New York Post aktardı: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in interneti tamamen Kremlin'in kontrolü altına alma çabasıyla, özellikle Moskova'nın Kremlin yakınlarındaki önemli bölgelerinde günler süren internet kesintileri, Rusları dünyadan izole etme ve günlük yaşamlarını aksatma korkularını artırdı. Ruslar, son haftalarda eş zamanlı olarak iki sorunla karşılaştı. Hükümet, bu kesintileri, Ukrayna insansız hava araçlarının Rus mobil ağlarını hedef olarak kullanmasını engellemeye yönelik güvenlik tedbirleri olarak açıkladı. Ancak uzmanlar, yetkililerin aynı zamanda, bu yılın başlarında İran'ı etkisi altına alan kitlesel protestolar gibi ayaklanmalar durumunda uygulamak üzere hedeflenmiş internet kesintileri gerçekleştirdiğini belirtti. Pek çok Rus için daha da önemli olan, Telegram'a yönelik saldırılar oldu. Facebook, Instagram, WhatsApp ve YouTube'un engellenmesinin ardından, Putin şimdi aylık 100 milyondan fazla kişinin iletişim ve bilgi edinme amacıyla kullandığı, sürgündeki medyanın Rusya'da yasaklı içerikleri de dahil olmak üzere bilgi paylaştığı uygulamayı kısıtlamaya çalışıyor. Bu arada Moskova, vatandaşları Kremlin onaylı yeni bir "süper uygulama" olan "Maks"ı kullanmaya teşvik etti. Rus medyası, yetkililerin Telegram'ı tamamen engellemeyi planladığını aktardı, ancak kamuoyundan gelen olumsuz tepkiler nedeniyle kararın ertelenebileceğine dair işaretler bulunduğunu kaydetti. Ukrayna'daki savaşın dört yılı boyunca Rusya'daki artan baskının pek çok örneği arasında, New York Post'a göre internet kısıtlamaları kadar geniş bir kitleyi etkileyen çok az şey oldu. Aralıklı kesintiler ve engellemeler, günlük yaşamın bağlı olduğu dijital hizmetlerin çalışmayı durdurmasıyla kaosa neden oldu ve insanları alternatif çözümler aramaya zorladı. Sonuçlar bazen tehlikeli de oldu; internet kesintileri sırasında, diyabetli çocukların glikoz izleme cihazları gerçek zamanlı veri gönderemedi, bu da ebeveynlerin insülin tedavisini kontrol etmesini zorlaştırdı. Tüm bunlara rağmen, kamuoyunun hoşnutsuzluğu artıyor. Bazı şehirlerde internet kısıtlamalarına karşı protesto girişimleri oldu, ancak yetkililer bunları engelledi. Telegram gibi uygulamaları kullanabilmek için milyonlarca Rus, engellemeleri aşmak için VPN ağlarına başvurdu. "Ostorojno Novosti" kanalının editörü Sergey Titov, Telegram'ın sadece bir sosyal ağ olmadığını, aynı zamanda Rusya'da sınırsız internetten geriye kalanların temelini oluşturduğunu vurguladı. Titov, "Telegram, Ruslar için, en azından 20'li yaşlarında kullanmaya başlayan benim kuşağım için, tüm 'internet hayatlarını' temsil ediyor. Bu anlamda, insanların alışık olduğu şekilde internet kullanımı şu anda yok ediliyor," diye açıkladı. Ruslar, onlarca yıldır büyük ölçüde özgür ve merkezi olmayan bir internetin tadını çıkardı. Dijital kültür, Rusların görüşlerini açıkça ifade ettiği, siyasi olarak örgütlendiği ve Batı teknoloji platformlarını kullandığı bir ortamda kök saldı. Ancak 2011 ve 2012'deki kitlesel protestolardan sonra Kremlin, interneti ciddi bir tehdit olarak görmeye başladı. Putin bu nedenle "egemen bir internet"—devlet