Ukrayna Ulusal Muhafızları 13. Tugayı askeri Oleksiy, Kiev Post'a verdiği demeçte, Rus esaretinde geçirdiği neredeyse iki yılı nasıl atlattığını bildirdi. Oleksiy, isminin kullanılmasından çekinmediğini belirtti.

Oleksiy'nin 25 Şubat 2022'de, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlamasından bir gün sonra Ukrayna ordusuna katıldığı aktarıldı. Yeni kurulan Ulusal Muhafız birimi olan 13. Tugay'da görev yaptığı, bu tugayı "yeni nesil bir tugay" olarak tanımladığı ve modern eğitim, ileri teknoloji ve batılı eğitmenlerle işbirliğini vurguladığı kaydedildi. Oleksiy, "Parade ve mükemmelleştirme ile uğraşmadık. Her şey eğitim, taktikler, nasıl hayatta kalınacağı ve işin doğru bir şekilde nasıl yapılacağı etrafında dönüyor." ifadelerini kullandı.

Rus güçlerinin 2024'te Harkov bölgesinde yeni bir taarruz başlatması üzerine, Oleksiy'nin birliğine şehre yönelik Rus ilerlemesini durdurmak için kuzeye doğru ilerleyip savunma mevzileri alma emri verildiği belirtildi. Görevlerinin "hattı tutmak, Harkov'a geçmelerine izin vermemek" olduğunu dile getirdi. Savaşın hızla bir rutin haline geldiğini, ancak bu rutinin sürekli tetikte olma üzerine kurulu olduğunu vurguladı. Savaşı, "Sadece bir kez ölebileceğiniz eğlence parkındaki tehlikeli bir yolculuk gibi." sözleriyle tasvir etti.

Rus güçlerinin topçu ve dronlara büyük ölçüde güvendiğini, Ukrayna mevzilerini hassas bir şekilde hedef aldığını bildirdi. Rus birliklerini, yaralı ve ölü Ukrayna askerlerinin tahliyesi sırasında bile ateş açmakla suçladı ve bunun savaşın temel kurallarını ihlal ettiğini belirtti. Silahsız bir şekilde, açık bir alandan düşmüş bir arkadaşının cesedini çıkarmaya çalıştığını hatırladığını aktardı. Oleksiy, "Her şeyi dronlarla gördüler. Kimseye saldırmadığım açıktı. Sadece düşen arkadaşımızı orada yatılı bırakmamak için çıkarmaya çalışıyordum." açıklamasında bulundu. Ancak Rus ateşi devam etti. "Bizim için her ölü asker bulunup ailesinin vedalaşabilmesi için defnedilmeli. Ruslar bu görüşü paylaşmıyor." ifadelerini ekledi.

Savaştaki bir anın özellikle aklına kazındığını kaydetti. Siperde, komuta ile radyo teması halindeyken, bir Rus FPV dronunun doğrudan mevzisine çarptığını anlattı. "Benden sadece birkaç santimetre öteye düştü ve patlamadı. O an ölümle 'el sıkıştım'." dedi. Dronu siperden attığını ve savaşmaya devam ettiğini belirtti. "Patlasaydı, bugün sizinle konuşuyor olmazdım." diye ekledi.

Esir alınmadan birkaç gün önce, Oleksiy'nin savaş boyunca daha önce hiç yapmadığı bir şeyi yaptığı: eşinin telefon numarasını ezberlediği bildirildi. "Mistik şeylere inanmıyorum ama nedense bu görevden hemen önce onun numarasını ezberledim." dedi. Esir alındıktan sonra bunun kritik öneme sahip olduğu ortaya çıktı. Bu sayede ailesine hayatta olduğunu nihayet söyleyebildi. Esaret süresince her gün numarayı tekrarladığını, unutursa tamamen yok olmaktan korktuğunu kaydetti. Oleksiy, Rus güçlerinin Harkov bölgesindeki mevzilerini ele geçirmesinin ardından esir alındığını belirtti. Mühimmatı tükenmiş ve direniş imkansız hale gelmişti. Bunun sadece hapis değil, sistematik bir insanlıktan çıkarma süreci olduğunu dile getirdi.

"Adımız yoktu. Soyadımız yoktu. Bize asker ya da mahkum demediler. Sadece aşağılayıcı isimler. 'Hohol'. Hepsi bu." dedi. (Hohol, Ukraynalılar için aşağılayıcı ve küfürlü bir terimdir. Kelime aslen geleneksel Kazak saç tutamından - traş edilmiş kafadaki bir saç tutamı - gelir, ancak tarihsel olarak Rusçada Ukraynalılar için alaycı, aşağılayıcı bir terim olarak kullanılmıştır). Gardiyanların ilk günden itibaren amacın mahkumların kimliğini yok etmek olduğunu açıkça belirttiğini söyledi. "Bir noktada kimliksiz bir şeye dönüştüğünüzü anlıyorsunuz. Sanki artık var değilsiniz." ifadelerini kullandı.

