Sırbistan'ın Novi Pazar kentinde, 5-7 Haziran 2026 tarihleri arasında 15. kez düzenlenen Mikser Festivali "Yeni Dünya" başarıyla sona erdi. "Yeni Dünya" sloganıyla onlarca etkinliğe ev sahipliği yapan festivalin, dört yüzden fazla katılımcıyı ve binlerce ziyaretçiyi tartışmalar, sergiler, atölye çalışmaları, film gösterimleri, performanslar ve zengin müzik programları aracılığıyla bir araya getirdiği aktarıldı. Festivalin, fikir alışverişi, işbirliği ve diyalog için önemli bir platform oluşturduğu belirtildi. Novi Pazar'da gerçekleşen 15. Mikser Festivali'nin, Doğu ile batının yüzyıllardır iç içe geçtiği bir şehirde, "Yeni Dünya" sloganıyla yerel yaratıcı sahneyi, bölgeden ve dünyadan yenilikçileri bir araya getirdiği belirtildi. Üç festival günü boyunca Novi Pazar'ın kültür, tasarım, miras, müzik, sürdürülebilir kalkınma, çağdaş sanat ve yeni topluluk modellerinin buluşma noktası olarak aktarıldığı kaydedildi. Festival programının, Kültür Merkezi Novi Pazar ve Ras Müzesi'nden, Amina Hasanbegović Atölyesi'ne, Gözetleme Kulesi'ne ve Fener iş merkezine kadar şehrin birçok noktasında, ayrıca Pečurka yakınındaki ve Kültür Merkezi bahçesindeki kamusal alanlarda ve konser sahnesinde gerçekleştirildiği açıklandı. Onlarca etkinliğin, ülke, bölge ve dünyadan dört yüzün üzerinde katılımcıyı ve binlerce ziyaretçiyi tartışmalar, sergiler, atölye çalışmaları, film gösterimleri, performanslar ve müzik programı aracılığıyla ağırladığı vurgulandı. Festival programının; mimarlık, tasarım, ekoloji ve kültür alanlarından yerel ve uluslararası uzmanları bir araya getiren Mikser Konuşmaları'ndan, katılımcı Kentsel Laboratuvarı atölyelerine, genç tasarımcıları yerel tekstil ve mobilya endüstrisiyle buluşturan "Made in Novi Pazar" projesine ve Novi Pazar'ın kalbindeki "Novi Bazar" tasarım pazarına kadar geniş bir içerik yelpazesi sunduğu belirtildi. Uluslararası Next Gen Design platformunu içeren Tasarım Bölgesi'nin özellikle dikkat çektiği ve Avrupa'nın önde gelen tasarım festivallerinin temsilcilerini ve Avrupa'dan elli en yenilikçi genç sanatçıyı Novi Pazar'a getirdiği kaydedildi. Sanat Bölgesi'nin ise kimlik, topluluk ve çağdaş toplumsal zorluklar temalarını ele alan çağdaş sanat enstalasyonları, sergiler ve bazı prömiyer tiyatro prodüksiyonlarını sunduğu açıklandı. Bölgeden elliden fazla sanatçıyı tanıtan Mikser'in genç sanatçılar için "Black Box" platformunun da yer aldığı aktarıldı. Sandzak ve Novi Pazar'ın zengin kültürel mirasını tanıtan programın kalbini ise Europa Nostra platformuyla yapılan işbirliğinin oluşturduğu ve bu işbirliğinin bölgenin kültürel gelişiminde kadınların rolünü ön plana çıkardığı vurgulandı. 15. Mikser Festivali "Yeni Dünya"nın açılışını Mikser Festivali İcra Direktörü Ivan Lalić, AB Sırbistan Delegasyonu temsilcisi Radim Dvoržak, müzisyen ve festival konseyi üyesi Rifat Rifatović ve Mikser Festivali İcra Yapımcısı Vlade Profilović'in yaptığı aktarıldı. Radim Dvoržak, Novi Pazar'ın kültürlerarasılığın bir örneği olduğunu belirtti. Dvoržak, "Burası Ortodoks ve İslam geleneklerinin yüzyıllardır bir arada var olduğu bir şehir. Farklı dillerin, geleneklerin ve inançların aynı sokakları, aynı pazarları, aynı günlük yaşamı paylaştığı bir yer. Bu küçümsenecek bir şey değil. Yakın tarihin ağırlığını hala taşıyan bir bölgede, Novi Pazar nadir ve değerli bir şey sunuyor: bir arada yaşamanın gerçek bir örneği," sözleriyle vurguladı. Dvoržak, "Bu şehir birçok yönden, Avrupa fikrinden daha konuşulmadan önce bile yaşıyordu. Festivalin 'Yeni Dünya' temasının benim için anlamı budur. Sıfırdan inşa edilen bir dünya değil, zaten var olan en iyiden beslenen ve oradan ilerlemeye cesaret eden bir dünya," diye kaydetti. Dvoržak ayrıca, "Mikser her zaman geleceğin bir festivali olmuştur: tasarım, yaratıcılık ve mümkün olanı yeniden hayal etmek üzerine. 