Sırbistan'da, Uglješa Mrdić'in adalet sistemine yönelik önerileri, ülkede ciddi bir tartışma başlattı. Srpska Napredna Stranka'nın (SNS) önde gelen ismi olan Mrdić, sunduğu önerilerle, adaletin bağımsızlığını tehdit ettiği ve bu süreçte hükümetin kontrolünü artırmaya yönelik adımlar attığı iddialarıyla karşı karşıya kaldı.

Adalet, Devlet ve Yerel Yönetim Komisyonu Başkanı Uglješa Mrdić, yaptığı açıklamada önerilerinin, yargının bağımsızlığını güçlendireceğini ve savcılıkta daha fazla özerklik sağlayacağını belirtti. Ancak bu görüş, hukuk alanındaki uzmanlar ve yargı sendikaları tarafından kabul edilmedi. Uzmanlar, önerilerin geri çekilmesini ve daha fazla kamu tartışması yapılmasını talep etti.

Önerilerin büyük tepki toplamasının sebebi, yargı ve savcılığın yetkilerinin önemli ölçüde değiştirilmesidir. Muhalefet, önerilen değişikliklerin, iktidarın yargı üzerindeki kontrolünü artırmayı ve Sırbistan'ın Başsavcısı Zagorka Dolovac'ın yetkilerini azaltmayı amaçladığını savunuyor.

Mrdić, bu önerileri sunmadan önce, Sırbistan Cumhuriyeti Meclisi önünde, Organize Suç Savcılığı'nın çalışmasından memnuniyetsizliğini dile getirmek amacıyla açlık grevi yapmıştı. Mecliste, Mahkemelerin ve Savcılığın Kuruluş ve Bölge Yasası, Yüksek Savcılık Yasası ile Yüksek Teknolojik Suçlarla Mücadele Yasası gibi beş yasal değişikliği gerekçeleri ile açıkladı.

Mrdić'in önerileri arasında, Belgrad'da yeni bir, Dördüncü Temel Mahkeme'nin kurulması bulunuyor. Bu mahkemeye, sadece Novi Belgrad bölgesinden gelen davalar bakılacak ve bu durum, mevcut Üçüncü Temel Mahkeme'den bu bölgenin ayrılması anlamına geliyor. Ayrıca, yeni bir savcılığın kurulması da öngörülüyor.

Yüksek Teknolojik Suçlar Savcılığı'nın, Belgrad'daki Yüksek Savcılık bünyesine alınarak özel bir bölüm olarak sınıflandırılması gerektiğini belirten Mrdić, bu değişikliğin, mevcut yapıdan bağımsız bir şekilde uzaktan denetlenmesini amaçladığını ifade etti.

Bununla birlikte, Mrdić, savcıların itirazlarını değerlendiren özel bir komisyonun yerine, itirazların Yüksek Savcılar Kurulu'nun eline geçmesini öneriyor. Bu kurulda, savcıla birlikte Adalet Bakanı ve Meclis tarafından seçilen dört "seçkin hukukçu" yer alacak. Mrdić, Yüksek Savcı pozisyonlarının bir yıl süreyle vekaletle de yürütülmesine olanak tanıyan düzenlemeleri de kapsıyor.

Yargıçlar Yasası’nda yapılması planlanan değişikliklerle, mahkeme başkanlarının sadece beş yıllık tek bir dönemle sınırlandırılmasına ilişkin yasak kaldırılacak ve yeniden seçim imkânı getirilecektir.

Yargı sendikaları ve muhalefet, bu değişikliklerin, anayasal düzenlemeleri geçersiz kıldığını belirterek, doğrudan siyasi etki sağlamakta ve Avrupa standartlarını ihlal etmekte olduğunu vurguluyor. Yargı bağımsızlığının ciddi şekilde tehdit altında olduğunu iddia ediyorlar.

Mrdić, Srpska Napredna Stranka'nın Merkez Komitesi üyesidir. 2016 yılından bu yana Vračar Belediyesi Meclisi'nde görev yapmaktadır ve SNS'nin meclis grubunun başkanlığını yürütmektedir.

Demokratik Parti Başkanı Srđan Milivojević, Sırbistan Meclisi'nde görüşülen beş yargı yasasındaki değişikliklerin, iktidardaki Srpska Napredna Stranka tarafından 2022 yılında başlatılan anayasal değişiklikleri geçersiz kıldığını vurguladı.