Kosova'da Priştine yönetimi, 15 Mart'ta Yabancılar Yasası ile Araçlar Yasası'nın tam uygulamasını başlatacak. Bu yasalar, Kosova'da yaşayan Sırp nüfusunun yaşamını doğrudan ve olumsuz etkileyecek.

Yabancılar Yasası'na göre, Kosova vatandaşlığı veya kimlik belgelerine sahip olmayan tüm kişiler yabancı kabul edilerek Kosova Polisi'ne ikametlerini bildirmek zorunda kalacak. 2013'teki Brüksel Anlaşması'ndan bu yana birçok Sırp Kosova belgelerini almak zorunda kalırken, idari zorluklar nedeniyle bir kısmı bunu başaramadı. Srpska Liste Başkan Yardımcısı Igor Simić, 7.000'den fazla Sırp'ın Kosova belgelerini alamadığını bildirdi. Priştine Üniversitesi'nin Kosovska Mitrovica'daki geçici yerleşkesinde görev yapan, Sırbistan ve Karadağ'dan gelen, Kosova belgesi bulunmayan öğrenci ve öğretim üyeleri de bu durumdan etkilenecek. Araçlar Yasası ise, sürücünün aracın kayıtlı olduğu ülkede ikametgahı olmaması halinde vekaletle araç kullanımını yasaklıyor. Bu durum, Kosova'daki Sırpların merkezi Sırbistan'daki şehirlerde kayıtlı araçları kullanamayacağı anlamına geliyor.

Söz konusu yasaların uygulanması ilk olarak geçen yıl 1 Kasım'da planlanmış, ardından 15 Ocak'a ertelenmişti. Tam uygulama için belirlenen son tarih ise 15 Mart olarak açıklandı. Priştine, yasa uygulamasına yönelik yoğun hazırlıklar yapıyor; geçiş noktalarında vatandaşlara bilgilendirme broşürleri dağıtılıyor, Kosova İçişleri Bakanlığı görevlilerine eğitim veriliyor, bir telefon hattı açıldı ve uzman bir ekip oluşturuldu. Aynı zamanda, Priştine yetkilileri, Kosova'daki kalan iki Sırp kurumu olan sağlık ve eğitim sistemlerinin geleceği meselesini de gündeme getirdi. Kosova Başbakan Vekili Aljbin Kurti, bu yıl ocak ayında, sağlık ve eğitim sistemlerinin "kademeli entegrasyonuna" başlanması gerektiğini, bu sürecin Avrupa Birliği ile koordinasyon içinde ve Sırp toplumunun görüşleri dikkate alınarak yürütüleceğini kaydetti. Kosova'daki Sırplar için hayati önem taşıyan bu konular, Srpska Liste yetkililerinin münferit açıklamaları dışında Sırbistan devlet liderliğinden "yüksek bir sessizlikle" karşılanıyor. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in iki hafta önce Kosovalı Sırp siyasi temsilcilerle bir toplantı talep ettiği ancak bunun henüz gerçekleşmediği belirtildi.

Kosova'da Sırp vatandaşlarını Priştine mahkemelerinde temsil eden Belgradlı hukukçu Dragutin Nenezić, özellikle Yabancılar Yasası'nın Kosovska Mitrovica'daki Üniversite'nin öğrenci ve öğretim üyelerini en dramatik şekilde etkileyeceğini vurguladı. Nenezić, Üniversite'nin statüsünün Priştine tarafından tanınmadığı için öğrenci ve öğretim üyelerinin geçici oturum izni almalarının temeli olmadığını açıkladı. Priştine Üniversitesi'nin Kosovska Mitrovica'daki geçici yerleşkesinden profesörler ve öğretim görevlilerinden oluşan gayri resmi bir grup, 15 Mart'ta başlayacak Yabancılar Yasası'nın tam uygulaması hakkında uluslararası topluma açık bir mektup gönderdi. Mektupta, yasanın Üniversite'nin kurumsal statüsü önceden çözülmeden ve geçiş mekanizmaları olmadan uygulanmasının, kurumun fiilen kapanmasına, çalışan ve öğrencilerin eğitim ve çalışma haklarının toplu ihlaline ve çok sayıda genç için eğitim kesintilerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuldu. Nenezić, yasaların ertelenmesinin pek olası görünmediğini, mevcut gelişmelerin aksini gösterdiğini kaydetti. Priştine Üniversitesi'nin Kosovska Mitrovica'daki rektörü Nebojša Arsić de RTS'e yaptığı açıklamada, yabancılar ve araçlar yasalarının uygulanmasının Kosova ve Metohiya'daki Sırplar için "feci" olacağını ve vatandaşlar arasında 15 Mart sonrası için haklı bir endişe olduğunu aktardı. Arsić, bu konuda uluslararası toplum temsilcileriyle sürekli temas halinde olduklarını ve Üniversite'nin merkezi Sırbistan'a taşınabileceği yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirtti.

Hukukçu Nenezić, Belgrad'daki Kosova konusundaki sessizliğin, "devlet politikasıyla uyumlu olduğunu" ve "Ohrid Anlaşması ve ekinin uygulandığı" için "büyük bir müdahale veya ilgilenme" olmadığını ifade etti. Nenezić, sağlık ve eğitim sistemlerinin "belki bir planı veya yarı anlaşması" olabileceğini, ancak bunun "pek olası olmadığını" düşündüğünü belirtti ve son üç yıldır olduğu gibi Sırbistan'ın Kosova ile genel olarak ilgilenmesini beklemediğini ekledi. Nenezić, bahsedilen yasaların ve entegrasyonun aslında Sırbistan'ın Kosova'daki varlığını sona erdirmek için atılan adımların bir parçası olduğunu kaydetti. Kosova'da kalan Sırp kurumlarının kademeli olarak kapatılması süreci en az iki yıldır devam ediyor. Kosova Polisi'nin hem kuzeyde hem de güneyde yaptığı operasyonlarda, vatandaşlara en temel hizmetleri sunan 60'tan fazla Sırp belediyesi, bankası, postanesi, sosyal hizmet merkezi ve kamu kuruluşu kapatıldı. Kosova'da Sırp devletinin kalan iki sütunu sağlık ve eğitimdir. Sırpların çoğu bu iki sistemde çalışmakta olup, eğitim ve sosyal yaşamın merkezi, binlerce öğrencinin devam ettiği Mitrovica merkezli Üniversite'dir. Sağlık ve eğitimin entegrasyonu veya mevcut statülerindeki herhangi bir değişiklik, 2013'teki Brüksel Anlaşması'nın imzalanmasıyla kurumsal anlamda başlayan, Sırbistan İlerleme Partisi'nin iktidara gelmesinden sadece bir yıl sonra başlayan, Kosova'daki Sırp devletinin yıllar süren kapatılma sürecini tamamlamış olacak.