Kanada'nın Alberta eyaletindeki seçmenlerin, eyaletin Kanada'dan ayrılıp bağımsız bir devlet olmasını isteyip istemediklerine dair bir referandumda bu yılın sonlarında oy kullanabilecekleri bildirildi. Ayrılıkçı gruplar, referandumun oy pusulasına konulmasını destekleyen 300.000'den fazla imza toplayarak resmi olarak teslim etti ve vatandaşlar tarafından başlatılan bir dilekçe için gereken yaklaşık 178.000 imzayı aştı. Ancak imzaların seçim yetkilileri tarafından henüz doğrulanmadığı ve bu sürecin önerilen tedbir hakkında bir yargıç kararıyla takip edilebileceği belirtildi. Alberta'daki ayrılıkçı hareket onlarca yıldır mevcut olmasına rağmen, Liberal Parti'nin Kanada'daki federal seçimleri kazanmasının ardından son bir yılda ivme kazandığı kaydederildi. Önerinin Alberta'da oy pusulasına konulması halinde seçmenlere şu soru sorulacak: "Alberta eyaletinin Kanada'nın bir parçası olmaktan çıkıp bağımsız bir devlet olmasına katılıyor musunuz?" Eyaletin bağımsızlığını destekleyen Alberta Refah Projesi, web sitesinde "Alberta için egemenliğin ekonomik refah, siyasi yetkilendirme, kültürün korunması, daha yeşil enerjiler ve küresel sahnede daha güçlü bir konum vaat ettiğini" açıkladı. Alberta'daki kayıtlı seçmenler arasında Muhafazakar Parti önemli bir avantaja sahipken, eyaletin birçok sakini yaklaşık on yıldır Kanada'yı yöneten federal Liberal hükümete karşı muhalefetini dile getirdi. Eyalet sakinleri, federal Liberal hükümeti petrol boru hattı projelerini engellemek ve petrol ve gaz projelerini iptal etmekle eleştirdi. Eyaletin ekonomisi büyük ölçüde petrol ve gaz çıkarımı ile madenciliğe bağlıdır. Alberta Başbakanı Danielle Smith, geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamada, vatandaşlar tarafından başlatılan bir dilekçenin yeterli sayıda imzaya ulaşması halinde eyaletin bağımsızlık referandumunun oylamaya sunulabileceğini belirtti. Smith, "Hükümetimiz Kanada'dan ayrılma oylamasını referanduma sunmayacak. Ancak, böyle bir konunun referanduma sunulmasını isteyen başarılı bir vatandaş dilekçesi gerekli imzaları toplarsa, hükümetimiz demokratik sürece saygı duyacak ve bu konuyu 2026 yılındaki eyalet referandumuna dahil edecektir" ifadelerini aktardı. Alberta Seçim Komisyonu'nun dilekçedeki imzaları doğrulaması gerekecek. Ancak bu süreç, bir yargıcın teklife yönelik hukuki itiraz hakkında bir karar vermesine kadar başlayamaz. Dava, eyaletin Kanada'dan ayrılmasının anlaşma haklarını ihlal edeceğini iddia eden Alberta'daki İlk Milletler grupları tarafından açıldı. Yargıcın kararına ve imzaların doğrulanmasına bağlı olarak, önerilen referandum Alberta'da 19 Ekim gibi erken bir tarihte oy pusulasında yer alabilir. Birçok siyaset uzmanı, referandum oy pusulasında yer alsa bile geçmesinin pek olası olmadığını değerlendirdi. Geçtiğimiz ay CBC News için yapılan bir araştırma, katılımcıların yalnızca yüzde 27'sinin Kanada'dan ayrılma yönünde oy kullanacağını gösterirken, yüzde 67'si teklife karşı oy kullanacağını bildirdi. Hatta referandum oy pusulasında yer alsa ve geçse bile, eyalet hemen bağımsız olmayacaktı. Alberta Refah Projesi, web sitesinde eyaletin ayrılık detayları hakkında federal hükümet ve yerli halklarla müzakerelere başlayacağını kaydetti. Siyaset uzmanları ayrıca, yerli halkların bu adıma karşı muhtemelen hukuki itirazlar başlatacağını vurguladı. Global Demokratik Direnç Merkezi, Yapay Zeka, Veri ve Çatışma Merkezi ile DisinfoWatch'un ortak raporuna göre, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) aktörleri sosyal medya aracılığıyla ayrılıkçı fikirleri teşvik etmeye çalışıyor ve bu gelişmelerin Kanada'nın egemenliğine yönelik bir tehdit olduğu belirtildi. Araştırmacılar, Rusya'nın Alberta'daki katılımını gizli olarak tanımladı ve bunun "doktrinsel, operasyonel ve sürekli" göründüğünü aktardı. Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin üst düzey yetkililerinin doğrudan Alberta'daki ayrılıkçı liderlerle bir araya geldiğini ve "amaçlarını doğrulayan açıklamalar yaptığını" da kaydetti. Carney ve Başbakan Smith, Alberta'daki ayrılıkçıların Trump yönetimiyle eyaletin Kanada'dan olası ayrılığı hakkında görüştüğünün ortaya çıkmasının ardından, ABD'nin Kanada egemenliğine saygı duyması gerektiğini vurguladı.