Nedeljnik dergisinin AB üyesi ülkeler ve kurumlarındaki kaynaklarına göre, Fransa'nın Karadağ'ın istikrarsızlaşmasını Batı Balkanlar'ın Avrupa Birliği entegrasyonunu engellemek için kullanmaya hazırlandığı aktarıldı. Belgrad'daki yetkililerin Fransa ve Belçika ile Hollanda başta olmak üzere diğer bazı AB ülkelerindeki bu tutumu bildiği; genişlemeye olumlu bakan üye ülkeler ve Avrupa Komisyonu arasında, Sırbistan'ın Karadağ'ı istikrarsızlaştırarak Paris'e Batı Balkanlar'ın AB entegrasyonunu durdurmak için bahane sunabileceği şüphesinin bulunduğu belirtildi.

Nedeljnik, bu durumun Sırbistan'ın Fransa veya diğer AB ülkelerinde Karadağ'a karşı lobi faaliyeti yürütmesinden ziyade, Belgrad yönetiminin çıkarlarıyla örtüşen mevcut koşul ve eğilimleri değerlendirmesiyle ilgili olduğuna işaret etti. Fransa'daki yürütme ve yasama organının önemli bir kısmının Karadağ'ı ve tüm AB entegrasyon sürecini durdurmak istediği, ancak şu an için Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Avrupa İşleri Bakanı Benjamin Haddad tarafından engellendiği ifade edildi. Macron'un görevi başında olduğu sürece Karadağ ve diğer Batı Balkan ülkelerinin bir müttefike sahip olacağı kaydedildi. Fransa'nın seçim yılına yaklaştığı ve AB genişlemesinin seçmenler arasında oldukça popüler olmadığı göz önüne alındığında, Macron dışında ülkedeki tüm siyasi aktörlerin genişlemeye karşı çalıştığı vurgulandı. Dergiye göre, Karadağ'ın Avrupa entegrasyon sürecinde çok hassas bir dönemden geçtiği; eğer Belgrad yönetimi ülkeyi istikrarsızlaştırarak AB'ye girişini engellemeyi veya geciktirmeyi planlıyorsa, sürecin şu an en kırılgan aşamada olduğu ve on yılın sonuna kadar AB'ye katılma planını ciddi şekilde aksatabilecek gecikmeler yaşanabileceği belirtildi. Nedeljnik'in aktardığına göre, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in AB'nin dağılması veya zayıflaması üzerine de oynadığı, böyle bir durumda kendi iktidarının pekişeceğine inandığı; Birliğin zayıflaması ve genişleme sürecinin yavaşlamasıyla Vučić'in iktidarının ciddi şekilde tehlikeye girme olasılığının azaldığı kaydedildi. Eğer Avrupa'da Belgrad yönetiminin desteklediği güçler kazanırsa, Sırbistan dahil tüm kıtanın sorunlarla karşılaşacağı; eğer bu akım kaybederse, Sırbistan'ın mevcut yönetimiyle derin bir izolasyona gireceği ifade edildi.

Nedeljnik, Avrupa Birliği'nin Batı Balkanlar, Ukrayna ve Moldova'nın entegrasyon süreçlerini hızlandırmak için yeni formüller üzerinde çalıştığını, önümüzdeki aylarda genişleme metodolojisinin daha erişilebilir ve basitleştirilmiş hale getirileceğini kaydetti. Masada iki çözüm olduğu belirtildi: Klasik hızlandırma önlemleri ya da Bulgaristan, Romanya ve Hırvatistan'daki durumlardan çok daha uzun sürecek, AB'nin yeni üye ülkelerdeki süreçlere müdahale etmesini ve kontrol mekanizmalarını içerecek, hatta belirli sektörlerde oy haklarının askıya alınmasını sağlayacak "koruyucu tedbirler" ile hızlı AB üyeliği. Ayrıca, Avrupa Komisyonu'na müzakere sürecinde çok daha geniş yetkiler verilirken, üye ülkelerin "tersine çoğunluk" oylamasıyla adayların ilerlemesini bloke edebileceği hibrit bir planın da oluşturulduğu aktarıldı. Bu, Avrupa Komisyonu'nun teklifinin, üye ülkelerin nitelikli çoğunlukla aleyhte oy kullanmadıkça kabul edildiği anlamına geliyor; tüm üye ülkelerin oybirliği sadece fasılların kapatılması için gerekecek. Bu yeni metodolojinin, Kuzey Makedonya'nın Bulgaristan ile yaşadığı çıkmazdan kurtulmasına yardımcı olacağı, Karadağ'ın öngörülen sürelerde müzakereleri tamamlamasını sağlayacağı, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve hatta Sırbistan'ın da entegrasyonunu hızlandıracağı ifade edildi, ancak bunun Sırbistan yönetiminin AB entegrasyonuna yönelik tutumunu somut adımlarla değiştirmesi şartına bağlı olduğu belirtildi.

