Başlangıçta tüm insanların kahverengi gözlere sahip olduğu belirlendi. Ancak insan kromozomlarındaki OCA2 genini etkileyen genetik bir mutasyon, göz renginin evrimini değiştiren bir tür "anahtar"a yol açtı. Kopenhag Üniversitesi'nden uzmanlar, bu gizemi çözdüklerini bildirdi ve tüm kanıtların tek bir kişiye işaret ettiğini kaydetti. Uzmanlar, tek bir Avrupalı atanın ortaya çıkmasından önce tüm insanların istisnasız kahverengi gözlere sahip olduğunu belirtti. Bu değişimin yaklaşık 6.000 ila 10.000 yıl önce genetik bir mutasyon sonucunda meydana geldiği aktarıldı. Okul ders kitaplarından hatırlanacağı üzere, mavi göz renginin çekinik bir genin sonucu olduğu aktarıldı; bir kişinin mavi gözlere sahip olması için iki çekinik gen miras alması gerektiği kaydedildi. Bununla birlikte, bu genlerin tam olarak nereden geldiği yakın zamana kadar açıklanmamıştı. Araştırma, Hücre ve Moleküler Tıp Bölümü'nden Profesör Hans Eiberg tarafından yürütüldü. Eiberg, 2008 yılında yaptığı açıklamada, OCA2 genindeki bir mutasyonun göz irisindeki melanin üretimini azalttığını ve bunun da kahverengi rengin 'seyrelmesine' ve mavi rengin ortaya çıkmasına neden olduğunu aktardı. Ancak anahtar noktanın OCA2 geninde değil, onu düzenleyen HERC2 geninde olduğu vurgulandı. HERC2'nin, OCA2'nin işlevini azaltan veya tamamen engelleyen bir anahtar gibi çalıştığı ve bunun sonucunda daha açık, yani mavi göz renginin ortaya çıktığı belirtildi. Mavi gözlü tüm insanların DNA'larının aynı noktasında aynı genetik mutasyona sahip olduğu, tek bir ortak ataya işaret ettiği belirtildi. Ek araştırmalara ihtiyaç duyulmasına rağmen, bu mutasyonun insanların Afrika'dan Avrupa'ya göç etmesiyle yayıldığı ve mavi göz renginin Avrupa kökenli kişilerde neden en yaygın olduğunun bu şekilde açıklandığı aktarıldı. 2008 tarihli çalışma, yeşil gibi daha nadir göz renklerinin analizini de kapsadığı aktarıldı. Bu çalışmada, yeşil gözlü kişilerin melanin miktarının azaldığı, ancak mavi gözlü kişilerden farklı bir mekanizma ile gerçekleştiği belirtildi. Profesör Eiberg, mavi gözlü tüm insanların aynı genetik değişikliği miras aldığını ve bunun aynı atalarla olan bağlantıyı gösterdiğini vurguladı.