Meksika'da Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) gibi uyuşturucu kartelleri, ABD'den temin ettikleri gelişmiş silahlar ve Ukrayna'daki savaşta kullanılan FPV drone taktiklerini öğrenmeleri sayesinde askeri benzeri bir güce ulaştı. Ulusal haber kaynakları ve analizler, bu örgütlerin bazı bölgelerde yerel güvenlik güçlerinden daha etkili hale geldiğini ve organize suç, paramiliter güç ve terör yöntemlerini birleştiren "narko-çokuluslu şirketlere" dönüştüğünü belirtiyor.

CBC News'in bir araştırmasına göre, kartellerin askeri gücünün artmasındaki temel nedenlerden biri, ABD'den Meksika'ya her yıl 200.000 ila 500.000 adet ateşli silahın yasa dışı yollarla sokulmasıdır. CNBC, analistlerin bu durumu "demir nehir" olarak tanımladığını kaydetti. Yarı otomatik tüfekler ve zırhlı araçları delebilen .50 kalibrelik ağır makineli tüfekler gibi silahlar, CJNG'nin açık silahlı çatışmalara girmesine, zırhlı "narko-araçlar" kullanmasına ve bölgeler üzerinde kontrol sağlamasına olanak tanıyor. Kokain, metamfetamin ve fentanil ticaretinden elde edilen paranın yanı sıra sofistike ekipman da ABD pazarından Meksika'ya geri dönerek şiddetin finansmanını sağlayan kapalı bir döngü oluşturduğu aktarıldı. Atlantic Council analistleri, kartellerin eski yapılarının aksine, uyuşturucu ticaretinin yanı sıra fidye, adam kaçırma ve yerel ekonomileri kontrol etme gibi faaliyetlerden de gelir elde eden "narko-çokuluslu şirketlere" dönüştüğünü ve adaptasyon yeteneklerinin kritik bir faktör olduğunu vurguladı.

Kartellerin özellikle Ukrayna'daki savaşta kilit bir silah haline gelen FPV (birinci şahıs görüşlü) dronları hızla adapte etmesi endişe yaratıyor. Atlantic Council, kartellerin bu ucuz, hızlı ve patlayıcı taşıyabilen dron sistemlerinin gelişimini yakından takip ettiğini bildirdi. Fransız Intelligence Online gazetesinin haberine göre, Meksika ve Ukrayna istihbarat servisleri, bazı Meksika vatandaşlarının FPV drone kullanma konusunda savaş deneyimi kazanmak amacıyla Ukrayna'daki Uluslararası Lejyon'a sahte kimliklerle katıldığı iddialarını araştırdı. Mart 2024'te sahte Salvador kimliğiyle kayıt yaptıran "Aguila-7" takma adlı bir Meksikalının, Ukrayna'nın Lviv kentinde kapsamlı bir eğitim aldığı ve Ukraynalı eğitmenlerin kendisinin analog vericilerde ustalık ve termal kameralar için "kör noktaları" tespit etme yeteneği gibi yüksek niteliklerini fark ettiği belirtildi. Daha sonra yapılan bir soruşturmada, bu kişinin Meksika özel kuvvetler birimi GAFE'de görev yaptığı ve gerilla taktikleri, isyanla mücadele operasyonları ve dronlar dahil modern silahların kullanımı konusunda eğitimli elit bir oluşum olduğu ortaya çıktı. Avrupa'dan bir güvenlik kaynağı, en az üç eski GAFE savaşçısının da Panama ve Venezuela belgeleriyle uluslararası birliklerde görev yaptığını kaydetti. Ukrayna savaş alanı, ucuz ticari dronlardan yapay zeka destekli hedef kilitleme sistemlerine kadar birçok inovasyon için bir "laboratuvar" haline geldi. Bu durum, karteller için yıllar sürecek bir geliştirme sürecini atlamak anlamına geliyor. Atlantic Council, kartellerin daha fazla askeri güce ulaşmasının ABD güvenliğini, özellikle de sınır bölgesini tehdit edebileceği uyarısında bulunarak, FPV dronlarının rakip grupların yanı sıra altyapı veya güvenlik güçlerine karşı da kullanılabileceğini vurguladı. Uzmanlar, ABD, Meksika ve Ukrayna arasında istihbarat işbirliğinin güçlendirilmesi, drone karşıtı sistemlere yatırım yapılması ve drone yapımında kullanılan bileşenlerin tedarik zincirlerinin daha sıkı kontrol edilmesi çağrısında bulundu.