Sırbistan'da akaryakıt fiyatlarının Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle önümüzdeki dönemde yükselmeye devam edeceği bildirildi. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, piyasa koşullarında dizel fiyatının 250 dinarın üzerine çıkabileceğini belirtti. Hükümetin fiyat artışlarını frenlemek amacıyla özel tüketim vergisini (ÖTV) yasal sınırlar dahilinde zaten düşürdüğü, ancak Ticaret Kanunu'nun dar yorumuyla ek indirimlerin yapılabileceği aktarıldı. “Radun Avia” pompa sahibi Jelena Radun, Nova.rs'ye yaptığı açıklamada, akaryakıt fiyatlarında bir artışın gelmesi gerektiğini ve piyasadaki mevcut duruma göre gerçekçi fiyatın Vučić'in bahsettiği 250 dinar olması gerektiğini kaydetti. Radun, “Bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bir soru işareti. Bildiğiniz üzere akaryakıt fiyatlarını biz değil, devlet belirliyor. Ne kadar artacağı bizim kontrolümüzde değil, ancak artması gerekiyordu, hatta daha önce artmalıydı. Piyasa fiyatları bunun tamamen üzerinde,” diye belirtti. Akaryakıtın ne kadar zamlanması gerektiği sorusuna ise bunun siyasi bir değerlendirme meselesi olduğunu vurguladı. Radun, “Şu anki fiyatları ve belirlenen marjları hesaplarsak, tam da 250 dinar olurdu. Marjımız önemli ölçüde azaldı ve tedarikçiye bağlı olarak, yabancı firmalardan akaryakıt aldığımızda marjımız zaten negatif. Bu kadar düşük fiyat seviyesi uzun vadede kesinlikle sürdürülebilir değil,” sözleriyle açıklamasını tamamladı. Broker Nenad Gujaničić, Nova.rs'ye verdiği bilgide, devletin son iki Cuma günü belirlediği akaryakıt fiyatlarının piyasa fiyatları olmadığını, zira devletin ÖTV'den biraz feragat ettiğini ve bu nedenle artışın ham petrol fiyatlarındaki sıçrama kadar olmadığını kaydetti. Gujaničić, “Pompada akaryakıt fiyatlarının yüzde 50 ila 60'ını ÖTV etkiliyor ve hesaplama oldukça basit. Ham petrol fiyatı yüzde 10 artarsa, bu, pompa fiyatlarının yüzde 5 daha pahalı olması gerektiği anlamına gelir. Petrol fiyatı yüzde 50 artarsa, pompa fiyatları bunun yarısı, yani yüzde 25 olur. Bu aşağı yukarı onun da öngördüğü şey,” diye belirtti. Gujaničić, Vučić'in yaklaşımının, devletin müdahale edeceği ve artışı hafifleteceği mesajını gönderecek şekilde tasarlandığını aktardı. Gujaničić, “Elektrik ve akaryakıt fiyatları, vatandaşların en hassas olduğu konular. Buna gıda fiyatlarını da ekleyebiliriz, çünkü insanlar bunları her gün tüketiyor ve başka kaynaklarla değiştiremiyor. Bu, sadece bizde değil, çevre ülkelerde de son derece hassas bir kategori. Hükümetler, devletin paylarını biraz dengelemeye ve geçici olarak daha düşük fiyatlar sağlamaya karar verdi. Devletin yüksek ÖTV'leri varsa yapması gereken de ani şokları biraz amortisize etmektir. Bu, durum uzun sürmediği sürece tartışmalı bir şey değil, çünkü uzun sürerse devletin de bundan feragat edecek devasa kapasiteleri yok,” sözlerini vurguladı. Nova.rs'nin muhabiri, devletin bütçesinin yaklaşık yüzde 15'ini akaryakıttan, hem ÖTV hem de KDV yoluyla elde ettiğini, bu anlamda devletin kısa vadede, eğer durum hızla sona ererse müdahale edebileceğini belirtti. Bunun gerçekleşmemesi halinde sorun yaşanabileceği eklendi. Gujaničić, “Bu madde kısa vadede dengelenebilir, ancak bu gelirleri telafi edecek bir kaynağınız yok. Başka ürünlere ÖTV getiremezsiniz, çünkü bu bütçe gelirlerinin yüzde 15'i, bu devasa bir kalem. Sadece akaryakıt zammının mutlak rakamlarla son iki haftadakinden daha büyük olacağını tahmin edebilirim. Şimdi biraz daha fazla olacağına inanıyorum, ancak duyurulan kadar olmayacak. Devletin buna izin vereceğini düşünmüyorum çünkü bu oldukça hassas bir konu ve kesinlikle cüzdanı etkiliyor, ki politikacılar bunu görmek istemezler,” sözleriyle değerlendirmesini açıkladı.