Sırbistan'da, 2023 parlamento ve 2024 Haziran yerel seçimlerinin ardından Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) tarafından sunulan seçim süreci reform tavsiyeleri gerekçe gösterilerek üç yeni seçim yasası taslağı hazırlandı. Sırbistan Meclisi Hizmetleri tarafından sunulan bu taslaklar, uzmanlar tarafından "en büyük seçim yolsuzluğuna kapı aralayacağı" endişesiyle büyük tepkiyle karşılandı. Uzmanlar, söz konusu taslakların benimsenmesi halinde, seçim güvenliğinin ciddi şekilde tehlikeye gireceği uyarısında bulundu.

ODIHR'ın Sırbistan'daki seçim sürecinin iyileştirilmesi için sunduğu onlarca tavsiyenin başında, ulusal azınlık statüsünün belirlenmesi ve listelerin tescil süreçlerine ilişkin yasal kriterlerin daha da netleştirilmesi, seçim sürecinde çoğulculuğun ve örgütlenme özgürlüğünün teşvik edilmesi ile bir seçmenin birden fazla listeyi desteklemesi üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması gibi maddeler yer alıyordu. Sırbistan Meclis Başkanı Ana Brnabić, bu yasaların kabulüyle ODIHR'ın beş tavsiyesinin daha yerine getirileceğini belirtmişti. Söz konusu taslaklar, Halk Temsilcileri Yasası, Yerel Seçimler Yasası ve Anayasa Mahkemesi Yasası'nda değişiklikler öngörüyor.

Sırbistan Halk Hareketi Milletvekili Ana Jakovljević, taslakların Meclis Sekretaryası'ndan alındığını ve ODIHR'a kimin gönderdiğinin bilinmediğini kaydetti. Jakovljević, mevcut iktidarın bu tavsiyeleri kötüye kullanma ve yanlış yorumlama eğiliminde olduğunu vurguladı. Jakovljević, ODIHR'ın bir seçmenin birden fazla listeyi desteklemesini önermiş olsa bile, Sırbistan bağlamında bunun imzaların tahrif edilmesi gibi büyük suistimallere yol açabileceğine dikkat çekerek, ODIHR'ın asıl vurguladığı noktanın seçim sürecine güveni yeniden tesis etmek olduğunu belirtti. Şeffaflık Sırbistan Program Direktörü Nemanja Nenadić ise Meclis Hizmetleri'nin herhangi bir yasa taslağı hazırlama yetkisine sahip olmadığını hatırlattı. Nenadić, Sırbistan Cumhuriyeti'nin hukuk sisteminde yasa taslaklarının ilgili bakanlıklar tarafından hazırlandığını ve kamuoyunun tartışmasına sunulması gerektiğini aktardı. Seçim sürecinin iyileştirilmesi için yapılan yasal değişikliklerin yasal çerçeveye geri dönmesinin önemine işaret eden Nenadić, özellikle azınlık listelerinin statüsü ve düşük seçim barajı gibi hassas konuların yasalara uygun bir şekilde ele alınması gerektiğini kaydetti.

CEPRIS Hukukçusu Sofija Mandić, Sırbistan Meclisi tarafından gönderilen yasa taslaklarının kabul edilmesinin, seçmenlerin birden fazla seçim listesini imzayla desteklemesine olanak tanıyan "hayalet listelerin" fiilen yasal hale gelmesine yol açacağı konusunda uyardı. Mandić, bu durumun, iktidar partisinin (SNS) destekçileri de dahil olmak üzere aynı imza sahiplerinin, seçim komisyonlarında yer alacak ve seçim kararları ile sonuçlarının manipülasyonunda rol oynayacak diğer küçük listeleri de desteklemesine olanak tanıyacağını açıkladı. Mandić ayrıca azınlık listelerinin suiistimal edilme potansiyeline de dikkat çekti. Yeni düzenlemelerin azınlık listelerinin oluşturulma koşullarını hafifleteceğini, örneğin adayların liste sahibinin ve ilk adayın dışındaki diğer partilerin üyeleri olabileceğini, ulusal konseyler aracılığıyla yapılan denetimin kaldırılacağını ve azınlık listelerinin daha az sayıda imza ve oyla ayrıcalıklı bir konuma sahip olacağını belirtti. Bu durumun, iktidar koalisyonunun üyelerinin, hatta yetkililerinin bu listelerde yer almasına olanak tanıyarak büyük bir manipülasyon alanı yaratacağını vurguladı. Seçim koşullarının iyileştirilmesi Çalışma Grubu'nda yer alan Jakovljević ve Nenadić, grubun çalışmalarından duydukları memnuniyetsizlik nedeniyle geçen yıl ocak ayında gruptan ayrılmıştı.