Sırbistan'da pazar günü yapılan erken genel seçimlerde resmi lideri bulunmayan öğrenci protesto hareketinin "Ujedinjena Srbija - Aleksandar Vučić" listesini yenmesinin ardından, yeni başbakanın kim olacağı ve hükümette kilit bakanlıklara kimlerin getirileceği merakla bekleniyor.
Reuters'ın haberine göre, Studentska lista'nın öne çıkan dört isminden birinin Sırbistan Ulusal Meclisi'nin güvenoyunu alarak yeni hükümetin başına geçme şansı yüksek.
Bu isimlerden biri, Belgrad Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde ekonomi profesörü olan Dejan Šoškić. Šoškić, 2010-2012 yılları arasında Sırbistan Merkez Bankası başkanlığı yaptı ve kurumun bağımsızlığını tehlikeye attığını düşündüğü yasa değişikliklerini protesto ederek görevinden istifa etti.
Šoškić uzun yıllar Sırp İlerleme Partisi'nin sert bir eleştirmeni oldu. 2021'de, kanıt sunmaksızın, Sırbistan'daki sistemik yolsuzluğun komşu ülkelere göre daha yaygın olduğunu ve yerli ve yabancı doğrudan yatırımları caydırdığını savundu. Šoškić'e göre "kamu maliyesinin sorumlu yönetimi, maaş ve emekli aylıklarında kalıcı artış için istikrarlı bir zemin oluşturabilir".
Šoškić, özellikle Merkez Bankası başkanlığı döneminde dinarın değer kaybetmesi nedeniyle sık sık eleştirildi. Ancak o dönemdeki değer kaybını, kişisel bir başarısızlık değil, o anda uygulanması gereken para politikasının sonucu olarak savundu.
Buna karşın seçim kampanyası sırasında, avro karşısında yönlendirilmiş dalgalanma rejimiyle sürdürülen dinarın değerinin düşürülmesini önerdi; amacı Sırp ihracatının rekabet gücünü artırmak ve yerli ürünleri döviz cinsinden fiyatlandırıldığında daha ucuz hale getirmekti. Reuters'a göre alternatif olarak, ücretlerin düşürülmesi yoluyla üretim maliyetlerinin azaltılması eşliğinde sabit ve daha güçlü bir dinar kuru seçeneğini de gündeme getirdi.
Studentska lista'nın seçim listesinin eylülde kesinleşmesiyle listenin ilk adayı olan Ilija Srdanović, Novi Sad Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde kardiyolog ve öğretim üyesi; aynı zamanda bir bisiklet tutkunu. Aktif siyasete girişi, sık sık konuşmacı olarak yer aldığı öğrenci protestoları sırasında başladı. Srdanović, öğrenci hareketinin Voyvodina genelinde düzenlediği "Anayasa'nın Koruyucuları" adlı bisiklet turuna da katıldı.
Kampanya boyunca "halkın hizmetinde, tüm hastaların eşitliğine dayanan" merkezi olmayan bir sağlık sistemi için çalışacağını savundu. Belgrad merkezli haber ajansı FoNet'e verdiği röportajda siyasi amacını "daha iyi bir Sırbistan inşa etmek, başka hiçbir şey önemli değil" sözleriyle tanımladı. Seçim kampanyası sırasında Vučić'in televizyon tartışmasına katılma çağrısını birkaç kez reddetti.
Ancak Reuters'a göre bazı siyasi görüşleri, Vučić'in izlediği politikadan keskin bir kopuş anlamına gelmiyor. Srdanović, Studentska lista'nın 2008'de Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan eden Kosova'nın Sırbistan'ın ayrılmaz parçası olduğu yönündeki tutumunu vurguladı. Avrupa entegrasyonunun şu anda öncelik olmadığını, yeni hükümetin öncelikle yolsuzlukla mücadele ve ulusal varoluşunu hedefleyen iç reformlara odaklanması gerektiğini belirtti.
Eski Yugoslavya basketbol milli takımının kaptanı ve EuroLeague'in mevcut başkanı Dejan Bodiroga, öğrenci hareketinin en tanınmış konuşmacılarından biri. Reuters'a göre siyasete girişi, kariyeri on yıllardır basketbolun neredeyse kült statüsünde olduğu Sırbistan'da büyük ilgi gören bir ismin hayatında yeni bir sayfa anlamına geliyor.
Bodiroga, Yugoslavya milli takımıyla 1998 ve 2002 dünya şampiyonalarında üst üste iki altın madalya kazandı; 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda da Yugoslavya takımını gümüş madalyaya taşıdı. 2007'de oyunculuk kariyerini bitirdikten sonra sporda yöneticilik görevlerine yöneldi ve 2022'de EuroLeague başkanlığına getirildi. Seçim kampanyası sırasında öğrenci mitinglerine katıldı ve kırsal bölgelerde açık havada oynanan halk oyunlarında yer aldı.
Organik kimya profesörü ve Sırbistan Bilim ve Sanat Akademisi (SANU) üyesi Radomir Saičić, pazar günkü öğrenci zaferinin öne çıkan isimlerinden biri oldu. Vučić yenilgiyi kabul ettikten sonra Saičić, Studentska lista'nın seçim bürosunda kürsüye çıkarak sonucu "vatandaşların zaferi" olarak selamladı.
Tıbbi kimya uzmanı olan Saičić'in bilimsel çalışmaları, kemoterapi ve antiviral tedavilerde kullanılan bileşiklerin sentezine odaklanıyor; bu kapsamda Pasteur Enstitüsü işbirliğiyle yürütülen ve Covid-19 ile bağlantılı özel bir proje de bulunuyor.
Saičić, 2024'te Novi Sad'daki tren istasyonunda çatı saçağının çökmesinin ardından öğrenci protestolarına katıldı. Mayıs 2026'da Kültür Bakanı Nikola Selaković'in katılımını protesto etmek için SANU Galerisi'ndeki bir sergiyi terk etti.
Kampanya sırasında toplanan kalabalıklara Sırbistan'ın "içeriden işgal edildiğini" söyledi ve öğrenci hareketi için "kendi hayatını bile" ortaya koymaya hazır olduğunu belirtti. Saičić, Kosova'yı "geçici olarak işgal edilmiş toprak" olarak görüyor ve Rusya ile enerji işbirliğini destekliyor.
Siyasi analistler ve yerel medya, Saičić'i, Vučić'in cumhurbaşkanlığı görevinden yakın zamanda istifa etmesinin ardından yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin olası adaylarından biri olarak da gösteriyor.