'Yeni Dünya' temasını konuşmak için buradaki bu şehirden, bu zamandan daha uygun bir yer yok. Bu festival tam da bu olsun: hayal kurma, yaratma ve bağlanma alanı. Ve Novi Pazar da zaten olduğu gibi kalsın: sadece bir ev sahibi değil, aynı zamanda bir ilham kaynağı," şeklinde açıkladı. Mikser Konuşmaları programının, kültürel miras, kentsel gelişim, sosyal sorumluluk, yaratıcı endüstriler ve bölgesel işbirliği gibi önemli konuları gündeme getirdiği açıklandı. Kültürel mirasa adanan bölümün, geleneklerin korunması ve çağdaş yaratıcı uygulamalar arasındaki bağlantıyı kurduğu belirtildi. Kentsel Laboratuvarı ve Tasarım Merkezi programlarının ise şehirlerin gelişimi, sürdürülebilir tasarım ve vatandaşların kamusal alanların şekillendirilmesi süreçlerine katılımı için yenilikçi çözümler sunduğu kaydedildi. Özellikle yerel ve uluslararası sanatçıların sergilerinin dikkat çektiği; bunlar arasında 1968 Novi Pazar kentsel planına yeni bir bakış sunan "Prospekti", Ansambl Generalštab platformasının genç mimarlarının, Novi Pazar Devlet Üniversitesi'nden Novi Pazarlı mimarlık öğrencilerinin ve mimar Redžep Ćorović'in ortak sergisi ile Dženat Dreković'in fotoğraf eseri "Balkan Blues"un yer aldığı aktarıldı. Festivalin, atölye çalışmaları, sunumlar ve halka açık performanslar aracılığıyla genç sanatçılara ve yerel yaratıcı sahneye güçlü destek verdiği bildirildi. Novi Bazar programının ise gelenekle çağdaş girişimciliği birleştiren otantik ürünler, el sanatları ve girişimleri tanıttığı kaydedildi. Film programı, tiyatro oyunları ve sanat performanslarının, festival içeriğini daha da genişleterek çağdaş toplumsal temaların ve yeni kültürel üretim biçimlerinin eleştirel bir şekilde ele alınması için alan açtığı aktarıldı. "Fun Facts" ve "22 Dakika" adlı oyunların yanı sıra "Tražim pomilovanje" ve "U potrazi za domom" adlı oyunların da sahnelendiği belirtildi. Kino Mikser programının; yönetmen Mustafa Mustafić'in "Saraj'vo", yönetmen Tarik Hodžić'in "Scream for Me Sarajevo", yönetmen Adem Tutić'in iki kısa filmi "Tarik" ve "Četr'es" ile "Odbranimo prirodu Balkana" ve "Tura do Strazbura" adlı belgesel filmler de dahil olmak üzere kimlik, aidiyet, toplumsal değişim, anılar ve ortak değerleri koruma mücadelesi gibi temaları farklı yazarların poetikalarıyla ele alan özenle seçilmiş uzun metrajlı ve belgesel film programı sunduğu açıklandı. Akşam saatlerinin, bölgesel sahnenin en önemli isimlerinden bazılarını bir araya getiren zengin müzik programına ayrıldığı bildirildi. İzleyicilerin, üç festival akşamı boyunca farklı nesillerden ve türlerden sanatçıların performanslarının keyfini çıkardığı kaydedildi. Ana sahnede Partibrejkers, Letu Štuke, Jarboli, Gospođo Bate, Marčelo, Vroom, Helem Nejse, Marko Louis, Amira Medunjanin, Nikola Čuturilo gibi bölgenin önde gelen isimlerinin sahne aldığı aktarıldı. Festival atmosferini popüler "Jugoslovenka" partisinin daha da zenginleştirdiği vurgulandı. "Kod Pečurke" festival alanında ise izleyicilerin Rifat Rifatović, Aida Ćorović ile vakit geçirme ve eşlik eden müzik programlarının ve Tekstil ve Deri Tasarım Okulu öğrencilerinin moda defilesinin tadını çıkarma fırsatı bulduğu açıklandı. Organizatörlerin, "Novi Pazar sadece festivalin ev sahibi değil, aynı zamanda onun eşit bir yaratıcısıdır. Bu şehir, enerjisi, açıklığı ve çok kültürlü karakteriyle Mikser'in bu yılki edisyonuna özel bir anlam katıyor," diye belirttiği aktarıldı. Mikser Festivali'nin bu yılki edisyonunun, kültür, eğitim, yaratıcı endüstriler ve yerel topluluklar arasında yeni işbirliği modelleri inşa etmenin mümkün olduğunu gösterdiği vurgulandı. "Yeni Dünya"nın, farklı fikirlerin, disiplinlerin ve deneyimlerin buluşması aracılığıyla daha açık, sürdürülebilir ve dayanışmacı bir toplum vizyonu sunarak Novi Pazar'ın ve bölgenin kültürel yaşamında güçlü bir iz bıraktığı kaydedildi.