Batı Balkanlar Avrupa Birliği (AB) kapısındayken, Brüksel'in yaklaşımını değiştirdiği belirtildi. Almanya, Fransa ve üç kurucu AB ülkesinin ortaya koyduğu bir belgede, Karadağ'ın üyeliğe hazırlandığı dönemde, gelecekteki üyelere veto hakkının geçici olarak sınırlandırılması önerildiği aktarıldı. Analistler, bu adımın AB'nin genişlemeye yönelik istekliliğini artırmak amacıyla atıldığını kaydetti. Avrupa Politikası Merkezi'nden Strahinja Subotić, bu önerinin tam da şu anda ortaya çıkmasının tesadüf olmadığını belirtti. Subotić, merkez olarak son beş yıldır veto konusunun gündeme gelmesinin sadece bir zaman meselesi olduğuna dikkat çektiklerini vurguladı. Karadağ'ın veto hakkının Fransa'nınkiyle aynı ağırlıkta olduğunu açıklayan Subotić, zamanlamanın Karadağ'ın AB katılım anlaşması için bir çalışma grubu oluşturulmasıyla örtüştüğünü kaydetti. Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg gibi kurucu AB ülkelerinin neredeyse tamamının bu belgenin arkasında durmasının konuya ek bir ağırlık kattığını aktardı. Subotić, Genişlemeden Sorumlu Komiser Marta Kos ve Karadağ'ın bu durumdan "memnun olmadığını" kaydetti. Bu önerinin tüm aday ülkeleri mi kapsayacağı yoksa Karadağ'ın istisna mı tutulacağı sorusunun gündemde olduğunu belirten Subotić, Karadağ'ın kendilerinin "iyi öğrenciler" olduğunu ve dışlanmaları gerektiğini talep edebileceğini, Arnavutluk Cumhurbaşkanı Edi Rama'nın ise ülkesinin vetoya ihtiyacı olmadığını zaten ifade ettiğini aktardı. Vetonun geçici nitelikte olduğunu ve otomatik olarak sona ereceğini unutmamak gerektiğini vurgulayan Subotić, Podgorica'nın AB'ye hazır olmasına rağmen Brüksel'in genişlemeye hazır olmadığı spesifik bir durumun söz konusu olduğunu açıkladı. Bu nedenle, AB'nin veto meselesini önemsiz kılacak iç reformları tamamlayamayacağı anlaşıldığı için, Birliğin genişlemeye istekli hale gelmesi adına bunun iyi bir tedbir olduğunu sözlerine ekledi. Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg olmak üzere beş AB ülkesi, ortak bir belgede, Birliğin gelecekteki yeni üyeleri için bazı durumlarda oy hakkını geçici olarak sınırlama olasılığını değerlendirmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, hukukun üstünlüğünü güvence altına almak için daha fazla koruyucu önlemin öngörülmesi gerektiği vurgulandı. Subotić, genişlemeyle ilgili duyulan ilk çözüm olmadığını ve bu önerinin yedi gün önce açıklanan bir diğer teklife dayandığını kaydetti. Tivat'ta yayımlanan çözümün katılım öncesi dönemi, en yeni önerinin ise katılım sonrası dönemi kapsadığını belirtti. Subotić, ilk çözümün bugüne, ikincisinin ise geleceğe, yani katılım anlaşması imzalandıktan sonra nasıl hareket edileceğine yönelik olduğunu vurguladı. Almanya ve Fransa, AB genişlemesiyle ilgili görüşlerini uzlaştırdı ve geçen Cuma Tivat'ta düzenlenen AB-Batı Balkanlar Zirvesi'nde ele alınan bir belge taslağı hazırladı. Bu "gayri resmi belge"nin Batı Balkan ülkeleri için "kriterlerin yerine getirilmesine dayalı kademeli AB entegrasyonunu" desteklediği açıklandı. Çağdaş Politika Merkezi İcra Direktörü Nemanja Todorović Štiplija, Alman-Fransız belgesinin özünün "Şansölye Merc'in önerdiğine benzer" olduğunu kaydetti. Štiplija, AB ve aday ülkelerin daha güçlü işbirliği yapması, AB organlarının çalışmalarına katılması ve bazı sektörlerde kademeli entegrasyonun olması gerektiğini belirtti. Bunu "Avrupa ekonomik bölgesi artı" olarak adlandırdıklarını aktaran Štiplija, Batı Balkanlar ve Moldova'nın AB kurumlarının çalışmalarına katılımının da ele alındığını vurguladı. Ancak, Štiplija bu modelin "öncelikle hukukun üstünlüğü ve demokrasiyle ilgili temel kriterlerin yerine getirilmesi" koşuluna bağlı olacağını sözlerine ekledi.