Sırbistan'ın batısındaki Šargan-Mokra Gora Tabiat Parkı, elektrikli araç sahiplerini çevre vergisinden tamamen muaf tutarken, benzinli ve dizel araçlar için günlük giriş ücretlerini 100 ila 300 dinar arasında artırdı.
Parkı işleten şirketin Meclisi tarafından kabul edilen ve 16 Eylül 2026'da yürürlüğe giren Koruma Altındaki Alanın Kullanımına İlişkin Ücret Kararı'na göre, yüzde yüz elektrikli araçlar çevre vergisi ödemeyecek. Karar, yeşil turizmin gelişmesi ve bölgenin doğal zenginliklerinin korunması yönünde bir adım olarak duyuruldu.
Aynı kararda 30 Eylül'de yapılan değişiklikle motorlu taşıtlara ilişkin ücretler tüm kategorilerde günlük 100 ila 300 dinar artırıldı. Buna göre, motosikletler ile ön aks yüksekliği 1,3 metreyi geçmeyen standart binek araçları kapsayan birinci kategoride günlük ücret 200 dinardan 300 dinara çıkarıldı. 1,3 metreden yüksek araçlar, otobüsler ve kamyonlar için ücret 500 dinardan 800 dinara, üçten fazla aksı olan araçlar için ise 800 dinardan 1000 dinara yükseltildi. Karar kısa süre önce Sırbistan Hükümeti tarafından da onaylandı ve yeni fiyatlar yürürlüğe girdi.
Park yönetimi, bu ücretlerden elde edilen gelirin doğrudan parkın bakımına, yürüyüş yollarının düzenlenmesine, ormanların korunmasına ve su kaynaklarının muhafazasına aktarıldığını belirtiyor.
Šarganska osmica (Şargan Sekizlisi) adlı tarihi dağ treni hattı, Drvengrad (Ahşap Kasaba) ve şifalı su kaynaklarıyla tanınan Mokra Gora, bu düzenlemeyle ziyaretçileri çevre dostu ulaşım seçeneklerine yönlendirmeyi amaçlıyor.
Sırbistan'da Mokra Gora'nın yanı sıra Kopaonik Ulusal Parkı da hibrit ve elektrikli araçları motorlu taşıt kullanım ücretinden tamamen muaf tutuyor. Kopaonik'te bu haktan yararlanmak için aracın ilk girişinden itibaren 8 gün içinde tescil belgesinin parkın resmi e-posta adresine gönderilmesi gerekiyor; böylece sistem aracı tanıyarak gişelerde otomatik oluşturulan faturayı iptal ediyor.
Öte yandan Fruška gora ve Tara ulusal parkları gibi çevre vergisi alan diğer parklarda günlük 300 dinar olan ücretler için yalnızca elektrikli araçlara yönelik genel bir ücretsiz giriş düzenlemesi bulunmuyor; muafiyetler ağırlıklı olarak yerel halk, engelliler veya en düşük gelirli emekliler için geçerli.
Dünyada koruma altındaki alanlarda elektrikli araç stratejileri farklılık gösteriyor ve genellikle giriş ücretinin kaldırılmasından çok altyapı ile çevre bölgelerine odaklanıyor. ABD'de Grand Canyon, Yellowstone ve Zion gibi ulusal parklarda giriş ücretleri, aracın yakıt türüne bakılmaksızın araç başına alınmaya devam ediyor. Bu parklarda ağırlık, park içi ulaşımın yaygın biçimde elektrikli hale getirilmesine ve elektrikli araç sürücülerini teşvik etmek için park sınırları içinde ücretsiz veya sübvansiyonlu hızlı şarj istasyonları kurulmasına veriliyor.
Avrupa'daki birçok tabiat parkı ise daha katı önlemler uyguluyor. Avusturya, İsviçre ve İtalya'daki Alp vadilerinin belirli koruma altındaki kesimlerinde ve bazı İskandinav parklarında, içten yanmalı motorlu araçların girişi yaz sezonunda tamamen yasak veya aşırı derecede pahalı. Bu bölgelerde yalnızca elektrikli araçların, bisikletlilerin ve toplu çevre dostu ulaşımın hareketine izin veriliyor.
