Sırbistan'ın petrol şirketi NIS'in Rusya'ya ait çoğunluk hisselerinin Macaristan merkezli MOL'e devri sürecinin, ABD'nin OFAC kurumu tarafından 22 Mayıs'a kadar uzatıldığı bildirildi. Başlangıçta 24 Mart'ta tamamlanması öngörülen bu işlemin, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri'nden potansiyel ortak ADNOC'un müzakerelere katılamaması gibi jeopolitik gelişmelerden etkilendiği belirtildi. MOL'ün başlangıçta üç aylık bir uzatma talep ettiği, ancak ana hakem konumundaki ABD'nin OFAC kurumunun iki aylık bir süre tanıdığı aktarıldı. Uzmanlar, OFAC'ın bu işlemi gerçekleştirme süresini ve NIS'in 17 Nisan'a kadar olan operasyonel lisansını uzatma jestini olumlu bir mesaj olarak değerlendirdi. Bu durumun, ABD yönetiminin bu satın alma işlemine yeşil ışığı kapatmadığını ve jeopolitik istikrarsızlıklara rağmen süreci desteklediğini gösterdiği vurgulandı. MOL'ün yaptığı açıklamada, işlemde Amerikan finans kurumlarının olası katılımından bahsetmesi, arabuluculuk rolü hatta doğrudan finansman için ek bir sinyal olabileceği kaydedildi. Belgrad Ekonomi Fakültesi'nden Profesör Velimir Lukić, bu sinyallerin önemine dikkat çekerek, ABD'nin, NIS'in alım-satım bedelinin kendi finans kurumlarından biri aracılığıyla ödenmesini veya bu işlemde arabulucu olmasını beklediğini ifade etti. Ayrıca, bu durumun Amerikan finans kurumlarının işleme doğrudan katılımının en yüksek derecesini gösterebileceğini aktardı. Bir diğer mesajın ise bu denli büyük bir işlem için ADNOC'un sürece dahil olmasının zaman alacağı gerçeğinin kabul edilmesi olduğu açıklandı. Profesör Lukić, NIS'in işletme lisansının yeni bir uzatmasının beklenebileceği ancak bu iznin sona ermesinin, satın alma işleminin tamamlanmasını hızlandırabilecek bir teşvik olabileceğini kaydetti. Anlaşma sağlanır ve onaylanırsa, Macaristan firmasının şu anda Ruslara ait olan NIS'in yüzde 56,15'lik hissesini devralacağı, Sırbistan hükümetinin payının ise yüzde 29,9 olduğu belirtildi. Küresel jeopolitik istikrarsızlık nedeniyle büyük iş işlemlerini olumsuz etkileyen ve yatırımcıların temkinli davranmasına neden olan bu durumun, 22 Mayıs'ta Rus çoğunluk hissesinin Macarların eline geçip geçmeyeceği konusunda belirsizlik yarattığı aktarıldı. MOL'ün iddia edilen 900 milyon ile 1 milyar avro arasındaki finansal yapısının bu gelişmelerden etkilenip etkilenmediği henüz bilinmiyor. Bazı temkinli uzmanlar, bu durumun Rus tarafını Orta Doğu'daki gelişmelerden önce yapılan anlaşmalardan vazgeçmeye ikna edebileceğini iddia etti. Ancak Belgrad Makine Fakültesi'nden bir profesör, böyle bir senaryodan şüphe duyduğunu belirtti. Belgrad Makine Fakültesi'nden Profesör Banjac, bu satın almanın yarın için değil, gelecek on veya otuz yıl için bir şirket alımı olduğunu açıkladı. Bu nedenle NIS'in değerinin bugünkü durumuna göre değil, kriz geçtiğinde ve piyasa istikrara kavuştuğunda ne kadar olacağına bakıldığını kaydetti. Banjac, mevcut gelişmelerin NIS'in fiyatını veya nihai satış anlaşmasını önemli ölçüde etkilemeyeceğini vurguladı. Ayrıca, önemli adımların zaten atıldığı, NIS'in operasyonlarının derinlemesine analiz edildiği ve ön anlaşmanın imzalandığı, şimdi son aşamaya geçildiği aktarıldı. Bu aşama tamamlandığında, Sırbistan ile Macaristan arasında stratejik enerji projeleriyle ilgili bir devletlerarası anlaşmanın imzalanması ve Sırbistan'ın NIS'deki payının yaklaşık yüzde beş artırılması bekleniyor. Buna ek olarak, Sırbistan'ın devletlerarası anlaşma ile maden telif ücretleri sorununu da tanımlaması gerektiği belirtildi. Rusların sahip olduğu yüzde 3'lük koşulların yeni alıcı için de geçerli olup olmayacağı veya yasal yüzde 7'lik oranın uygulanıp uygulanmayacağı tartışma konusu oldu. Bu petrol ve gaz kaynaklarının, büyük olmasa da önümüzdeki 15 ila 20 yıl içinde işletilebileceği ve gelirlerin bu temelde önemli ölçüde artırılabileceği aktarıldı. Macaristan'da 12 Nisan'da yapılacak seçimler nedeniyle, hükümet değişikliği durumunda bu koşulların geçerli olup olmayacağı sorusunu gündeme getirdiği belirtildi. Nemanjina 11'den (Sırbistan Hükümet Binası) bir kaynak, Macaristan'da olası bir hükümet değişikliğinin üzerinde anlaşılan senaryoyu değiştirmeyeceğini kaydetti. Kaynak, bu işlemin MOL ve devlet için olağanüstü öneme sahip olduğunu ve MOL'ün Macaristan hükümetine ait olmadığını, çünkü hükümetin sadece yüzde 25 hissesi bulunduğunu belirtti. Hisselerin yüzde 50'den fazlasının aralarında bazı Amerikan kurumlarının da bulunduğu uluslararası finans kurumlarına ait olduğu vurgulandı. Kaynak, hükümet değişikliğiyle önemli bir şeyin değişmeyeceğini ve Orta Doğu'daki krizin de bu işlemin seyrini, süreler dışında değiştirmemesi gerektiğini ifade etti. İşlemin nasıl bir yön alacağının, OFAC'ın MOL ve Gazpromnjeft arasındaki alım-satım sözleşmesinin imzalanması için tüm koşulların yerine getirilip getirilmediğine karar vereceği 22 Mayıs'ta belli olacağı aktarıldı. MOL'ün 1957'de Budapeşte merkezli ulusal petrol ve gaz şirketi olarak kurulduğu, 1 Ekim 1991'den itibaren ise bugünkü adıyla faaliyet gösterdiği belirtildi. Şirketin Sırbistan'da 2005 yılından bu yana 72 akaryakıt istasyonuyla faaliyet gösterdiği aktarıldı. Güncel piyasa değerinin neredeyse sekiz milyar dolar olduğu, otuzdan fazla ülkede çalıştığı ve 25.000'den fazla kişiyi istihdam ettiği kaydedildi. Balkanlar'da Romanya, Sırbistan, Karadağ, Bosna-Hersek, Slovenya ve Hırvatistan'da; ayrıca Mısır, Irak, Kazakistan, Azerbaycan ve Pakistan'da da faaliyet gösterdiği ifade edildi.