Sırbistan, Avrupa Komisyonu'nun ülkedeki demokrasideki gerileme nedeniyle finansmanı askıya alma olasılığını değerlendirmesi üzerine Avrupa Birliği fonlarından 1,5 milyar avroya kadar kayıp yaşama tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu bildirdi. Bu durum, Sırbistan'ın hukuki reformları uygulama amacıyla AB fonlarına erişimini tehlikeye atmaktadır. AB üyesi olmamasına rağmen Sırbistan, 2014 yılından bu yana katılım müzakereleri yürütmekte ve bu durum kendisine hukuki reformların uygulanması için tahsis edilen fonlara ve hibelere erişim sağlamaktadır. Finansman ödemelerinin askıya alınması kararı, Ukrayna ve Karadağ gibi ülkelerin üyelik süreçlerini hızlandırdığı, Fransa gibi etkili devletlerin ise dikkatli olunması çağrısında bulunduğu bir zamanda AB genişleme sürecini daha da karmaşık hale getirecektir. Avrupa Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Politico'ya verdiği demeçte, “Sırbistan'da olup bitenler konusunda giderek daha fazla endişeliyiz” belirtti. Kos, “Yargı bağımsızlığını zayıflatan yasalardan, göstericilere yönelik sert müdahalelere ve bağımsız medyanın çalışmalarına sürekli müdahaleye kadar birçok sorun var” ifadesini kaydetti. Kos, Komisyon'un Sırbistan'ın hala “AB mali enstrümanları kapsamındaki ödemeler için uygunluk şartlarını” yerine getirip getirmediğini değerlendirdiğini sözlerine ekledi. Genişleme konusunda çalışan ve isminin açıklanmasını istemeyen dört AB yetkilisi, son haftalarda Komisyon içinde fonların kesilmesi yönünde artan bir baskı olduğunu aktardı. AB, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić hükümetinin kitlesel protestolarla karşı karşıya kaldığı yargı reformlarını daha önce de kamuoyu önünde eleştirdiğini vurguladı. Sırbistan'ın AB Büyükelçisi ve Başmüzakereci Danijel Apostolović, Politico'ya yaptığı açıklamada, “finansmanın askıya alınmayacağına inandığını” ve “Sırbistan'ın tam AB üyeliğinden vazgeçmeyeceğini” belirtti. Apostolović, Belgrad'ın Komisyon ile yoğun görüşmeler yaptığını da sözlerine ekledi. Yargıtay'ın yeniden düzenlenmesi ve yargıç ile savcıların seçilme şekillerindeki değişikliklere ilişkin yasa paketinin “ciddi bir geri adım” olduğunu Kos, bu yasalar ilk duyurulduğunda vurguladı. Avrupa Konseyi'nin danışma hukuk organı olan Venedik Komisyonu'nun, ay sonunda Sırbistan'daki tartışmalı yasalar hakkında uzman görüşü vermesi bekleniyor. İki AB yetkilisi, bu görüşün finansmanın dondurulması için bir tetikleyici olabileceğini aktardı. Kos, Sırbistan'dan “yargı yasalarını Venedik Komisyonu'nun tavsiyeleriyle uyumlu hale getirmesini” talep edeceğini belirtti. Apostolović, Belgrad'ın tavsiyeler yayımlanır yayımlanmaz bunları uygulayacağını “açıkça bildirdiğini” belirtti. AB, Sırbistan'ın en büyük mali ortağıdır ve 2021-2024 yılları arasında 586 milyon avronun üzerinde hibe sağlamıştır. Reformların uygulanması koşuluyla ek 1,5 milyar avroya kadar fon da mevcuttur. Sırbistan Hükümeti'nin verilerine göre, ülke 2000 yılından bu yana AB fonlarından ve yatırımlarından 7 milyar avronun üzerinde destek almıştır. Bununla birlikte Sırbistan, uzun süredir AB ve Rusya arasında denge kurmakta, Brüksel'den fon alırken aynı zamanda Moskova ile bağlarını güçlendirdiğini aktardı. İnsan Hakları İçin Gençlik Girişimi (YIHR) Direktörü Sofija Todorović, Politico'ya verdiği demeçte, Sırbistan'da medya özgürlüğü ve hukukun üstünlüğünün, yetkililerin gazeteciler üzerindeki baskıları nedeniyle “yaşam destek ünitesinde olduğunu” belirtti ve Komisyon'u “Sırbistan'da neredeyse tamamen karanlık çökmeden önce” harekete geçmeye çağırdığını kaydetti. AB'nin Belgrad'a karşı sabrının son aylarda azaldığı kaydedildi. Geçen Kasım ayında yayımlanan sert bir ilerleme raporunda, Sırbistan siyasetinin “en üst düzeylerinde” gerileme ve “Avrupa karşıtı söylem” konusunda uyarıda bulunulduğu aktarıldı. Gerilimler Aralık ayında, Cumhurbaşkanı Vučić'in AB-Batı Balkanlar zirvesine katılmayı reddetmesiyle daha da arttı. Ukrayna'daki savaş sırasında Moskova ile yakın ilişkilerini sürdüren Vučić, üyelik müzakerelerinin yavaş temposunu eleştirdiğini belirtti. Vučić, Şubat ayında Arnavut mevkidaşıyla ortak bir yazıda, tam siyasi üyeliğin yerine tek pazar ve serbest dolaşım bölgesi gibi AB ile daha derin bir ekonomik entegrasyonu tercih edeceğini kaydetti. Kos, bu önerileri reddettiğini ve bunun için hala ciddi reformlara ihtiyaç olduğunu vurguladı. Geçen ay Sırbistan, yerel seçimlerdeki şiddet ve usulsüzlük iddiaları ile üniversitede öğrencilerle çatışmaların yaşandığı polis operasyonu nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu. Bir AB yetkilisi, bu olayların Sırbistan'ın Moskova ile devam eden işbirliğiyle birlikte Brüksel ve Belgrad arasındaki ilişkilerde bir dönüm noktası oluşturduğunu ve AB'nin tutumunun sertleşmesine yol açtığını aktardı. Kos, Politico'ya yaptığı açıklamada, doğrudan Rusya'dan bahsetmeyerek, “Aday ülke olarak Sırbistan'dan dış politika konularında yanımızda olmasını ve bizim görüşlerimizle uyum sağlamasını bekliyoruz” ifadesini belirtti.