Pirot Temel Savcılığı, kimliği belirsiz kişi veya kişiler hakkında genel güvenliğe karşı ağır suç kapsamında soruşturma yürütüyor. Ancak bu bölgedeki en ağır ekolojik felaketlerden biri olan olay için kimsenin hesap verip vermeyeceği henüz bilinmiyor; çünkü 25 Aralık 2022'de meydana gelen trafik kazasının oluş mekanizmasının aydınlatılması amacıyla delillerin toplanması ve analizi hâlâ sürüyor.
Pirot Temel Savcılığı'ndan edinilen bilgilere göre, soruşturma sürecinde çok sayıda delil elde edilmiş ancak sorumluların olası yargılanmasına ilişkin karar henüz verilmemiş.
Savcılık, soruşturma sırasında alınan delil işlemlerini şu şekilde sıralıyor: "Kaza mahallinde beş olay yeri incelemesi yapıldı, 22 tanık dinlendi, su, hava ve toprak kirliliğine ilişkin çeşitli devlet organlarından raporlar temin edildi. Yaralıları tedavi eden Niş Üniversitesi Klinik Merkezi, Pirot Devlet Hastanesi ve Sağlık Ocağı'ndan bilgi alındı; yaklaşık 50 kişi tedavi görmüştü. Tankerin raydan çıkma nedenini ve biçimini belirlemek amacıyla 11 bilirkişi incelemesi yapıldı; bunlar makine, trafik ve bir adet inşaat alanındaydı."
Tankerlerden birinden sızan tehlikeli gaz, Pirotlu Bratislav Jovanoviç'i (74) ve Türk kamyon şoförü Tarık Pehlivan'ı (55) öldürdü. Savcılığın belirttiğine göre, mağdur sıfatını taşıyan aileler ve kazada yaralanan kişiler henüz ifadeye çağrılmadı.
Savcılık konuyu şöyle açıklıyor: "Öncelikle şüpheliyi tespit etmemiz, yani kazanın sorumlusunun kim olduğunu belirlememiz gerekiyor; çünkü delillerin toplanmasına katılma hakkını ona tanımak zorundayız. Bunu yaptıktan sonra, şüphelinin mağdurların iddialarına karşı beyanda bulunabilmesi için mağdurları ifadeye çağıracağız."
Durumun tamamen aydınlatılması amacıyla Pirot Savcılığı, Niş Temyiz Savcılığı'na birden fazla kez başvurdu.
Savcılık şu bilgileri aktardı: "İlk hukuki görüş talebimizden sonra bir bilirkişi incelemesi daha yapmamız emredildi ve bunu gerçekleştirdik. Bunun ardından Temyiz Savcılığı, her bir delili ayrı ayrı değerlendirmemizi istedi; şu anda bunu yapıyoruz ve ardından iddianame kararı verilmeden önce tekrar hukuki görüş talep edeceğiz. Bu arada soruşturma devam ediyor; ek delil toplanması talebinde bulunulması ihtimali dışlanmıyor."
Savcılık olayı trafik kazası olarak soruşturuyor ve kazaya kimin katkıda bulunduğunu belirlemeye çalışıyor.
Olayı yakından takip eden kaynaklar şu açıklamayı yaptı: "Tankerin devrildiği demiryolu kesiminde, hattın kötü durumu nedeniyle trenin saatte en fazla 10 kilometre hızla seyretmesi gerekiyordu. Şu ana kadar tüm bulgular, makinistin hız sınırına uyduğunu gösteriyor; ancak kazanın oluşumundaki rolü, tüm bilirkişi incelemeleri tamamlandıktan sonra netleşecek. Ayrıca, hattın kötü durumunun kazaya neden olup olmadığını belirlemek amacıyla ray kesitleri kesilerek yetkili kurumlara birkaç kez bilirkişi incelemesine gönderildi. Değerlendirilen bir diğer boyut da söz konusu tren kompozisyonunun tehlikeli yük taşıma koşullarını karşılayıp karşılamadığıdır. Bu tür maddelerin taşınmasında tankerlerin, hasar görmeleri halinde tüm içeriğin sızmasını önleyecek uygun bölmelere sahip olması gerekir. Bu nedenle, söz konusu tankerlerin amonyak taşımacılığı için uygun olup olmadığı ve nasıl olup da 45 ton tehlikeli yükün sızdığı da araştırılıyor."
Kaza, Sopotski Han adlı yerin yakınında meydana geldi; 20 tankerden oluşan kompozisyondan dördü raydan çıktı ve birinden tehlikeli gazın tamamı sızdı.
Buhar bulutu otoyola kadar yükseldi; yaklaşık 50 kişi hafif şekilde zehirlenirken iki kişi hayatını kaybetti. Aynı gün Pirot'ta olağanüstü hal ilan edildi ve şehir kriz masası, tankerlerin raylardan güvenli şekilde kaldırılmasının yolunu aramak üzere kesintisiz toplantı halinde kaldı.
Çalışmaları zorlaştıran unsur, kaza sırasında zaten yıpranmış olan rayların hasar görmesiydi; bu nedenle raylarda kalan tankerlerin kaldırılması zorlu bir süreçti, çünkü hâlâ amonyakla doluydular. Raydan çıkan dört tankerin kaldırılması için güvenli bir çözüm arandı; ilki 12 Ocak 2023'te kaldırıldı, sonuncusu iki gün sonra.
Temel Savcılık olayı, iki kişinin ölümüne yol açması nedeniyle genel güvenliğe karşı ağır suç olarak nitelendirdi; bu suç için iki ila 12 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor.
Ancak Pirot Savcılığı'nın dayandığı Ceza Kanunu'nun 278. maddesi, suçun taksirle işlenmesi halinde azami hapis cezasının üç yıl olduğunu öngörüyor. Kazada hayatını kaybedenlerin aileleri ve gaz zehirlenmesi nedeniyle sağlık sorunu yaşayan herkes, zarar tazmini talep etme hakkına sahip olacak.
