Sırbistan'ın Požarevac kenti yakınlarındaki Drmno'dan dördüncü nesil arıcı Nemanja Milošević, Zemun Ziraat Fakültesi'nde Gıda Teknolojisi - Konservasyon ve Fermentasyon bölümünden mezuniyetinin ardından akademik bilgilerini ailesinin bal şarabı ve rakısı üretimi işine uyguladığını bildirdi. Milošević ailesinin gelecek yıl 80. arıcılık yıl dönümünü ve ürünlerinin piyasadaki 20. yılını kutlayacağı kaydedildi. Nemanja'nın 2019'daki mezuniyetinin ardından Milošević ailesi, bal ve su çözeltisinin fermantasyonuyla elde edilen bal şarabı üretimini artırmaya başladığını aktardı. Beyaz şaraplarla aynı teknolojiye sahip bu üretimin yanı sıra, baldan köpüklü şarap üretmenin özel bir zorluk teşkil ettiği belirtildi. Nemanja, "Teknoloji çok zahmetli ve pahalı, üretime başlayana kadar neye giriştiğimizi bilmiyorduk. Maalesef şarap üretiminde kullanılan makinelerin neredeyse hiçbiri köpüklü şarap üretiminde kullanılamıyor. Geleneksel yöntemi uyguladık; burada 6 barlık basınç şişelerde doğal yollarla oluşuyor. Baldan temel şarabı elde ettikten sonra asıl zorluklar başlıyor. 10 bara kadar basınca dayanabilen özel köpüklü şarap şişeleri şarapla doldurulur ve mayalar eklenerek doğal yollarla basınç oluşturulur, taç kapakla kapatılır ve 9 ay sonra açılır. Şişenin boğazı dondurulur, tortu temizlenir ve köpüklü şarabın kuruluk/tatlılık oranını ayarlamak için likör eklenir. Ardından pnömatik bir makine ile mantar kapaklar, tel ve folyo yerleştirilir, böylece köpüklü şarabımız hazır olur. Özellikle bal şarabı ve baldan yapılan köpüklü şarapta üzüm veya üzüm şarabı bulunmadığını vurgulamak isterim," açıklamasını yaptı. Nemanja Milošević, Zemun Ziraat Fakültesi'ndeki lisans tezinde "Bal Şarabı Üretimi" konusunu ele aldığını ve yüksek lisans tezinin "Baldan Köpüklü Şarap Üretimi" üzerine olduğunu belirtti. Nemanja'nın mezuniyetinden sonra üretim segmentine getirdiği en önemli yeniliğin, hem bal şarabı hem de köpüklü şarap için ortak ve nihai ürünün tüm şekerini alkole dönüştürmesi açısından kritik olan kontrollü fermantasyon (uygun maya seçimi, sıcaklık, asitlik) olduğu vurgulandı. Aile ayrıca, bal ve su çözeltisinin fermantasyonu ve damıtılmasıyla elde edilen gerçek bal rakısı (medovača) üretimine de başladığını kaydetti. Şu anda tüm bu içecekler için çayır, ıhlamur ve orman balı karışımı kullandıkları ifade edildi. Ancak her bir tür için üretim ve depolama için daha fazla alana ihtiyaç duydukları belirtildi. Nemanja, gelecekte her tür baldan ayrı ayrı şarap üretmeyi planladığını aktardı. Bal şarabının, belirli miktarda balın istenen alkol yüzdesi için su ile seyreltilmesiyle yapıldığı ve işlemin üzümden beyaz şarap üretimiyle aynı olduğu belirtildi. Rakı üretiminde ise fermantasyon sonrası damıtma ve ardından birkaç aylık olgunlaşma sürecinin olduğu, uygun şekilde saklandığında son kullanma tarihinin olmadığı açıklandı. Bal şaraplarının beyaz et, domuz eti, kuru meyveler ve peynirlerle uyumlu olduğu ve ana yemekle birlikte tavsiye edildiği kaydedildi. Rakının kuru et ve kızartmalarla eşleşebileceği ancak yemek sonrası önerildiği, tatlı likörün ise tatlılarla servis edilmesinin uygun olduğu belirtildi. Köpüklü şarapların ise aperitif olarak veya başlangıçlarla, hafif peynirler ve balıkla önerildiği ifade edildi. Milošević ailesinin geçen yüzyılın seksenli yıllarının başında ana arıların yoğun üretimine