Ancak Nedeljnik, AB'nin uzattığı bu elin ve nispeten hızlı üyelik yolu fırsatının sadece zorlu reformları uygulayan Batı Balkan ülkeleri tarafından kullanılabileceğini vurguladı. Sadece reform paketlerini yasa olarak kabul etmenin yeterli olmayacağı, bunların uygulanmasının da aranacağı kaydedildi. AB'ye katılım anlaşmalarının Hırvatistan'da uygulanan tarife göre hazırlanacağı, ancak "koruyucu tedbirlerin" çok daha iyi formüle edilmiş, daha talepkar ve katı olacağı, daha uzun zaman çizelgelerine ve Avrupa Komisyonu'nun gerektiğinde müdahale etmesine olanak tanıyan mekanizmalara sahip olacağı aktarıldı. Dergi, AB'nin kendi saflarında yeni bir Bulgaristan istemediğini, zira Sofya'nın "koruyucu tedbirleri" ustaca aşarak, 20 yıl sonra ülkede hukukun üstünlüğü ve yolsuzlukla mücadele konusunda büyük sorunlar yaşandığına dikkat çekti.

Nedeljnik, Sırbistan'ın uluslararası konumunun Slobodan Milošević rejiminin Ekim 2000'de devrilmesinden bu yana hiç bu kadar kötü olmadığını, AB entegrasyon sürecinin başlangıcından bu yana Sırbistan için Avrupa kurumlarında kimsenin lobi yapmadığını bildirdi. Hatta Avrupa Komisyonu İyi Komşuluk Politikası ve Genişlemeden Sorumlu Direktörü Gert Jan Koopman gibi Belgrad'a aşırı derecede yakın yetkililerin bile sessiz kaldığı kaydedildi. Hukukun üstünlüğünün müzakere sürecindeki kilit madde olduğu dikkate alındığında, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in kamu savcılığı, yüksek savcılar konseyi, yargıçlar, mahkemelerin ve savcılıkların yetki ve bölgeleri ile yüksek teknolojili suçlarla mücadele eden devlet organlarının organizasyonu ve yetkilerine ilişkin yasalardaki değişiklikleri imzalamasıyla Sırbistan'ın AB entegrasyon sürecine kesin olarak son verdiğini belirtti. Sırp İlerleme Partisi milletvekili Uglješa Mrdić'in önerisiyle Sırbistan Meclisi tarafından kabul edilen bu yasaların imzalanması, Vučić'in Avrupa kurumlarındaki az sayıdaki kredibilitetini daha da zedeledi.

Nedeljnik'in Roma muhabiri Željko Pantelić, "Vučić ve Mrdić Sırbistan'ın Schengen'e girme şansını nasıl yok etti" başlıklı yazısında, Sırbistan'daki iktidar koalisyonu liderlerinin son anti-Avrupa açıklamaları ve AB'nin pozisyonları ve çıkarlarıyla çelişen bir dizi ikili görüşmenin herhangi bir tepkiye yol açmadığını, çünkü Sırbistan'ın artık "gündemde olmadığını" kaydetti. Belgrad'ın geçen hafta sadece tartışmalı yargı reformu değişiklikleri nedeniyle gündeme geldiği ve bunun son derece olumsuz bir bağlamda olduğu, zira bu değişikliklerin kabul edilmesinin Sırbistan'ı kınama konusunda herkesi birleştirdiği ifade edildi. Metinde, hukukun üstünlüğünün Avrupa entegrasyon sürecinin temel direği olduğu ve bunun baltalanmasının, şüphe duyanlar için, Vučić yönetiminin Avrupa yanlısı taahhüdünü sadece taklit ettiğinin somut bir kanıtı olduğu vurgulandı. Nedeljnik'in Sırbistan'ın AB entegrasyon süreci hakkında iyi bilgi sahibi olan bir AB yetkilisi, Vučić'in kısa süre önce Davos'ta Avrupa'dan sorumlu Komiser Marta Kos'a verdiği, yargının bağımsızlığını ve Sırbistan'daki hukukun üstünlüğünü sorgulayan beş yargı yasası değişikliğini imzalamayacağı yönündeki sözünü tutmadığını aktardı. Dergi, Belgrad'ın dış politikasının "o kadar çelişkili ve kendini yok edici" olduğunu, bu nedenle çok az kişinin Sırbistan'la ciddi şekilde ilgilenmek istediğini kaydetti. AB'nin en önemli kurumlarında Ukrayna, Moldova, Karadağ ve Arnavutluk'un tartışıldığı, İzlanda'nın bile ciddi şekilde konuşulduğu, ancak Sırbistan'dan kimsenin bahsetmediği belirtildi. Sırbistan'daki yargı yasası değişikliklerinin yürürlüğe girmesinin, Belgrad yönetimi ve Çekya Başbakanı Andrej Babiš'in Sırbistan ve diğer Batı Balkan ülkelerinin Schengen Anlaşması'na dahil olması yönündeki girişimiyle doğrudan çeliştiği eklendi. Metinde, Schengen bölgesine girişin sadece AB üyeliğiyle değil, aynı zamanda sınır kontrolü ve hukukun üstünlüğü alanında çok yüksek standartların yerine getirilmesiyle de ilgili olduğu; ancak Sırbistan Hükümeti, Meclisi ve Cumhurbaşkanı Vučić'in, Avrupa standartlarıyla uyumlu olmayan yasa değişikliklerini kabul ederek kendi girişimlerini başlangıçta boşa çıkardıkları ifade edildi.