Avrupa enerji piyasasında bugün, Orta Doğu'daki gerilimler sebebiyle büyük bir istikrarsızlık yaşandığı bildirildi. Gaz fiyatları ise yüzde 65 oranında artış kaydetti. Uzmanlar, bu durumun Avrupa'yı nasıl etkileyeceğini ve Sırbistan vatandaşlarının fiyat artışları ile tedarik aksaklıklarının ilk doğrudan sonuçlarını ne zaman hissedeceğini sorguladı. Enerji uzmanı Miloš Zdravković, Blic Biznis'e yaptığı açıklamada, Basra Körfezi'nden çıkan enerjinin çoğunun Japonya, Güney Kore, Çin ve Hindistan'a ihraç edildiğini, sadece küçük bir kısmının Hollanda, İngiltere ve Belçika gibi Avrupa ülkelerine gittiğini belirtti. Zdravković, petrol ve gazın fiyatının tamamen arz ve talebe göre belirlenen bir piyasa malı olduğunu kaydetti. Dünya piyasasında Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle günde 20 milyon varil petrol ve yılda 105 ila 110 milyar metreküp gaz eksikliği yaşandığında, bunun fiyatlara kaçınılmaz olarak yansıdığını belirtti. Zdravković, Avrupalı tüketicilerin ilk etapta bu krizi doğrudan hissetmeyeceklerini ancak Asya'dan gelen büyük solvent müşterilerin eksiklikleri gidermek için dünya pazarında hızla müdahale etmek zorunda kalacaklarını vurguladı. Savaş çatışmalarının tırmanması halinde, dünyayı enerji fiyatlarını ciddi şekilde artıracak büyük kıtlıkların beklediğini aktardı. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Çin'in stratejik rezervlerinin acil müdahalesi ve piyasaya sürülmesiyle mevcut fiyat şoku tamamen yatıştırıldı. Bu nedenle şimdiki fiyatın daha çok piyasanın aksaklık korkusuyla işleyiş psikolojisinin bir sonucu olduğu bildirildi. Ancak Zdravković, ABD'nin Soğuk Savaş döneminde geliştirdiği bu stratejik rezervlerin dünya piyasasını en fazla üç ay dengeleyebileceğini belirtti. Bu rezervler tükendiğinde, tüm gezegenin hissedeceği gerçek bir felaket ve fahiş fiyat artışları yaşanabileceğini vurguladı. Kızıldeniz'in de kapanması halinde durumun daha da kritik hale geleceğini, böylece petrol ve gaz taşımacılığının ciddi şekilde tehlikeye gireceğini kaydetti. Tüketicilerin benzin istasyonlarında ne ödediklerini anlamaları için enerji uzmanı Zdravković, yakıtın nihai fiyatının "şirket fiyatı" ve "devlet fiyatı" olarak adlandırılan iki kısımdan oluştuğunu detaylı bir şekilde açıkladı. Bölgemizdeki şirket fiyatı, "brent" tipi petrolün borsa fiyatına, Akdeniz'deki tankerlerin kullanılabilirliğine, Hırvatistan'daki Omisalj terminalinin geçiş kapasitesine, rafinaj işleme teknolojisine ve dağıtım maliyetlerine bağlı olduğunu belirtti. Diğer yandan, devlet fiyatını, dünya trendlerine uygun olarak tüketicinin nihayetinde ödediği ücretin giderek daha büyük bir kısmını oluşturan vergi ve harçlar oluşturduğu aktarıldı. Devletin, vatandaşları korumak amacıyla bu vergi ve harçları geçici olarak dengeleyebileceği ancak yeteneklerinin zamanla sınırlı olduğu aktarıldı. Avrupa enerji piyasasında yeniden istikrarsızlık yaşandığı kaydedildi. Avrupa için referans noktası olarak kabul edilen Hollanda TTF merkezinde doğal gaz fiyatı 1.000 metreküp başına 700 dolara yükseldi. Bu önemli artış, fiyatın 615 dolarda kaldığı bir dönemin ardından gelerek enerji kaynakları üzerindeki yeni bir baskı dalgasına işaret ettiği belirtildi. Doğal gaz fiyatı, yüzde bazında bir ayda yüzde 65 oranında artış gösterdiği bildirildi. Uzmanlar, kısa sürede yaklaşık 50 dolarlık bu artışın ağır sanayideki üretim maliyetleri üzerinde zincirleme reaksiyona neden olabileceği için bu değişiklikleri dikkatle takip ettiğini kaydetti. Avrupa genelindeki depoların şu anda istikrarlı olmasına rağmen, 650 dolar eşiğinin üzerindeki her değişikliğin bir sonraki çeyrek için bütçe planlaması ve enerji dengeleri açısından ek belirsizlik yarattığı vurgulandı.