Amerikan uzay ajansı NASA'dan bir astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) görüntülediği garip, mor renkli, 'dokunaçlı bir obje' kamuoyunda büyük bir merak ve şaşkınlık uyandırdığı aktarıldı. Astronot Don Pettit'in ilk bakışta koyu renkli dokunaçları olan bir yumurtaya benzeyen bu objenin görüntüsünü paylaşmasının ardından sosyal medya platformları büyük ilgi gördü. Bir kullanıcı 'X'te 'Uzaylı bir yumurtadan çıkacak gibi görünüyor' yorumunu yaparken, bir diğeri 'Ateşle yok edin' ifadesini kaydetti. Ancak, bu sıra dışı görüntünün arkasındaki gerçeğin çok daha az korkutucu ve oldukça büyüleyici olduğu belirtildi. Petit, 'uzaylı filizi'nin aslında ISS'deki kişisel projesi olan bir uzay bahçesinin parçası olduğunu açıkladı. Eylül 2024'ten Nisan 2025'e kadar süren Keşif 72 görevi sırasında çekilen fotoğrafta, 'dokunaçlı yumurta' yerine, mikrogravite koşullarında büyüyen genç bir patatesin yer aldığı aktarıldı. Petit, 'Bu, benim doğaçlama büyüme ışıklı teraryumumdaki genç mor bir patates' diyerek, bunu uzay bahçesi projesi kapsamında ektiğini kaydetti. Boş zamanlarında yürüttüğü bu projenin, NASA'nın uzayda gıda yetiştiriciliği konusundaki daha geniş araştırmasının bir parçası olduğu ve uzun vadeli görevleri, özellikle Ay veya Mars'ta üsler kurma olasılığını desteklemek için gerekli bir adım olarak bu potansiyeli araştırmayı amaçladığı vurgulandı. Patatesin, yüksek besin değeri nedeniyle Dünya'da olduğu gibi uzayda gıda üretimini incelemede de kilit bir rol oynadığı belirtildi. Petit, yer çekimi yokluğunda köklerin her yöne doğru büyüdüğünü, kendi yetiştirdiği bitkilerin ise Dünya'dakinden çok daha yavaş büyüdüğünü bildirdi. Petit, 'Yavaş büyüme atmosfer, hidroponik, mikrogravite vb. nedenlerden kaynaklanabilir. Kesin nedeni henüz belirlemedim ancak muhtemelen stresten kaynaklanıyor. Patates üzerinde radyasyonun herhangi bir etkisini gözlemlemedim' şeklinde açıkladı. Bilim dergisi 'Science Alert', ISS'e artık sadece bir fritöz gerektiğini yazarken, Petit'in patatesinin, uzayda çeşitli mahsullerin sürdürülebilirliğini test etme çabasının bir parçası olduğu belirtildi. Ayrıca Petit'in önceki görevlerinde yer fıstığı, kabak, brokoli, ayçiçeği, hatta fesleğen ve domates fideleri yetiştirdiği de aktarıldı. NASA'nın, patates, domates ve biber gibi farklı ürünlerle deneyler yaparak, hangi bitkilerin uzayın zorlu koşullarında en iyi şekilde geliştiğini anlamak istediği belirtildi. Antioksidan açısından zengin bazı gıdaların, örneğin böğürtlen ve fasulyenin, astronotları uzay radyasyonundan korumaya yardımcı olabileceği ve bu deneylerin önemini daha da vurguladığı kaydedildi. ISS'in ötesinde, NASA, uzay tarımının Ay ve Mars görevlerini destekleyebileceği bir gelecek hayal ediyor. Ajans, bu tür deneylerle gelecekteki uzay araştırmacılarının kendi yiyeceklerini yetiştirmesi için temel atmayı ve Dünya'dan yapılan tedariklere olan bağımlılığı azaltmayı umduğunu açıkladı. Petit'in patates denemesinin gösterdiği gibi, günlük objelerin bile uzay yolculuğunun geleceği için derin etkileri olabileceği kaydedildi. Dünya'dan 400 kilometre yükseklikte yörüngede dönen 100 milyar dolarlık yörünge laboratuvarı, Kasım 2000'den bu yana sürekli olarak mürettebatla dolu olduğu belirtildi. İnsan sağlığından fiziksel bilimlere kadar çeşitli alanlarda yapılan sayısız deneyle istasyon, yaşamın ve malzemelerin uzayda nasıl işlediğine dair paha biçilmez veriler sağladı. NASA, uluslararası ortaklarıyla birlikte yirmi yılı aşkın süredir uzay ortamlarını araştırıyor ve yer çekiminin bitkiler ve insan sağlığı üzerindeki etkileri gibi temel konulara odaklandığı aktarıldı. ISS'in ömrünün sonuna yaklaşmasıyla – bunun 2030'da gerçekleşmesi bekleniyor – NASA zaten yeni nesil uzay istasyonlarını planlıyor. Petit'in deneyleri gibi yeniliklerin, Ay'da ve nihayetinde Mars'ta kalıcı bir insan varlığı oluşturma iddialı hedefi de dahil olmak üzere, gelecekteki uzay görevlerinin yolunu hazırladığı belirtildi. Bugün NASA'nın, yarım yüzyıldan uzun bir süre sonra ilk insanlı görevi olacak olan Ay çevresindeki bir görev için roket fırlatmayı planladığı da aktarıldı.