kontrolündeki kapalı bir dijital alan—oluşturmaya girişti. Bu tehdidin sembollerinden biri, internet aracılığıyla milyonlarca insanı harekete geçiren yolsuzlukla mücadele aktivisti Aleksey Navalni idi. "LiveJournal"da blog yazarı olarak yolsuzluğu ortaya çıkararak popülerlik kazandı. Viral videoları, internetin gerçek protestoları nasıl tetikleyebileceğini gösterdi. Yetkililer onun platformlarını engelledi ve Batı teknoloji şirketlerine içeriklerini kaldırmaları için baskı yaptı. 2022'deki Ukrayna işgalinin başlamasıyla Kremlin, daha radikal önlemlerle internet üzerindeki kontrolünü daha da sıkılaştırdı. Moskova, Twitter (şimdiki X), Instagram ve Facebook'u hızla yasakladı, ardından YouTube ve WhatsApp'a odaklandı. VPN kullanımı aniden arttı. Tüm bunlara rağmen, Telegram uzun süre nispeten özgür bir alan olarak kaldı. Kremlin onu propaganda için, askerler iletişim için, vatandaşlar ise sansürsüz bilgilere erişim için kullandı. Oligark ve paralı asker grubu Wagner'in kurucusu Yevgeniy Prigojin de aralarındaydı; paylaşımlarıyla hoşnutsuz askerler arasında büyük popülarite kazanmış, bu durum 2023'teki başarısız isyanla sonuçlanmıştı. İki yıldan fazla bir süre sonra, Rus düzenleyici kurumu "Roskomnadzor", yasaları ihlal ettiği gerekçesiyle Telegram'ı kısıtladığını bildirdi. Aralıklı engellemeler uygulandı ve testler, uygulamanın sıklıkla çalışmadığını gösterdi. Analistler, Rusya'nın İran'dakine benzer bir modele doğru ilerlediğini kaydetti. Ptin destekçileri de dahil olmak üzere birçok Rus, Telegram'ın engellenmesinin aşırıya kaçtığını düşünüyor. Belgorod Valisi Vyaçeslav Gladkov, uygulamanın vatandaşları bilgilendirmek ve hatta acil durum uyarıları için hayati önem taşıdığını, kesintilerin ölümcül sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Askerler bile anonim video mesajlarında, cephede iletişim için gerekli olduğu için Telegram'ın engellenmemesi çağrısında bulundu. Rus parlamentosunda bile nadir görülen anlaşmazlıklar yaşandı. Sergey Mironov, Telegram'ın ordu için "tek güvenilir iletişim aracı" olduğunu belirtti ve yetkililerin kararını sertçe eleştirdi. Ancak yetkililerden açıklama talep etme girişimi başarılı olamadı. Sıklıkla yabancı teknoloji şirketlerini "bastırma" ihtiyacından bahseden Putin, bu konuda genellikle sessiz kaldı. Telegram'ı kuran ve bugün Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşayan Rus girişimci Pavel Durov, Moskova'nın adımlarını ifade özgürlüğüne bir saldırı olarak belirtti. Protesto girişimleri başarısız oldu; onlarca şehirde tüm izin talepleri reddedildi ve bazı kişiler toplama yasağını ihlal ettikleri gerekçesiyle gözaltına alındı. Milyonlarca Rus, yasakları aşmanın yollarını bulmaya devam ederken, Kremlin daha katı önlemlere başvurabilir; örneğin Telegram'ı "aşırılık yanlısı bir platform" ilan etmek gibi, bu da kullanıcılar için cezai sorumluluk anlamına gelecektir. Hoşnutsuzluğa rağmen, birçok kişi daha güçlü devlet kontrolü altındaki bir geleceğe razı oluyor. Titov, "Memnuniyetsizlik internette açıkça görülüyor. Ama hiçbir yere varmıyor. İnsanlar orada hiçbir şeyi değiştiremeyeceklerini öğrendi," diye kaydetti.