Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Britanya'nın Çagos Adalarını Mauritius’a devretme kararını sert bir şekilde eleştirerek bu hamleyi “büyük bir aptallık” olarak nitelendirdi. Trump, bu durumun ABD’nin güvenlik çıkarlarını tehdit ettiğini belirterek, Amerika'nın Grönland'ı sahiplenmesi gerektiğine yönelik uzun bir gerekçeler silsilesinin bir parçası olduğunu ifade etti.

Buna karşılık, Britanya Hükümeti Trump'ın değerlendirmelerini reddetti. Başbakanın baş danışmanı ve hükümetin yakın çevresinde yer alan bakan Darren Jones, Sky News'a yaptığı açıklamada, Trump’ın sözlerinin, Mauritius ile daha önce yapılan anlaşmayı etkilemeyeceğini kaydetti. Jones, "Mauritius hükümetiyle bir anlaşma sağladık, süreci düzenleyen bir yasa çıkardık ve bu anlaşmayı imzaladık. Bu şekilde askeri üs, önümüzdeki 100 yıl boyunca güvence altına alınmış oluyor." dedi. Jones ayrıca, ABD'nin bu anlaşmayı daha önce “takdir ettiğini” vurguladı.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı bir paylaşımda, Çagos Adaları içinde yer alan Diego Garcia’yı, Britanya ve Amerika arasındaki kritik askeri üssün bulunduğu en büyük ada olarak özellikle öne çıkardı. Trump, “Şok edici olan, ‘dahi’ NATO müttefikimiz Birleşik Krallığın, Diego Garcia adasını Mauritius'a hediye etmeyi planlaması ve bunu yaparken hiçbir gerekçe göstermemesi." ifadelerini kullandı. Trump, bu tür adımların ABD’nin ulusal güvenliğini tehdit ettiğini değerlendirdi.

Çagos Adaları, Hint Okyanusu'nda yer alan yaklaşık 60 adadan oluşan bir arkipelağıdır ve bunlar arasında en büyüğü olan Diego Garcia, askeri strateji açısından son derece önemli bir konumdadır. Adalar, 18. yüzyılın sonlarına kadar neredeyse boştu. Fransızlar burada köle emeği ile hindistancevizi plantasyonları kurdu ve zamanla "Çagosian" adı verilen özel bir kreol topluluğu gelişti.

Britanya, 19. yüzyılın başlarında adalara el koyarak kontrolü altına aldı. Adalar üzerindeki yerleşim, 1971'de özellikle Amerikan askeri üssünün inşası için tüm sakinlerin zorla tahliye edilmesiyle sona erdi. Diego Garcia, Asya ve Afrika arasındaki ana uluslararası ticaret yollarına yakın bir konumda bulunuyor. Varlığı, özellikle Körfez Savaşları ve Afganistan operasyonları sırasında, askeri olarak önemli bir lojistik merkez olarak kullanıldı.

Britanya Başbakanı Keir Starmer, Ekim 2024'te, Çagos Adaları'nın egemenliğinin Mauritius'a devredilmesini ve Diego Garcia üzerindeki Britanya-Amerikan askeri üssünün ilk 99 yıl boyunca korunmasının yanı sıra 40 yıl daha uzatma seçeneğinin bulunacağını duyurdu. Londra, ayrıca adalardan zorla tahliye edilenler için 40 milyon pound mali yardım da sağlamayı kabul etti.

Adalar, 1965'te Mauritius'un Britanya kolonisi olduğu dönemde Britanya tarafından üç milyon pound karşılığında satın alınmış ve daha sonra Britanya Hint Okyanusu Toprakları olarak adlandırılmıştı. Çagos Adaları'nın durumu, 2019'da Uluslararası Adalet Divanı’nın, Britanya'nın adaları "mümkün olan en kısa sürede" geri vermesi gerektiğine dair tavsiye kararını almasıyla daha da karmaşık hale geldi. Bu karar, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından da büyük bir destekle kabul edildi.

Londra, Mauritius ile yapılan anlaşmanın Batı'nın uzun vadeli askeri ve güvenlik çıkarlarını korumanın en iyi yolu olduğunu savunurken, Trump ve bazı Britanya'lı Muhafazakârlar, bu adımın Hint Okyanusu'ndaki Çin ve Rus etkisini artırabileceği uyarısında bulunuyor.