Sırbistan'da çikolata fiyatları son iki yılda yüzde 51,6 oranında rekor bir artış göstererek Estonya ile birlikte Avrupa'da en yüksek zamlanan ürünlerden biri oldu. Nova ekonomija tarafından aktarılan verilere göre, bu drastik yükselişin yalnızca küresel kakao fiyatlarındaki artışla açıklanamayacağı, yerel faktörlerin ve üretici/satıcı kar marjlarının etkili olduğu belirtildi.

Nova ekonomija'nın bildirdiğine göre, 2024 yılında Sırbistan'da çikolata fiyatları 2023'e kıyasla ortalama yüzde 20,9 oranında artış kaydederken, 2025 yılında bu artışa ek olarak yüzde 25,4'lük yeni bir zam daha yaşandı. Avrupa genelinde çikolata fiyatlarındaki artış ortalaması yüzde 29,1 olarak ölçülürken, Estonya'da yüzde 51,8 ve Polonya'da yüzde 50,9 oranında benzer yükselişler gözlemlendi. Diğer 35 Avrupa ülkesinde ise fiyat artışları çok daha düşük seviyelerde kaldı; örneğin Arnavutluk'ta sadece yüzde 8,18 olarak açıklandı. Sırbistan'da 2025 yılı boyunca çikolata enflasyonu nisan ayında yüzde 42,9 ile zirveye ulaşmış, ardından yıl sonuna doğru yüzde 8,7'ye kadar gerilemiş olsa da, yıl ortalaması yüzde 25,4 olarak kaydedildi. Bölgesel verilere bakıldığında Hırvatistan'da çikolata fiyatları yüzde 14,9, Karadağ'da yüzde 21,2 ve Kuzey Makedonya'da ise yüzde 20,2 oranında yükseldi. Avrupa Birliği genelinde 2025'teki ortalama çikolata enflasyonu yüzde 17,9 olarak belirtilirken, en yüksek artışlar Polonya (yüzde 32,6), Estonya ve Litvanya'da (her ikisi de yüzde 31,5) görüldü. En düşük artışlar ise Arnavutluk (yüzde 1,3), Slovakya (yüzde 6,6) ve Kıbrıs'ta (yüzde 7,9) yaşandı.

Sırbistan'da piyasada popüler olan Milka marka 80 gramlık sütlü çikolatanın fiyatı 1,19 ila 1,7 avro arasında değişirken, kilogram fiyatı 14,88 avro ile 21,25 avroya ulaştı. Benzer bir çikolata Hırvatistan'da 1,03 avro (kilogramı 12,88 avro), Karadağ'da 1,39 avro (90 gramlık ambalaj için kilogramı 17,38 avro) olarak satılıyor. Almanya ve Yunanistan'da ise 90 gramlık aynı çikolatanın fiyatı sırasıyla 2,19 ve 2,25 avro (kilogramı 27,38 ve 28,13 avro) civarında seyrediyor. Yerel markalar için de durum farklı değil; 90 gramlık Najlepše želje marka sütlü çikolata 214 dinara (yaklaşık 1,82 avro) ve yüzde 75 kakao içeren bitter çikolatanın 75 gramı 260 dinara (yaklaşık 2,21 avro) satılıyor. Çikolata fiyatlarındaki bu yükseliş, küresel medya tarafından Batı Afrika'daki olumsuz hava koşulları nedeniyle azalan kakao üretimine bağlandı. CNN Business tarafından açıklanan verilere göre, dünya kakaosunun yaklaşık yüzde 70'ini üreten Batı Afrika'daki kötü hasatlar, kakao çekirdeği vadeli işlemlerinin fiyatını 2022 ortasındaki ton başına 2.500 dolardan 2024 sonunda 12.600 doların üzerine çıkardı. Ancak, CNN'in aktardığına göre, kakao fiyatları son zamanlarda ton başına 4.000 doların altına düşmüş olsa da, raflardaki ürünlerin yüksek maliyetli çekirdeklerden üretilmesi nedeniyle perakende fiyatları yüksek kalmaya devam ediyor. Climate Central analizine göre, insan kaynaklı iklim değişiklikleri Batı Afrika'da aşırı sıcak günlerin sıklığını artırdı; Fildişi Sahili ve Gana'da kakao yetiştiriciliği için optimal sıcaklık olan 32 derecenin üzerindeki gün sayısı yılda ortalama 40 gün arttı. Kamerun ve Nijerya'da ise bu artış sırasıyla 18 ve 14 gün olarak kaydedildi. Yağış düzenlerindeki değişiklikler de kakao üretimini olumsuz etkileyerek 2024'teki gibi aşırı yağışları takip eden kuraklık dönemlerine yol açtı. Mevcut durumda, kakao fiyatları borsada düşüş gösterse de, bu durumun üreticiler için bir iyileşme anlamına gelmediği belirtiliyor. Reuters'in aktardığına göre, dünyanın en büyük kakao üreticisi olan Fildişi Sahili'ndeki çiftçiler ve kooperatifleri, ihracatçıların hükümetin belirlediği kilogram başına 5,09 dolarlık garantili fiyatı ödemeyi reddetmesiyle zor durumda kaldı. İhracatçılar, küresel fiyatlardaki düşüş nedeniyle bu fiyatın çok yüksek olduğunu iddia ediyor. Bu durum, Afrikalı üreticilerin stoklarının birikmesine, borçlarının artmasına ve işçilerine ödeme yapmakta zorlanmalarına neden oluyor.