Oleksiy, Rus sorgulayıcılarının kendisini defalarca infazla tehdit ettiğini ve korkusunu artırmak için sahte infazlar düzenlediğini kaydetti. "İki kez başımın üstünden ateş ettiler. İki kez silahı alnıma dayayıp tetiği çektiler, ancak şarjör boştu. Her seferinde hayata veda ediyorsunuz. Gerçekten sonun geldiğine inanıyorsunuz." diye ekledi. Sorgulamalar sırasında, Rus istihbarat görevlilerinin cephedeki bir piyadenin bilmeyeceği hava savunma konumları ve komuta merkezleri gibi bilgiler aradığını belirtti. "Cevap veremeyeceğimi biliyorlardı ama yine de sormaya devam ettiler. Vurulma tehdidi altında." dedi. Oleksiy, psikolojik baskının sürekli ve hesaplanmış olduğunu dile getirdi. "Her gün bize aynı şeyi söylediler: 'Aileleriniz sizi terk etti. Eşleriniz sizden boşandı. Ukrayna'nın size ihtiyacı yok'." sözlerini hatırladı. Gardiyanlar, Ukrayna devletinin mahkumlarını unuttuğunu sürekli olarak söylediklerini aktardı. "Komutanlarımızın artık bizi umursamadığını, çünkü artık bir muharebe birliği olmadığımızı söylediler. İşe yaramaz olduğumuzu." dedi. Amacın mahkumları hayatta kalmanın artık bir anlamı olmadığına ve kimsenin onları beklemediğine ikna etmek olduğunu iddia etti.

Oleksiy, mahkumların pencereleri metal plakalarla kaplı hücrelerde tutulduğunu söyledi. Yaklaşık iki yıllık esaretinde, güneşi sadece bir kez gördüğünü belirtti. "Ne gökyüzü vardı, ne zaman, ne de zaman duygusu. Sadece bir hücre." dedi. Esaretinde 15 kilogram kaybettiği aktarıldı. "Bizi yaşayan ölülere dönüştürdüler." ifadelerini kullandı. Ayrıca, sırtının bir meşale ile yakıldığını ve kalıcı yaralar bıraktığını söylediği başka bir Ukraynalının işkencesine tanık olduğunu dile getirdi.

Herkesin esaretle aynı şekilde başa çıkmadığını kaydetti. Bazılarının zihinsel olarak çöktüğünü ve kendi içlerine kapandığını belirtti. Bunu önlemek için bazen hücrede kasıtlı olarak kavgalar çıkardığını – öfkeyle değil, diğerlerini akıllarını başlarında tutmaya zorlamak için – anlattı. "Bir kişi kendi içine kapanırsa, onu geri getirmek çok zordur. Onları tepki vermeye, konuşmaya, canlı kalmaya zorlamaya çalıştım." diye açıkladı. Oleksiy, son ana kadar serbest bırakılacağını bilmediğini belirtti. Gözleri bağlı ve elleri kelepçeli olarak bir nakliye uçağına bindirildi. Kendisini Rusya'nın derinliklerine, belki de yıllarca sürecek bir yere naklettiklerini varsaydığı aktarıldı. Sonra uçağın kapıları açıldığında, bir ses duyduğunu hatırladı: "Çocuklar, rahatlayın - Beyaz Rusya'dasınız." "İşte o an kendime umut etmeme izin verdim." dedi. O zaman bile, gardiyanların "uygunsuz davranışın" değişimi iptal edebileceği ve onları geri gönderebileceği konusunda uyardıklarını söyledi. "Nihayet bunun bir takas olduğunu söylediklerinde bile, hala inanamıyordum. Duyguları tarif etmek imkansız." ifadelerini kullandı.

Oleksiy, hikayesinin benzersiz olmadığını ve sorunun da tam olarak bu olduğunu vurguladı. Rusya'nın savaş esirlerine muamele kurallarını sistematik olarak ihlal ettiğini ve sivilleri askerlerle birlikte tutuklayarak onları pazarlık kozu olarak kullandığını iddia etti. "Hiç savaşmamış insanlar evlerinden alındı ve aynı şekilde muamele gördüler." dedi. Ukrayna'nın işgalin dördüncü yıl dönümünü kutlarken, Oleksiy uluslararası toplumun silahlar sustuğunda savaşın bitmediğini anlaması gerektiğini belirtti. "Bu savaşın bedeli insan hayatlarıdır. Para değil. Hayatlar." diye vurguladı. Kızının "savaş çocuğu" olarak büyüyeceğinin farkında olduğunu söyledi. "Bu kelimeyi asla duymamak için her şeyi verirdim. Ama şimdi benim görevim, onun özgürlük içinde büyümesini sağlamak." sözleriyle konuşmasını sonlandırdı.