başladığı, bu üretimin kendi ihtiyaçları ve pazar için yapıldığı belirtildi. Arı kolonileri için geçen yılın özellikle kötü olduğu ve Sırbistan genelinde yüzde 60 ila yüzde 100 arasında büyük kayıplar yaşandığı vurgulandı. Nemanja, iklim değişikliklerinin bal bitkilerinin çiçeklenmesini olumsuz etkilediğini ve polen eksikliğine yol açtığını, ancak arıcıların en çok korktuğu düşman olan Varroa destructor adlı parazitik akarların büyük zarar verdiğini açıkladı. Nemanja, arıcılık faaliyetlerinin büyük dedesi Miodrag Milošević'in hediye olarak aldığı ilk arı kovanıyla başladığını aktardı. O zamanlar kovanların at arabaları ve teknelerle taşındığı, daha sonra hareketli arılıkların akslar üzerinde yapıldığı belirtildi. Günümüzde üç kamyon ve bir römork üzerinde hareketli arılıklar bulunduğunu, ayrıca paletler üzerindeki sabit kovanların (bir sırada dört kovan) Multione yükleyici kullanılarak taşındığını ve fiziksel güce olan ihtiyacın azaldığını kaydetti. Milošević ailesinin yaklaşık 800 arı kolonisine sahip olduğu ve Nemanjanın babasının bu yüzyılın başında arıcılığa yönelme kararı aldığı bildirildi. Dönüm noktasının 2007 yılı olduğu, toptan bal fiyatlarının düşüklüğü nedeniyle ürünlerini perakende pazarlara sunmaya başladıkları ve kendi markalarını geliştirdikleri aktarıldı. Gelecek yıl 80 yıllık arıcılığın yanı sıra piyasada 20. yıl dönümlerini kutlayacakları belirtildi. Milošević ailesinin arıcılık yaşamının kolza çiçeği otlatmasıyla başladığı, bu otlatmanın arı kolonilerinin gelişimi için temel olduğu ve ardından Homolje'ye akasya otlatması için gittikleri ifade edildi. Son yıllarda ıhlamur otlatması için Tuna Nehri boyunca Đerdap Boğazı'na, ayçiçeği için ise Banat'a gittikleri belirtildi. Çayır otlatmasının yine Homolje'de yapıldığı ve eğer koşullar uygun olursa çam balı ile bir sezonu tamamladıkları kaydedildi. Nemanja, şu anda arıların en büyük düşmanının Varroa destructor olduğunu ancak aynı zamanda bal bitkilerinin çiçekliyken bilinçsizce ilaçlanmasının da büyük arı ölümlerine yol açtığını vurguladı. Arıcılar için ise sahte balın, belirtilen diğer düşmanların yanı sıra belki de en büyük düşman olduğu belirtildi. Sahte balın yaygın olduğu ve maalesef tanınmasının zorlaştığı, önemli olanın yerel arıcılardan bal almak ve gerçek balın er ya da geç kristalleştiğini insanlara anlatmak olduğu açıklandı. Milošević arıcılık işletmesinin özel bir özelliğinin, babası Dejan Milošević'in inovasyonu olan polen toplayıcılı kovanlar olduğu belirtildi. Dejan'ın, Doğu Sırbistan'da çok yaygın olan ancak polen toplama imkanı sunmayan Až kovanını modifiye ettiği ve bu sayede artık polen toplama yeteneğine sahip olduğu açıklandı. Bu arıcılık işletmesinin ürün yelpazesinin çok çeşitli ve yenilikçi olduğu kaydedildi. Bal, mum, içecekler, propolis ve polenin yanı sıra elmalı, ahududulu, kakaolu ve çilekli balların da bulunduğu belirtildi. Nemanja Milošević, "Piyasada rekabetçi olabilmek için geniş bir ürün yelpazesine sahip olmanız gerekir. Müşteriyi çekmek için bal hâlâ en çok satan ürün olsa da diğer ürünlerle müşteriyi çekersiniz ve o, balın yanı sıra küçük bir ürün daha alır. Her yıl ürün yelpazemizi genişletmeye ve hem kendi ülkemizde hem de uluslararası fuarlarda en çok talep göreni yapmaya çalışıyoruz, hem ürün içeriği hem de ambalajlama ve paketleme açısından yeni fikirler görüyoruz," açıklamasını yaptı.