Yapılan uluslararası araştırmalar, satranç başta olmak üzere masa oyunlarının genel zekayı artırmaktan ziyade, belirli bilişsel becerileri geliştirdiğini ve beyin sağlığının korunmasına katkıda bulunduğunu kaydetti. Çeşitli çalışmalar, bu tür oyunların demans riskini azaltmaktan çocuklarda sayısal yetenekleri geliştirmeye kadar geniş bir yelpazede faydalar sunduğunu ortaya koydu.

2013 yılında Fransa'da yapılan bir araştırma, 65 yaş üstü kişilerin düzenli olarak masa oyunları oynamasının demans geliştirme riskini yüzde 15 azalttığını belirrti. 2025 tarihli İspanyol araştırması ise huzurevlerinde haftada iki kez masa oyunlarına katılanların bilişsel fonksiyonlarında ve yaşam kalitelerinde iyileşme olduğunu tespit etti. Okul öncesi yaştaki çocuklarda da oyunlar sayesinde sayısal becerilerde artış gözlemlendi. 2025'teki nörogörüntüleme çalışmaları, deneyimli satranç oyuncularının beyinlerinde görsel işleme, uzamsal algı ve karar verme bölgelerinde daha yüksek aktivite ve bağlantı olduğunu vurguladı. Cork Üniversitesi'nin 2024 tarihli bir çalışması da Dungeons & Dragons gibi rol yapma oyunlarının yaratıcı ifade ve sosyal destek gibi unsurlarla mental refahı olumlu etkileyebileceğini bildirdi.

Araştırmalar, deneyimli satranç oyuncularının görsel işleme, örüntü tanıma ve uzamsal algı bölgelerinde daha belirgin bir aktivite sergilediğini aktardı. Üst düzey oyuncuların konumları analiz etmek yerine tanıdık desenleri hızlıca tanıyarak, ilgili bilgileri daha çabuk fark edip önemsiz detayları göz ardı ettiği kaydedildi. Satrancın çalışma belleğini, yani bilgileri kısa süreli tutma ve manipüle etme yeteneğini geliştirdiği de belirtildi. Çocuklar üzerinde yapılan araştırmalar, düzenli satranç eğitimi alan öğrencilerin dikkat ve konsantrasyon testlerinde daha iyi performans gösterdiğini ortaya koydu. Yetişkinlerde ise uzun süreli oyun, zaman baskısı altında daha etkili karar verme ile ilişkilendirildi. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme, deneyimli satranç oyuncularında frontal ve parietal beyin bölgeleri arasındaki bağlantıların daha güçlü olduğunu gösterdi. Uzmanlar, satrancın tüm oyuncuların genel zeka katsayısını artırmadığını ancak stratejik düşünme, tahmin etme ve risk değerlendirme yeteneklerini geliştirdiğini ifade etti. Eğitsel meta-analizler, çocuklarda satrancın akıcı zeka ve matematiksel yetenekler alanında IQ test sonuçlarında hafif bir artışa yol açabileceğini, ancak bu etkinin evrensel veya dramatik olmadığını açıkladı. Bu oyun, beyni belirli becerilerde eğitirken, başlı başına genel üstün zekanın garantisi olmadığını vurguladı.