Sırbistan'da, 14 Ocak Çarşamba günü toplanacak olan Olağanüstü Millet Meclisi, Sırp İlerleme Partisi milletvekili ve Adalet, Devlet İdaresi ve Yerel Yönetim Komitesi Başkanı Uglješa Mrdic tarafından önerilen bir dizi yargı yasasını tartışacak. Avukatlar, bu değişikliklerin yargının bağımsızlığını ciddi şekilde tehdit edebileceği ve yürütme organında güç yoğunlaşmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Olağanüstü toplantı, 109 milletvekilinin talebi üzerine gerçekleştirilecek olup gündemde 25 madde bulunmaktadır; bunlar arasında Mrdic'in sunduğu beş yargı yasası önerisi yer almaktadır. Mrdic, bu yasaları 22 Aralık 2022'de sunarak, yargı ve savcılığın belirli bir bölümünün devletten bağımsızlaştığını ifade etmiştir.

Avukat Jovan Rajić, yönetimin bu adımıyla halkın tepkisini test ettiğini düşündüğünü ancak daha derin bir siyasi motivasyon olasılığını da göz ardı etmediğini belirtti. Rajić, “Başkan Aleksandar Vučić, bu şekilde halkın, özellikle yüksek teknolojili suçlar konusunda devlet organlarının örgütlenmesi üzerindeki tehlikeleri anlayan eleştirel düşünen kesimin tepkisini ölçmek istiyor” açıklamasında bulundu.

Rajić'in belirttiğine göre, olası iki senaryodan biri, Vučić'in olumlu bir tavır sergilemesi ve daha sonra halkın tepkisinden kaçınmak amacıyla yasaların kabul edilmediğini söylemesi olabilir. Diğer senaryonun ise daha katı bir siyasi pratiğe dönüş olduğunu düşündüğünü aktardı.

Avukat Vladimir Terzić, yasal değişikliklerin yargıda katı ve kapalı bir kontrol sistemi getireceğini vurguladı. Terzić, “Yasalar, yargının belirli bölümlerinin yürütme organı tarafından 'kontrolden çıktığını' düşündüğü için yeniden yapılandırılmasını içeriyor” dedi. Ayrıca, başsavcı Nenad Stefanović'in etkisinin artırılmasının amaçlandığını ifade etti.

Değişikliklerde, Beograd'daki Başsavcılığın, yüksek teknolojili suçlarla mücadele eden savcılığın tek merkezi haline getirilmesi önerilmektedir. Terzić, bu durumun, yüksek teknoloji suçlarıyla uğraşacak olan savcının başsavcıya bağımlı hale geleceğini kaydetti.

Terzić, yargı bağımsızlığını azaltmak ve sosyal medya üzerinde kontrol sağlamak amaçlı bir dizi değişikliğin yürürlüğe girmesi ihtimalinin ve ecnebilerle iletişimi engelleyen düzenlemenin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti.

Özellikle, Yüksek Savcılık'ın uluslararası kurumlarla direkt iletişimini engelleyen yasadaki değişikliğin, yürütme organının Avrupa kurumlarıyla işbirliğinden korktuğunu gösterdiğinin altını çizdi. Ayrıca, mahkeme başkanlarının görev süresinin uzatılmasının, siyasi iktidarın kalıcılığı için bir strateji olabileceğini ifade etti.

Parlamentoda tartışılacak reformlar arasında Yüksek Savcılar Kurulu, mahkemelerin ve kamu savcılıklarının organizasyonu ile ilgili yasaların yanı sıra, yüksek teknolojili suçlarla mücadele eden devlet organlarının düzenlenmesi gibi maddeler yer almaktadır.