Antarktika'daki Filchner Ron buz tabakasının derinliklerinde, yaşamın var olmasının beklenmediği bir yerde, bilim insanları beklenmedik bir ekosistemi keşfetti.

Britanya Antarktika Araştırma Enstitüsü'nden jeolog James Smith ve ekibi, 2021 yılında deniz tabanındaki tortulara ulaşmak için yaklaşık 800 metre buzun içinden sondaj yaptılar. 20 saatlik buz eritme işleminden sonra, bir kamera ve örnek toplama cihazı indirdiler. Cihaz birkaç kez boş geri dönse de, kameranın görüntüleri beklenmedik bir şey ortaya çıkardı: süngerler ve diğer organizmalarla kaplı büyük bir kaya parçası.

Smith, "Bu, nispeten düz bir deniz tabanının ortasında bulunan sadece büyük bir kaya parçası," dedi.

Aynı araştırma enstitüsünden biyolog Hugh Griffiths, görüntüde şunları tanıdı:

"Bu kayanın, açık denize yaklaşık 260 kilometre uzaklıkta ve potansiyel besin kaynaklarına yüzlerce kilometre uzaklıkta bulunması özellikle ilginç."

Sorun şu ki, bu canlılar yaklaşık 800 metre buzun altında, güneş ışığı olmadan ve yiyecek arama imkanı olmadan, kayanın yüzeyine bağlı bir şekilde yaşıyorlar.

Griffiths, "Yeterli yiyeceğin olmadığı ve çok seyrek bulunduğu bir yerde, bir yere bağlı olmak en kötü durumdur," diye ekledi.

Bilim insanları, bu izole ekosisteme yiyeceğin, deniz akıntıları aracılığıyla ulaşmış olabileceğini düşünüyorlar. Verimli bölgelerden gelen organik maddeler, yüzeyden dikey olarak inmek yerine, yüzlerce kilometre boyunca yatay olarak hareket etmiş olabilir.

Bu olasılığı destekleyen Kaliforniya Bilimler Akademisi'nde omurgasız hayvanlar ve jeoloji küratörü olan Rich Mooi, araştırmaya katılmamasına rağmen, "Antarktika sularının soğukluğu, yoğunluğunu artırır ve bu da batmasına ve dışarıya doğru akıntı oluşturmasına neden olur. Geri dönüş akıntıları, organik maddeyi yüzlerce kilometre uzaklıktaki yerlere taşıyabilir," şeklinde açıklama yaptı.

Araştırmacılar, fiziksel örneklerin eksikliği nedeniyle, bu canlıların neyle beslendiğini, ne kadar eski olduklarını veya orada balık ve diğer yırtıcıların olup olmadığını henüz bilmiyorlar. Antarktika süngerleri binlerce yıl yaşayabilir, bu nedenle bu ekosistemin çok eski olma ihtimali var.

Bu kayanın da bir istisna olmayabileceği düşünülüyor. Antarktika buz tabakaları yaklaşık 1,45 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplıyken, bilim insanları şimdiye kadar sadece yaklaşık bir tenis kortu büyüklüğündeki bir alanı araştırmışlar.

Griffiths, "Bazı bu büyük buz tabakalarının gelecekte parçalanma riski var ve bu durum, eşsiz bir ekosistemin kaybolmasına neden olabilir," uyarısında bulundu.

Bu keşif, Antarktika'daki buzun altında başka, daha önce bilinmeyen ekosistemlerin de gizli olabileceği olasılığını ortaya çıkarıyor. Ancak aynı zamanda, iklim değişikliğinin bu ekosistemlerin yaşam alanlarını tehdit etmesinden önce onları araştırıp inceleyebilecek miyiz sorusunu da gündeme getiriyor.