Sırbistan dijital dönüşümün heyecan verici bir eşiğinde. Yetenekli iş gücü, büyüyen ekonomisi ve modern altyapı hamleleriyle bölgenin yeni teknoloji üssü olmaya aday. Kopaonik İş Forumu’nda bir araya geldiğimiz A1 Sırbistan Genel Müdürü Judit Albers, ülkenin dijital geleceğini, 5G’nin ötesindeki planları ve sektördeki kritik eksikleri değerlendirdi.

En Büyük Koz: "İnsan Sermayesi ve Esneklik"

Judit Albers’e göre Sırbistan’ın küresel rekabetteki en büyük avantajı sahip olduğu yetenek havuzu. Albers, "Harika bir insan sermayeniz, çok iyi eğitimli bir nüfusunuz ve güçlü üniversiteleriniz var. Bu, her şey için muazzam bir temel," diyerek Sırbistan halkının "uyum sağlama yeteneğine" dikkat çekiyor.

Batı Duraklarken Sırbistan "Sıçrama" Yapabilir

Birçok Batı ekonomisinin aksine Sırbistan ekonomisinin büyüme eğiliminde olduğunu belirten Albers, teknoloji dünyasında "leapfrogging" (aşama atlama) fırsatına vurgu yapıyor:

"Eski teknolojilere takılmadan doğrudan en modern (state-of-the-art) çözümlere geçme şansımız var. 5G süreci tam da bu sıçramayı temsil ediyor."

5G Sadece Yapbozun Bir Parçası: Hedef Tam Yakınsama

Geçtiğimiz Aralık ayında yapılan frekans ihalesinden sonra A1 Sırbistan, rotasını uzun vadeli yatırımlara kırdı. Ancak Albers, 5G’nin tek başına yeterli olmadığını hatırlatıyor:

  • Dijital Otoyolun Temeli Fiber: "Dijital otoyol için fiber altyapı olmazsa olmaz. 18 yıllık mobil operatör geçmişimizden sonra A1 Sırbistan'ı 'konverjan' (bütünleşik) bir operatöre dönüştürdük."

  • Sinerji: Şirket, kendi fiber ağını kurarak ulusal çapta internet ve TV hizmeti sunmaya başladı. Hedef; fiber ve 5G sinerjisiyle evleri ve iş yerlerini birbirine bağlamak.

Gelişimin Önündeki Engel: Bürokrasi

Teknolojik vizyon net olsa da saha uygulamalarında engeller var. Albers, altyapı gelişimini hızlandırmak için inşaat izin süreçlerindeki bürokrasinin azaltılması gerektiğinin altını çiziyor.

Start-up ve KOBİ'lere Özel Destek

Sırbistan'daki start-up ekosistemini de yakından takip eden Albers, yetenekli girişimlerin en büyük sorununun "ölçeklenme" (scaling) olduğunu belirtiyor:

  1. A1 Partnering Program: Küçük ve çevik şirketleri, pazar erişimi olan dev korporasyonlarla birleştiriyor. 130'dan fazla başvuru alan programla, en iyi fikirler A1'in portföyüne dahil ediliyor.

  2. KOBİ’lere "Dijital Paket": Dijitalleşmekte zorlanan küçük işletmeler için siber güvenliği de kapsayan tak-çalıştır dijital paketler sunuluyor.

Siber Güvenlik ve Güven Meselesi

Küresel krizlerin yaşandığı bu dönemde telekomünikasyon operatörlerinin devlet, ordu ve bankalar için en kritik ortaklar haline geldiğini söyleyen Albers, röportajı şu sözlerle noktalıyor:

"Misyonumuz; vatandaşların, KOBİ'lerin veya dev holdinglerin hayatını kolaylaştırmak. Herkesin dijital yolculuğunda onlara eşlik edecek güvenilir bir ICT (Bilgi ve İletişim Teknolojileri) ortağına ihtiyacı var."