktarıldı. Güney Pars gaz sahasına yapılan saldırı, İsrail güçleri tarafından gece saatlerinde öldürülen Savunma Bakanı Esmail Hatib'in ölümünün İran tarafından doğrulanmasının ardından meydana geldi. Böylece Hatib'in 24 saat içinde öldürülen üçüncü İranlı yetkili olduğu kaydedildi. İngiliz Guardian gazetesinin aktardığına göre, daha önce ülkenin en güçlü isimlerinden biri olarak kabul edilen İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani ve Besic Paramiliter Güçleri Komutanı ve İran Devrim Muhafızları (IRGC) önde gelen isimlerinden Golamreza Süleymani'nin de öldürüldüğü belirtildi. Güney Pars, İran ve Katar'ın paylaştığı 9.700 metrekarelik bir gaz sahasının parçasıdır. İran'a ait kısım Güney Pars, Katar'a ait kısım ise Kuzey Kubbe veya Kuzey Sahası olarak adlandırılmaktadır. Gaz sahası, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı bloke etmesinden bu yana yüzlerce geminin fiilen engellendiği Basra Körfezi'nin altında yer almaktadır. Hürmüz Boğazı'ndan dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'si geçmektedir. Sahadaki gaz miktarının 14 ila 51 trilyon metreküp arasında değiştiği belirtildi. Avustralya haber sitesi ABC News'in bildirdiğine göre, petrol ve gaz fiyatları hızla yükseldi ve saatten saate artmaya devam etti. Bu durumun, Güney Pars'ın aslında ne kadar önemli olduğunu gösterdiği kaydedildi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, İran'ın ekonomik gücü ABD, Rusya ve Çin'den önemli ölçüde farklı olsa da, dünyanın dördüncü en büyük doğal gaz tüketicisi olduğu açıklandı. Güney Pars'tan elde edilen doğal gaz, İran'ın yerel enerji tedarikinin en büyük kaynağıdır. İran'ın elektriğinin yaklaşık yüzde 80'i gazdan sağlanmakta olup, bu gazın çoğu Güney Pars'tan gelmektedir. CNN'in aktardığına göre, ülke daha önce gaz tedarikindeki kesintiler nedeniyle elektrik sıkıntılarıyla mücadele etmişti, bu nedenle üretim kapasitesindeki herhangi bir kaybın elektrik üretme ve evleri ısıtma yeteneğini etkileyeceği belirtildi. İran'ın Güney Pars'tan gaz üretme kabiliyetine yönelik herhangi bir etkinin, enerji tedarikini zorlaştıracağı, ancak İsrail saldırısının daha geniş sonuçlarının şimdiden hissedildiği belirtildi. Reuters'in aktardığına göre, İran Güney Pars'tan elde edilen gazın çoğunu kendi iç ihtiyaçları için kullansa da, gaz sahası Irak gibi İran gazına gaz ve elektrik ihtiyacının yüzde 40'ı oranında bağımlı olan diğer ülkeler için de hayati öneme sahiptir. Güney Pars'ın vurulmasının ardından tedarik akışı aniden kesintiye uğradı, zira İran gazı iç ihtiyaçları için yeniden yönlendirdi. Basra Körfezi'ndeki diğer ülkelerin enerji altyapısının da şu anda İran'ın odağında olduğu belirtildi. Öte yandan, Katar gaz sahasının kendi kısmının geliştirilmesine milyarlarca dolar yatırım yaptı ve ABD'den sonra dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikçisidir. CNN'e konuşan yetkililer, İsraillilerin Haziran 2025'te Güney Pars'ın bazı bölgelerini vurması üzerine, Katar tarafının "ABD, Avrupa ve dünya için hayati bir enerji kaynağı" olduğunu belirtti. İran devlet medyasının aktardığına göre, Suudi Arabistan, BAE ve Katar'daki enerji tesisleri, İran'ın misillemesinin "doğrudan ve meşru hedefleri" olarak işaret edildi. Katar'ın, Kuzey Kubbe'den gelen tüm gazı işleyen önemli bir enerji merkezi olan Ras Lafan sanayi merkezine düzenlenen İran saldırılarından "büyük hasar" rapor ettiği belirtildi. Tesisin mart başından bu yana çoğunlukla kapalı olduğu, ancak önemli hasarın üretimin yeniden başlamasını geciktirebileceği kaydedildi. Küresel LNG arzının yaklaşık beşte birinin Katar'dan, neredeyse tamamının Ras Lafan'dan gelmesi nedeniyle, herhangi bir gecikmenin LNG fiyatı ve arzı üzerinde çok büyük bir etkisi olabileceği vurgulandı. Suudi Arabistan'ın, Riyad'a fırlatılan füzeleri ve bir gaz tesisine yönelik insansız hava aracı saldırısı girişimini engellediğini belirtti. Ancak Riyad'dan gelen görüntüler, bazı saldırıların yine de hedeflerine ulaştığını aktardı. Petrol ve gazın Körfez'den ayrılmaya devam edip edemeyeceği sorununun küresel enerji güvenliği için kritik hale geldiği belirtildi. İran'ın saldırıları ve ablukalarının bölgesel ve küresel tedarik akışlarını bozma tehdidi oluşturduğu vurgulandı. Hürmüz Boğazı'nın İran saldırısı tehditleri nedeniyle hala bloke durumda olduğu, bazı ülkelerin ise petrol ve gaz akışının devamı için alternatif rotalar aradığı kaydedildi. Ancak, dünya ham petrol rezervlerinin neredeyse yarısına ve dünya doğal gaz rezervlerinin yüzde 40'ına sahip olan Körfez ülkelerinin coğrafyası, herhangi bir alternatifi daha da zorlaştırmaktadır. Özellikle Katar için zorluk arz ettiği, ülkenin Basra Körfezi'nde bir yarımada olduğu belirtildi. Bir yandan konumu Güney Pars'a erişim sağlarken, diğer yandan bu gazın ihracatının büyük ölçüde Hürmüz Boğazı'ndan geçişe bağlı olduğu aktarıldı. Chatham House Enerji, Jeopolitik ve Uluslararası İlişkiler Analisti Dr. Neil Quilliam, gemi taşımacılığına alternatiflerin daha yüksek maliyetlerle geldiğini ve sınırlı kapsamda olduğunu belirtti. Bölgenin çok kapalı olması nedeniyle bunun çok zor olacağını da kaydetti.