İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki hükümet, kilit bir destek programının kötü yönetilmesi sonucu birçok firmanın beklenen fonlardan mahrum kalmasının ardından İtalyan şirketlerinin artan memnuniyetsizliğiyle karşı karşıya olduğu belirtildi. Etkili sanayi birliği Confindustria ve diğer iş grupları, olağan çekingenliklerini terk ederek Giorgia Meloni hükümetini verdiği sözleri çiğnemekle suçladı. Roma, İran'daki savaşın ekonomik sonuçlarını gerekçe göstererek programın son finansman dilimini 1,3 milyar avrodan 535 milyon avroya düşürdüğünü aktardı. Bu tepkinin, aylardır süren sorunlu "Geçiş 5.0" programına yönelik memnuniyetsizliğin birikimi olduğu vurgulandı. Başlangıçta Avrupa Komisyonu'ndan 6,3 milyar avro ile finanse edilen program, dijitalleşme ve yeşil teknolojilere yatırımı teşvik etmeyi amaçlıyordu; ancak çok sayıda kesinti ve değişiklikle karşılaştığı kaydedildi. Confindustria Başkan Yardımcısı Marco Nocivelli, Cuma günü kabine toplantısında alınan son hükümet kararını, iş dünyasının güvenini sarsabilecek ve şirketleri üretimi yurt dışına taşımaya teşvik edebilecek "stratejik bir hata" olarak tanımladığını açıkladı. Nocivelli, "Bir savaş olduğunu ve bütçe dahilinde kalmamız gerektiğini anlıyoruz, ancak parasını zaten yatırmış insanlardan bahsediyoruz ve sonra onlara 'fikrimizi değiştirdik' deniyor" diye ekledi. Bu isyanın, geçen ay adalet reformu referandumunda tatsız bir yenilgi alan Meloni üzerindeki baskıyı daha da artırdığı belirtildi. Meloni'nin, ABD ve İsrail'in İran'a karşı savaşı nedeniyle ortaya çıkan jeopolitik ve ekonomik çalkantılarla İtalya'yı gelecek yılki seçimler öncesinde yönetme zorluğuyla karşı karşıya olduğu kaydedildi. Birçok sanayi grubunun, 2025'te sadece yüzde 0,5 olan ve Avrupa'nın en düşükleri arasında yer alan yavaşlayan ekonomik büyümeyi canlandırmak için hükümetin net bir planının olmamasından uzun süredir şikayetçi olduğu aktarıldı. Ayrıca, daha sonra geri çekilen tartışmalı bir temettü vergisi uygulama girişimi de dahil olmak üzere, kaotik karar alma süreçlerini eleştirdiği vurgulandı. Ancak hükümetin Kasım ayında şirketlere vaat edilen fonları azaltma kararı – programın önceki kesintilerinin ardından – özellikle güçlü bir tepkiye neden olduğunu vurguladı. İş dernekleri, bu adımın vaat edilen vergi indirimlerine güvenerek yatırımlarını hızlandıran firmaları haksız yere vurduğunu belirtti. İş dünyası temsilcilerinin çözüm bulmak amacıyla Çarşamba günü Sanayi Bakanı Adolfo Urso ile bir araya geleceği bildirildi. Ulusal istatistik kurumu Mart ayında İtalya'nın 2025 yılı bütçe açığının hedefi hafifçe aşarak GSYİH'nin yüzde 3,1'ine ulaştığını tahmin etmesinin ardından Giorgia Meloni hükümetinin tasarruf yolları aradığı belirtildi. Hükümetin hedefi, İtalya'nın AB'nin aşırı açık prosedüründen çıkması ve daha fazla mali esneklik kazanması için açığı yüzde 3'te tutmak olduğunu açıkladı. Maliye Bakanı Giancarlo Giorgetti, iş insanlarına Orta Doğu'daki çatışmanın ekonomik sonuçlarının Roma'yı sınırlı kaynakların kullanımı konusunda zor kararlar almaya ittiğini belirtti. Giorgetti, "Belirli bir planımız vardı, ancak kontrolümüz dışı bir şey, dış bir şok yaşandı. Bütçe kısıtlamalarını göz önünde bulundurarak ne yapmamız, neyi desteklememiz ve neyi teşvik etmemiz gerektiğini yeniden değerlendirmeliyiz" ifadelerini kullandı. Belirli yatırımlar için yüzde 45'e varan vergi indirimleri sunan "Geçiş 5.0" programının, karmaşık yapısı, sık değişiklikleri ve fon kesintileri nedeniyle daha önce de gerilimlere neden olduğu kaydedildi. Eylül ayında bile İtalya, ilgi yetersizliğini gerekçe göstererek programın bütçesini 6,3 milyar avrodan 2,5 milyar avroya düşürdüğü bildirildi. Şirketler ise sorunun karmaşık başvuru süreci olduğunu belirtti. Kasım ayında AB fonlarından sağlanan kaynakların tükendiği açıklanmış, bu da yeni bir memnuniyetsizliğe yol açmıştı. Bunun üzerine Maliye Bakanı, devletin 27 Kasım'a kadar başvuran firmaların maliyetlerini kendi kaynaklarından karşılayacağını vaat ettiğini belirtti; bu tutarın 1,3 milyar avro olduğu tahmin edildi. İtalyan Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Birliği (Confapi), hükümeti girişimcilerin "güvenine ihanet etmekle" suçladı. Kuruluşun başkanı Cristian Camisa, böyle bir kararın "inovasyon yoluyla ülkenin ekonomik istikrarını sağlayanların yaşam gücünü tükettiğini" vurguladı.