Sırbistan'ın Niş kentinde yaşayan Marija Golubović, Donja Vrežina mahallesindeki 350 yıllık kara kavak ağacının kentsel dönüşüm tehdidi altında olması üzerine çevrimiçi bir imza kampanyası başlattı. Golubović, söz konusu ağacın acilen koruma altındaki bir doğal varlık, olağanüstü öneme sahip bir ağaç ve botanik karakterde bir doğa anıtı olarak ilan edilmesini talep etti.

Golubović, Beta Haber Ajansı'na yaptığı açıklamada, ağacın 350 yıldan daha eski olduğunu, 22 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 5,2 metre çevresinde olduğunu kaydetti. Kendi bahçesindeki kara kavak ağacının, yıllardır Karadağ devleti tarafından koruma altında olan Kotor'daki kara kavaktan daha yaşlı olduğuna inandığını belirten Golubović, Kotor'daki ağacın 1667'de dikildiğini ve 17 metre yüksekliğinde olduğunu aktardı. Golubović, kavak ağacının bulunduğu arsayı 2005 yılında satın aldığını, geçen yıl ise yatırımcıların çevredeki arsalarla ilgilenmeye başlamasının ardından ağacın geleceği konusunda endişelenmeye başladığını ifade etti. Donja Vrežina'da yatırımcıların konut binaları inşa etmek için çok sayıda ağaç kestiğini vurgulayan Golubović, "Kısmen komşu parsellere uzanan dalları kesebileceklerinden, oradaki kökleri ise kesinlikle keseceklerinden korkuyorum. Bu durum kavak ağacı için ölümcül olurdu," açıklamasını yaptı. Geçen yıl Sırbistan Doğa Koruma Enstitüsü'ne ve biyoçeşitlilik korunmasıyla ilgilenen birçok uluslararası kuruluşa başvurduğunu söyleyen Golubović, Sırbistan Doğa Koruma Enstitüsü'nden uzmanların ilk ziyaretinin herhangi bir sonuç vermediğini, hiçbir alet getirmediklerini ve ağacın hasta olduğunu belirterek ölçüm yapmadıklarını aktardı. Bunun üzerine kamu kuruluşu "Mediana"ya rezistograf ile ağacın durumunu kontrol ettirdiğini bildiren Golubović, yapılan incelemede ağacın tamamen sağlıklı olduğunun tespit edildiğini ve korunmasının önerildiğini kaydetti. Enstitü çalışanlarının ocak ayı sonunda tekrar gelerek ağacı ölçtüğünü ancak şimdiye kadar ağacın korunması için bir prosedür başlatıp başlatmayacaklarına dair bir yanıt almadığını da sözlerine ekledi.

Ağacın sadece estetik ve ekolojik değil, aynı zamanda kültürel-tarihi öneme de sahip olduğunu belirten Golubović, kavak ağacının tacının kuşlar, böcekler ve diğer hayvanlar için bir yaşam alanı olduğunu vurguladı. Ağaçta ve çevresinde ağaçkakanlar, yeşil ağaçkakanlar, baykuşlar ve kirpiler gibi türlerin yaşadığını kaydetti. Donja Vrežina'nın en yaşlı sakinlerinin, kara kavağın yüzyıllardır büyük bayramlarda ve kutlamalarda köylülerin etrafında toplandığı, geleneksel olarak kutsal kabul edilen bir ağaç (zapis) olduğunu doğruladıklarını da aktardı. Golubović tarafından başlatılan imza kampanyasına katılmak isteyenler, kampanyayı "350 yıldan Eski Bir Ağacın Beton Uğruna Yıkılmasına İzin Vermeyelim" başlığı altında bulabilirler. Dilekçe, yetkili kurumların ağacın korunma sürecini acilen başlatmasını, ağacı tehlikeye atabilecek tüm faaliyetlerin süreç tamamlanana kadar durdurulmasını, kentsel planların ağacın etrafında kalıcı bir koruma alanı öngörmesini ve ağacın korunmasına ilişkin karar alma sürecinin şeffaf olmasını, uzman ve yerel halkın katılımıyla yürütülmesini talep ediyor.