Belgrad Beşinci Lisesi Veliler Kurulu, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in Danka Nešović'i onurlandırmasının ardından yaptığı açıklamada, ülkesinde çocuk istismarının ve muhaliflere yönelik baskının ödüllendirildiğini belirtti. Veliler Kurulu, okullarındaki krizin eğitim sorunlarının ötesine geçerek devletin doğrudan himayesinde çocuk haklarının sistematik olarak ihlal edildiği trajik bir örnek haline geldiğini vurguladı.

Kurul, yaptığı duyuruda, haklarında yasa dışı faaliyetler ve öğrencilere zarar verme iddialarıyla cezai şikayetler ve çok sayıda disiplin soruşturması bulunan kişilere en yüksek devlet nişanları – Svetosavska Ödülü ve Sretenjski Nişanı – verilmesiyle Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić'in "Sırbistan'da çocuk istismarı ve muhaliflere yönelik zulmün ödüllendirildiği" şeklinde korkutucu bir mesaj gönderdiğini kaydetti. Okulun vekaleten müdürü ile Milli Eğitim Bakanı'nın yalnız aktörler olmadığını, bilakis "ahlaki pusulasızlığın yeterlilik kriteri olduğu bir gündemin uygulayıcıları" olduğunu açıklayan Veliler Kurulu, yasa dışılığın cezalandırılması yerine nişanlarla meşrulaştırıldığı bir durumla karşı karşıya olduklarını aktardı.

Belgrad Beşinci Lisesi'nde velilere erişim yasağı ve reşit olmayanlara yönelik baskıyı içeren kontrol ve izolasyon yöntemlerinin uygulandığını kaydetti. Direnişi kırma ve eleştiriyi susturma amaçlı bu yöntemlerin, Mika Aleksić'in drama okulu vakası gibi çocuklara yönelik güç istismarının en karanlık örneklerindeki manipülasyon modellerini akla getirdiğini vurguladı. Kuruluş, öğrencilerin ve onların bütünlüğünü koruyan öğretmenlerin bu şekilde muamele görmesinin, iktidarın zirvesinden organize edilen bir intikam eylemi olduğunu belirtti. Yerel kurumların ele geçirilmiş ve tacizcileri koruma hizmetine sunulmuş olması nedeniyle, Veliler Kurulu'nun Sırbistan Cumhuriyeti'nde bulunan uluslararası kuruluşlara ve insan hakları, hukukun üstünlüğü ve ifade özgürlüğünü izlemekle görevli Avrupa kurumlarına doğrudan başvurduğu açıklandı.

Veliler Kurulu, çocuk hakları sözleşmelerinin ve eğitim hakkının ağır ihlali nedeniyle UNICEF Sırbistan ve Sırbistan'daki Birleşmiş Milletler (BM Ülke Ekibi); hukukun üstünlüğünün ve vatandaşların kurumsal korunmasının çöküşü nedeniyle Sırbistan'daki Avrupa Birliği Delegasyonu ve Avrupa Komisyonu (özellikle Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğü ile Siyasi Bölüm); demokratik süreçlerin, insan haklarının ve toplanma ve düşünce özgürlüğünün ihlali nedeniyle AGİT Sırbistan Misyonu; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ihlali nedeniyle Avrupa Konseyi Belgrad Ofisi'nden acil müdahale ve durumun izlenmesini talep etti. Ayrıca, Avrupa Parlamentosu'nun (özellikle Kültür ve Eğitim Komitesi'nin Sırbistan'daki eğitim sistemi üzerindeki baskılar hakkında daha detaylı bilgi edinmesini, Sırbistan Raportörü ve Dış İlişkiler Komitesi'nin "gerçekleri araştırma" misyonunun gündemine eğitim sektörünü acilen dahil etmesini ve geçici olarak kapatılan 26. Fasıl'ı yeniden gözden geçirmesini istediğini aktardı; zira Sırbistan'da eğitimin çöküşünün hukukun üstünlüğünü ve insan özgürlüklerini doğrudan tehdit ettiğini belirtti. Son olarak, öğrencilere ve eğitim çalışanlarına yönelik baskı nedeniyle Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) ve İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden (Human Rights Watch) de destek talep ettiğini vurguladı.

Veliler Kurulu, mücadelelerinin artık sadece bir okul için hukuki bir savaş olmadığını, en yüksek devlet nişanlarını vererek çocuklarına yönelik zulmü alenen meşrulaştıran sistemin en üst kademelerindeki sorumluluğa ilişkin bir ısrar olduğunu vurguladı. Açıklamada, faaliyetlerinin artık sadece devletin emriyle baskı uygulayan Danka Nešović ve okulda ona yardımcı olanlar üzerinde yoğunlaşmayacağı, tüm sorumluluk zincirindeki herkesi kapsayacağı belirtildi. Veliler, bu utanç verici olayın tüm aktörlerini, azmettiriciler ve iktidardaki kışkırtıcılar, ilgili bakanlıktaki suç ortakları ve baskının uygulayıcıları dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere, yerel ve uluslararası adaletin önüne çıkarana kadar durmayacaklarını kaydetti. Sorumluluğun tespit edilmesi sürecinde, insan ve çocuk haklarının korunmasına adanmış uluslararası kuruluşların aktif katılımına ve görevlerini vicdanlı bir şekilde yerine getirmelerine güvendiklerini açıkladı.