Dünya genelinde Z kuşağı ve milenyaller, sosyal medya platformlarının eski memnuniyeti sağlamadığını belirterek uygulamaları toplu şekilde silmeye başladı. Algoritmaların genel içerik, yapay zeka ürünü gönderiler ve sürekli reklamlarla doldurduğu akışlar, kişisel karşılaştırmaları artırırken, uzmanlar bu durumun genç nesillerde telefonlardan kaçma ihtiyacını doğurduğunu vurguladı.

Gençler arasında 'kronik çevrimdışı modu' olarak adlandırılan bir trend popülerlik kazanırken, sosyal medyada uygulamalarını sildiğini ve kişisel buluşmalara, analog hobilere döndüğünü bildiren gönderiler aktarıldı. Yapılan araştırmalar bu alışkanlık değişimini doğruladı; Birleşik Krallık'ta 2025 yılında gerçekleştirilen tüketici eğilimleri anketine göre, katılımcıların yaklaşık dörtte biri son bir yılda en az bir sosyal medya uygulamasını sildiğini kaydetti. Z kuşağı üyeleri arasında bu oranın daha yüksek olduğu açıklandı. 50'den fazla ülkede yapılan kullanıcı alışkanlıkları analizleri ise, sosyal medyada geçirilen sürenin 2022'deki zirve noktasından bu yana düşüşte olduğunu gösterdi. 2024 yılı sonunda yetişkinlerin sosyal platformlarda günde ortalama iki saat yirmi dakika harcadığı, bunun iki yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 10 daha az olduğu belirtildi. Düşüşün özellikle gençlerde ve yirmili yaşlarındaki kişilerde belirgin olduğu kaydedildi.

Ağlardan çekilmenin nedenleri çok katmanlı olarak açıklandı. Anahtar nedenlerden birinin mental sağlığın bozulması olduğu belirtildi. Araştırmalar, uygulamalarını silen önemli sayıda kişinin sosyal medyayı psikolojik istikrarları üzerinde olumsuz etkili ve çok fazla zaman alıcı bulduğunu gösterdi. Sürekli olarak mevcut, başarılı, güzel ve üretken olma baskısının birçok kişide yetersizlik hissi yarattığı vurgulandı. Sosyal ağlar birçok kişi için sürekli bir şeylerin satıldığı, tanıtıldığı veya değerlendirildiği 'baskı platformları' haline geldi. Kullanıcılar kesintisiz reklamlara maruz kalırken, genç nesillerin pazarlama tarihinde en çok hedeflenen kuşak olduğu kaydedildi. Akışların giderek bir dizi reklama benzemesinin, yorgunluk ve reddetme hissine katkıda bulunduğu ifade edildi. Uzmanlar, siyasi içerikler de dahil olmak üzere çevrimiçi alandaki artan saldırganlık, kutuplaşma ve çatışmanın gençleri kendi hayatları üzerinde daha fazla kontrol aramaya teşvik ettiğini belirtti. Bazıları sosyal medyayı tamamen bırakırken, diğerleri denge, güvenlik ve mahremiyet hislerini geri kazanmak için kullanımlarını sınırlamayı tercih ediyor. Aynı zamanda 'havalı' olma algısının da değiştiği ifade edildi. Bir zamanlar takipçi sayısının sosyal sermayenin bir sembolü olduğu, oysa bugün gençlerin belirli bir kesiminin ulaşılamaz, yakalanamaz ve daha az görünür olmayı daha çekici bulduğu aktarıldı. Algoritmaların dışında kalan özgünlük ve yaşamın yeni bir değer kazandığı kaydedildi.

Ağlardan çekilmeyle birlikte analog alışkanlıklara dönüş de gözlemlendi; giderek daha fazla genç plak alıyor, plak dükkanlarını ziyaret ediyor, el yazısıyla mektuplar yazıyor, basılı gazeteler okuyor veya eski model telefonlar kullanıyor. Hatta bazıları, esas olarak çağrı ve mesajlaşma için kullanılan 'akılsız telefonlara' geçiş yapıyor. Bu analog dünyaya dönüşün radikal bir teknoloji reddi değil, teknolojiyle olan ilişkinin yeniden tanımlanması çabası olduğu vurgulandı. Uzmanlar, bu trendin bir kısmının pandemi sonrası bir düzeltmeyi temsil ettiğini de kaydetti. İzolasyon ve evde yoğun kalınan bir dönemin ardından insanların artık ekran dışı daha fazla zaman geçirdiği vurgulandı. Bununla birlikte, sosyal medyanın özellikle alışveriş, bilgi edinme ve eğitim alanlarında günlük hayata derinlemesine entegre olmaya devam ettiği belirtildi. Bu nedenle sosyal medya silme işleminin sadece geçici bir moda olarak değerlendirilmediği, gençlerin bir kısmı için bunun, aşırı dijitalleşmiş ve gürültülü hale gelmiş bir dünyada kendi kimlikleri, zamanları ve mental sağlıkları üzerindeki kontrolü yeniden kazanma çabası olduğunu bildirdi.