Financial Times tarafından yayımlanan ve istihbarat verilerine dayandırılan yeni bir rapor, Rusya ve İran arasındaki askeri iş birliğinin yeni bir boyuta evrildiğini iddia ediyor. Habere göre, İsrail ve ABD’nin Tahran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılardan sadece birkaç gün sonra, üst düzey Rus ve İranlı yetkililer insansız hava aracı (İHA) sevkiyatı için gizli görüşmelere başladı.

Hazırlıklarına Mart ayının başında başlanan sevkiyatın, bu ayın sonuna kadar tamamlanması bekleniyor.

İstihbarat Desteğinden Doğrudan Askeri Yardıma

Rusya ve İran arasındaki ilişkiler uzun süredir yakın seyretse de bu son hamle, askeri dengeleri değiştirebilecek nitelikte görülüyor. Moskova, halihazırda Tahran’a şu alanlarda kritik destek sağlıyordu:

  • Uydu görüntüleri ve keşif verileri.

  • Hassas hedef belirleme koordinatları.

  • Stratejik istihbarat paylaşımı.

Ancak bu sevkiyatın gerçekleşmesi, Rusya’nın Ukrayna savaşının başlangıcından bu yana ilk kez İran’a doğrudan "ölümcül" askeri yardım sağladığının somut bir kanıtı olacak.

Kremlin’in Yanıtı: Sözcü Dmitri Peskov iddiaları yalanlayarak, "Piyasada çok fazla asılsız bilgi dolaşıyor" açıklamasını yaptı. Ancak Peskov, İran yönetimiyle diyaloğun kesintisiz sürdüğünü de teyit etti.

İHA Teknolojisinde Karşılıklı Değişim ve Modifikasyon

İran, düşük maliyetli ve seri üretimi kolay İHA’ları bölgedeki stratejisinin merkezine koymuş durumda. Bölge genelinde bugüne kadar 3.000’den fazla İHA fırlattığı tahmin ediliyor. Rusya ise 2023’ten bu yana Ukrayna’da İran menşeli İHA’ların geliştirilmiş versiyonlarını kullanıyor.

İHA Modeli Köken Kullanım Amacı / Geliştirme
Şahed-136 İran Kamikaze saldırıları, geniş menzil, düşük maliyet.
Geran-2 Rusya (İran tabanlı) Hava savunma sistemlerini aşmak için modifiye edilmiş, daha yüksek patlayıcı kapasiteli.

RUSI (Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü) uzmanı Antonio Giustozzi’ye göre, İran’ın artık sayıca daha fazla İHA’ya değil, Rusya’nın elindeki daha sofistike ve gelişmiş teknolojilere ihtiyacı var.

Hava Savunma Sistemleri: Verba Onayı, S-400 Reddi

Tahran yönetimi, İsrail saldırılarına karşı hava sahasını korumak amacıyla Rusya’dan gelişmiş savunma sistemleri talep etti. Yapılan görüşmeler sonucunda şu kararların alındığı belirtiliyor:

  1. Verba Sistemleri: Önümüzdeki üç yıl içinde yüzlerce Verba taşınabilir hava savunma sistemi (MANPADS) ve binlerce füzenin teslimatı konusunda anlaşma sağlandı.

  2. S-400 Reddi: Rusya, dünyanın en gelişmiş hava savunma sistemlerinden biri olan S-400 talebini geri çevirdi.

    • Neden? Moskova, bu hamlenin ABD ile ilişkileri onarılamaz şekilde germesinden ve sistemin işletilmesi için Rus mürettebatın doğrudan çatışma bölgesine gönderilmesi gerekliliğinden çekiniyor.

İsrail’in Müdahalesi ve Hazar Denizi Rotası

İsrail’in, Rusya ve İran arasındaki bu askeri trafiği yakından takip ettiği bildiriliyor. Geçtiğimiz hafta İsrail güçlerinin, Hazar Denizi üzerinden geçen ve iki ülke arasındaki sevkiyatlar için kritik öneme sahip olan askeri nakliye rotalarını hedef aldığı öne sürüldü.

Geçtiğimiz yıl imzalanan stratejik ortaklık anlaşması, taraflara karşılıklı askeri savunma yükümlülüğü getirmese de her iki ülkenin Batı baskısı altında iş birliğini derinleştirdiğini kanıtlıyor. Bu sevkiyatların tamamlanması, Orta Doğu’daki güç dengelerini ve Ukrayna’daki savaşın seyrini doğrudan etkileme potansiyeline sahip.